Dân nghèo Mozambique khốn đốn vì "cơn khát" cát của Trung Quốc

Dân trí Hoạt động khai thác cát quá mức của các công ty Trung Quốc tại quốc gia châu Phi Mozambique đang gây ra những hệ lụy về môi trường và ảnh hưởng tới sinh kế của người dân nghèo nước này.
>>Ngoại giao "bẫy nợ" của Trung Quốc: Đằng sau những khoản cho vay dễ dãi
>>Mỹ cảnh báo châu Phi nguy cơ mất chủ quyền khi vay tiền Trung Quốc


Khung cảnh một mỏ khai thác cát (Ảnh: Tổ chức Ân xá Quốc tế)

Khung cảnh một mỏ khai thác cát (Ảnh: Tổ chức Ân xá Quốc tế)

Cộng đồng Nagonha ở phía bắc Mozambique nằm trên một cồn cát cao với một bên là cây xanh tươi tốt, một bên là khung cảnh Ấn Độ Dương tuyệt đẹp với những bãi biển màu xanh ngọc trải dài ngút ngàn. Với vẻ đẹp như vậy, nơi đây xứng đáng trở thành một điểm phát triển du lịch có thể mang lại nhiều nguồn lợi cho Mozambique. Tuy nhiên, trên thực tế, các công ty khai thác cát Trung Quốc dường như đang hủy hoại cảnh quan thiên nhiên nơi đây và kể cả cuộc sống của người dân địa phương.

Đại diện tổ chức Ân xá Quốc tế đã tới thăm ngôi làng này 4 lần kể từ năm 2015, khi những trận lũ quét chưa từng có tiền lệ trước đó tàn phá ngôi làng. Những người lớn tuổi sống ở khu vực này trong hàng thập niên chưa bao giờ trải qua những thảm họa thiên nhiên tương tự. Người dân địa phương cho rằng công ty khai thác Haiyu (Trung Quốc) chính là nguyên nhân dẫn tới sự việc này.

“Chúng tôi xứng đáng được bù đắp những tổn thất gây ra bởi người Trung Quốc. Máy móc của họ đã chặn không cho nước ở các đầm bãi và các vùng ngập nước thoát đi”, ngư dân địa phương Tola nói. Ông đã mất toàn bộ dụng cụ hành nghề đánh cá vì trận lũ lụt. Dù giá trị của chúng chỉ là 115 USD nhưng Tola cho biết ông đã dành dụm nhiều năm trời mới có thể mua được chúng.

“Nhà của tôi nằm chính xác ở khu vực con suối kia. Chúng tôi đã đứng đó và chứng kiến ngôi nhà bị dòng nước cuốn đi. Tôi đã khóc”, Roma, người đã mất đi căn nhà 2 phòng ngủ và toàn bộ tài sản vì trận lũ, hồi tưởng lại.

Cộng đồng Nagonha với 1.329 cư dân vốn đã rất dễ tổn thương. Cái mà họ gọi là nhà thực chất chỉ là 236 căn lều nhỏ lụp xụp xây trên cồn cát nằm giữa kênh Mozambique, Ấn Độ Dương và một con suối có tên Nagonha. Cộng đồng nơi đây thiếu đi mọi thứ nhu yếu phẩm cần thiết như nguồn nước sạch và đường điện. Đây không phải là cảnh tượng quá đỗi kỳ lại ở Mozambique, quốc gia đang trong quá trình tái thiết lại đất nước sau hơn 2 thập niên kể từ khi cuộc nội chiến kết thúc vào năm 1992.

Thực trạng trên đã khiến cộng đồng Nagonha càng trở nên dễ tổn thương hơn trước sự quyết tâm của chính phủ Mozambique nhằm tận dụng lợi thế từ các khoản đầu tư của các công ty Trung Quốc. Trong vòng 10 năm qua, chính phủ nước này đã coi các hoạt động khai thác có sự tham gia của các công ty nước ngoài là một trong những động lực để phát triển kinh tế.

"Cơn khát" cát của Trung Quốc

Quang cảnh ngôi làng sau khi bị tàn phá bởi lũ quét (Ảnh: Tổ chức Ân xá Quốc tế)
Quang cảnh ngôi làng sau khi bị tàn phá bởi lũ quét (Ảnh: Tổ chức Ân xá Quốc tế)

Công ty khai thác Haiyu đăng ký kinh doanh ở tỉnh Hải Nam, Trung Quốc từ năm 2010 và bắt đầu đến Mozambique từ năm 2011 thông qua sự hợp tác với công ty Africa Great Wall Mining Development (AGWMD). AGWMD là một chi nhánh của tập đoàn Jinan Yuxiao, nhà sản xuất khoáng uhligite lớn nhất Trung Quốc. Đây là loại khoáng chất được chiết xuất từ cát.

Các khoáng chất tìm thấy trong cát là nguyên liệu chủ yếu để sản xuất xi măng, ngói, gạch, thủy tinh, chất kết dính và đồ gốm sứ. Với tốc độ phát triển cơ sở hạ tầng nhanh chóng mặt ở các thành phố và đô thị, Trung Quốc trở thành nước tiêu thụ xi măng lớn nhất thế giới.

Ban đầu, cộng đồng Nagonha đón chào công ty Trung Quốc. Họ kỳ vọng rằng các công ty này sẽ mang tới việc làm và phát triển cơ sở hạ tầng tại địa phương. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, họ dường như đã “vỡ mộng”.

