Iran lập đường dây nóng về Hormuz, tuyên bố vẫn kiểm soát eo biển

Trưởng phái đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, hôm 22/6 cho biết Iran và Mỹ đã "đạt được một thỏa thuận nhằm thiết lập các cơ chế phối hợp -  một đường dây nóng điện thoại và một trung tâm để nếu có bất kỳ sự mơ hồ hoặc vấn đề nào phát sinh, các tàu thuyền có thể liên hệ với trung tâm đó”.

Trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nhà nước trên chuyến bay trở về từ các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ, ông Ghalibaf cho hay từ bây giờ trở đi, eo biển này sẽ được "quản lý theo các sắp xếp của Iran" và "không bao giờ trở lại như trước xung đột”.

Ông hứa rằng Iran "sẽ thực thi các luật pháp quốc tế một cách chính xác" và hành động nhanh chóng để giải quyết bất kỳ vấn đề hoặc hiểu lầm nào.

"Một cách tự nhiên, giống như các vấn đề có thể phát sinh ở Lebanon hoặc những nơi khác, các vấn đề cũng có thể phát sinh ở eo biển Hormuz. Như các bạn đã thấy, vào một số đêm thậm chí đã xảy ra các cuộc đụng độ", ông nói.

Ông Ghalibaf cho biết đường dây nóng sẽ giúp đảm bảo "mức độ an toàn và lưu lượng giao thông cao nhất”.

Khi được một phóng viên hỏi về mục đích của đường dây nóng, ông nói: "Nếu Mỹ có bất kỳ phản đối nào đối với bất kỳ điều gì, hoặc nếu bất kỳ tàu bè hay tàu thuyền nào cần sự rõ ràng về bất kỳ lộ trình hay bất kỳ điều gì... họ có thể gọi điện”.

Ông Ghalibaf cũng tuyên bố, quyền tiếp cận của Iran đối với khoản tiền 12 tỷ USD bị đóng băng của họ cùng các chi tiết xung quanh việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đã được hoàn tất trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ trong hai ngày qua.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và người đồng cấp Mỹ Donald Trump đã chính thức ký kết trực tuyến Biên bản ghi nhớ (MOU) Islamabad gồm 14 điểm vào tuần trước, với văn bản đã được hoàn thiện và thỏa thuận chính thức có hiệu lực, sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng do Pakistan làm trung gian và được sự ủng hộ của các quốc gia khu vực khác.

Theo biên bản ghi nhớ này, hai bên đã bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày, với mục tiêu đạt được một thỏa thuận cuối cùng toàn diện.

Theo Khoản 5 của biên bản ghi nhớ, Iran sẽ đưa ra các sắp xếp ngay sau khi ký kết thỏa thuận, nỗ lực hết sức vì sự di chuyển an toàn của các tàu thương mại, và hoàn toàn không thu phí chỉ trong vòng 60 ngày, từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại.

Dữ liệu từ MarineTraffic cho thấy, ít nhất 24 tàu thương mại đã đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua.

Các tàu này bao gồm 8 tàu chở dầu và hai tàu chở hàng đang rời khỏi vịnh Ba Tư, cùng 8 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng đang tiến vào vịnh.

Những con số này đánh dấu một sự gia tăng rõ rệt so với tỷ lệ qua lại sụt giảm được ghi nhận trong phần lớn thời gian diễn ra cuộc chiến Iran kể từ cuối tháng 2. Trước cuộc chiến, trung bình có khoảng 110 tàu thuyền băng qua eo biển này mỗi ngày.

Trong những tháng sau đó, eo biển này đã chứng kiến tình trạng giả mạo GPS - một hình thức can thiệp vào hệ thống định vị khiến vị trí phát sóng của các tàu thuyền hiển thị sai lệch. Tình trạng giả mạo này đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây.