Iran lộ mâu thuẫn về cách đối phó với Mỹ

Ngay cả trước khi Mỹ phát động các cuộc tấn công mới vào Iran hôm 8/7 và Tổng thống Donald Trump đặt nghi vấn về thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước, những bất đồng về thỏa thuận này đã bắt đầu xuất hiện trong nội bộ giới lãnh đạo Iran.

Những diễn biến trong ngày qua càng khiến những rạn nứt đó lún sâu hơn nữa, gây chia rẽ giữa phe ủng hộ đàm phán và phe cứng rắn kiên quyết phản đối việc đạt được thỏa thuận với Mỹ.

Phe ủng hộ đàm phán đồng thời cáo buộc Mỹ vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn. Trong số các quan chức này có Tổng thống Masoud Pezeshkian, nhà lãnh đạo hôm 8/7 nói rằng Washington đang “bắt nạt đối thủ, tạo ra trở ngại và gian lận”.

Nhóm đối lập, bao gồm một số ít những người theo đường lối cứng rắn, đã chỉ trích Tổng thống Iran và nhóm đàm phán.

Căng thẳng leo thang bên trong và bên ngoài Iran diễn ra trong bối cảnh nước này đang tổ chức lễ tang cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, với các nghi lễ diễn ra tại 5 thành phố ở Iran và Iraq. Quan tài của ông Khamenei đã được đưa đến Najaf (Iraq) khi các cuộc không kích của Mỹ nổ ra và được đưa trở lại Iran để an táng tại Mashhad vào ngày 9/7.

Suốt tuần qua, trong khi tang lễ diễn ra, phe cứng rắn ở Iran đã nhắm sự chỉ trích vào các quan chức chính phủ.

Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã bị đám đông bám đuổi khi đến dự đám tang cố Lãnh tụ Tối cao. Các quan chức chính phủ và những người ủng hộ đã kêu gọi bắt giữ những người đã tấn công Tổng thống và Ngoại trưởng, đồng thời thúc giục ngành tư pháp phải trừng trị những người theo đường lối cứng rắn.

Không lâu sau những sự việc đó, các cuộc xung đột về eo biển Hormuz lại bùng phát. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bị cáo buộc đã nhắm mục tiêu vào một số tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy quan trọng này trong tuần này.

Sáng sớm ngày 8/7, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích dữ dội vào hàng chục mục tiêu dọc bờ biển phía nam Iran. Quốc gia Hồi giáo trả đũa bằng cách phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain.

Đến tối 8/7, Washington lại tiếp tục tấn công Tehran. Hai quan chức cấp cao của Iran cho biết chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra về cách phản ứng - liệu có nên tiếp tục xung đột hay duy trì đối thoại ngoại giao. Một cuộc tranh cãi đổ lỗi nhằm vào nhau đang diễn ra.

Nhưng các quan chức cho biết Iran sẽ trả đũa mạnh mẽ các cuộc tấn công mới, lặp lại những tuyên bố được IRGC đưa ra trong tuần này.

“Phải làm gì để đáp trả một người không giữ lời hứa hay chữ ký của chính mình?”, ông Mehdi Tabatabaie, Phó trưởng ban truyền thông của văn phòng tổng thống, đặt câu hỏi trên mạng xã hội hôm 8/7, dường như ám chỉ đến những bình luận của ông Trump về thỏa thuận ngừng bắn.

Ông Yousef Pezeshkian, con trai kiêm cố vấn của Tổng thống, viết một bài dài bảo vệ chính sách hợp tác với Mỹ trên mạng xã hội. Ông lên án các cuộc tấn công nhằm vào cha mình và các quan chức khác của những người theo đường lối cứng rắn.