Mỹ, Ukraine xem xét ký thỏa thuận khoáng sản

"Những cuộc đàm phán đang diễn ra khi chúng ta đề cập đến vấn đề này", Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm 5/3 khi được hỏi về thời điểm thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine được ký kết.

"Tôi vừa gặp cố vấn an ninh quốc gia. Ông ấy đang làm việc rất tích cực về vấn đề này. Tôi tin rằng ông ấy sẽ vào Phòng Bầu dục để cập nhật cho tổng thống về tình hình hiện tại", bà Leavitt nói thêm.

"Nhưng một lần nữa, tổng thống cam kết thực hiện một thỏa thuận hòa bình. Tôi nghĩ rằng thông điệp của ông Zelensky, mà ông ấy cũng đã chia sẻ trên X, là một dấu hiệu tích cực theo đúng hướng", người phát ngôn nhấn mạnh.

Trước đó, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump sẽ cân nhắc khôi phục viện trợ cho Ukraine sau khi Kiev cho thấy họ đã sẵn sàng ký thỏa thuận khoáng sản với Mỹ.

Ông Waltz xác nhận 2 bên đang chuẩn bị cho vòng đàm phán tiếp theo sau cuộc hội đàm đổ vỡ tại Nhà Trắng cuối tháng trước.

Trong bài phát biểu trước quốc hội hôm 4/3, ông Trump nói đã nhận được "bức thư quan trọng" từ Ukraine về việc sẵn sàng đàm phán hòa bình với Nga và ký kết thỏa thuận khoáng sản với Mỹ.

Trong bình luận trên mạng xã hội X hôm 4/3, Tổng thống Zelensky cho biết: "Về thỏa thuận khoáng sản, an ninh, Ukraine sẵn sàng ký vào bất kỳ lúc nào, dưới bất kỳ hình thức thuận tiện nào".

Đề xuất thỏa thuận khoáng sản ban đầu không bao gồm các cam kết an ninh của Mỹ dành cho Ukraine, song cho phép Mỹ tiếp cận nguồn thu từ tài nguyên khoáng sản Ukraine.

Đề xuất quy định chính phủ Ukraine sẽ đóng góp 50% nguồn thu trong tương lai  từ bất kỳ nguồn tài nguyên thiên nhiên nào thuộc sở hữu nhà nước cho quỹ đầu tư tái thiết Ukraine do Washington và Kiev đồng quản lý.

Tổng thống Trump tuyên bố ông đang "cố gắng lấy lại tiền", ám chỉ đến khoản viện trợ được cung cấp cho Ukraine dưới thời chính quyền tiền nhiệm của Tổng thống Joe Biden.

Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky cho biết đất nước của ông sẽ không trả lại số tiền mà Washington đã trao cho Kiev trước đây như một phần của thỏa thuận khoáng sản.

Mỹ ban đầu yêu cầu một phần đất hiếm và các khoáng sản khác trị giá 500 tỷ USD của Ukraine để đổi lấy khoản viện trợ mà Washington đã cung cấp cho Kiev. Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky đã bác bỏ ý tưởng này, nói rằng việc này sẽ đồng nghĩa với việc "bán" đất nước của ông. Ông Trump sau đó đã gọi ông Zelensky là "một nhà độc tài".

Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2024, Ukraine "có tiềm năng to lớn như một nhà cung cấp toàn cầu về các nguyên liệu thô quan trọng", đóng vai trò "thiết yếu" cho các ngành công nghiệp quốc phòng, công nghệ cao và năng lượng xanh.

Trước khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, Ukraine có trữ lượng titanium và lithium lớn nhất châu Âu. Đây là những vật liệu rất quan trọng đối với các ngành công nghiệp quân sự, pin và tụ điện.

Kiev cũng có các mỏ beryllium, manganese, gallium, uranium, zirconium, graphite, apatite, fluorite và nickel đáng kể.

Tổng thống Trump thừa nhận Ukraine sở hữu "vùng lãnh thổ vô cùng có giá trị về mặt đất hiếm và dầu khí".