Theo ảnh vệ tinh của tổ chức Ân xá Quốc tế, mỏ cát mà công ty Haiyu đang khai thác bao phủ gần 300.000 m2 diện tích đất ngập nước, chặn các kênh nối từ sông ngòi, đầm phá với đại dương và thậm chí thay đổi cả dòng chảy của nguồn nước ngọt.

Tuy nhiên, Haiyu đã bác bỏ các cáo buộc và đổ lỗi do thảm họa tự nhiên. Công ty này nói rằng cơn lũ quét mà cộng đồng Nagonha gặp phải là điều họ không thể kiểm soát và tổ chức Ân xá Quốc tế đã cung cấp những thông tin bất lợi vì không có thiện cảm tốt với Trung Quốc. Haiyu cũng từ chối đền bù thiệt hại cho những người dân mất đi sinh kế.

Sau báo cáo ban đầu của tổ chức Ân xá Quốc tế, chính phủ Mozambique đã đình chỉ hoạt động khai thác cát trong khu vực. Tuy nhiên, khi tổ chức quốc tế quay trở lại đây, việc khai thác đã được nối lại như bình thường.

Với người dân bản địa khiếu nại, chính phủ Mozambique đã có phương án di chuyển những người muốn tái định cư ở khu vực khác. Rất nhiều người trong cộng đồng đã làm theo đề xuất của chính phủ trong khi những người còn lại đang nỗ lực đòi lại quyền lợi chính đáng của mình.

Đức Hoàng

Theo Quartz

MỚI NHẤT
Ả-rập Xê-út thừa nhận vụ sát hại nhà báo Khashoggi được lên kế hoạch từ trước
Ả-rập Xê-út thừa nhận vụ sát hại nhà báo Khashoggi được lên kế hoạch từ trước

(Dân trí) - Bộ Tư pháp Ả-rập Xê-út thừa nhận cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi ở lãnh sự quán Riyadh ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ là âm mưu giết hại được lên kế hoạch từ trước.

Thứ năm, 25/10/2018 - 09:37

Người anh trai ruột bí ẩn của ông Kim Jong-un và vai trò đặc biệt tại Triều Tiên
Người anh trai ruột bí ẩn của ông Kim Jong-un và vai trò đặc biệt tại Triều Tiên

(Dân trí) - Từ trước tới nay, người anh ruột của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, ông Kim Jong-chol, được cho là có cuộc sống kín tiếng và bị chính quyền quản thúc. Tuy nhiên, một tờ báo Hàn Quốc cho biết ông Kim Jong-chol có vị trí đặc biệt tại Bình Nhưỡng.

Thứ năm, 25/10/2018 - 09:16

Việt Nam - EU nỗ lực hoàn tất thủ tục sớm ký hiệp định thương mại tự do
Việt Nam - EU nỗ lực hoàn tất thủ tục sớm ký hiệp định thương mại tự do

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đang cùng nhau nỗ lực hoàn tất các thủ tục để ký kết hiệp định thương mại tự do EVFTA.

Thứ năm, 25/10/2018 - 08:56

Việt Nam đánh giá cao đóng góp của Mỹ giúp tẩy độc “điểm nóng” dioxin
Việt Nam đánh giá cao đóng góp của Mỹ giúp tẩy độc “điểm nóng” dioxin

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định khắc phục hậu quả chiến tranh là lĩnh vực hợp tác quan trọng trong quan hệ Việt - Mỹ và Việt Nam đánh giá cao đóng góp của Mỹ trong vấn đề này.

Thứ năm, 25/10/2018 - 08:53

Việt Nam nói về cuộc tập trận hải quân với ASEAN và Trung Quốc
Việt Nam nói về cuộc tập trận hải quân với ASEAN và Trung Quốc

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết việc Việt Nam cử tàu tham dự cuộc tập trận hải quân giữa ASEAN và Trung Quốc là hoạt động nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực hải quân giữa các bên.

Thứ năm, 25/10/2018 - 05:28

Nga “tố” Mỹ tung 13 UAV tấn công căn cứ quân sự tại Syria
Nga “tố” Mỹ tung 13 UAV tấn công căn cứ quân sự tại Syria

(Dân trí) - Một quan chức quốc phòng cấp cao của Nga cáo buộc phi hành đoàn trên máy bay trinh thám Poseidon-8 của Mỹ đã điều khiển các máy bay không người lái (UAV) tấn công vào căn cứ quân sự Hmeymim của Moscow tại Syria hồi tháng 1 năm nay.

Thứ năm, 25/10/2018 - 05:12

Việt Nam phản đối kế hoạch tập trận bắn đạn thật của Đài Loan trên Biển Đông
Việt Nam phản đối kế hoạch tập trận bắn đạn thật của Đài Loan trên Biển Đông

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà chưa có sự cho phép của Việt Nam đều xâm phạm chủ quyền của Việt Nam với hai quần đảo này.

Thứ năm, 25/10/2018 - 04:57

Ả rập Xê út vẫn mạnh tay đầu tư giữa lùm xùm vụ nhà báo
Ả rập Xê út vẫn mạnh tay đầu tư giữa lùm xùm vụ nhà báo

(Dân trí) - Bất chấp những ồn ào xung quanh cái chết của nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi, diễn đàn đầu tư trong tuần này ở Ả rập Xê út vẫn thu hút hàng nghìn quan khách và hàng loạt thương vụ tỷ "đô" đã được công bố.

Thứ năm, 25/10/2018 - 04:07

Căng thẳng leo thang, Ngoại trưởng Mỹ bị đối xử "lạnh nhạt" khi công du Trung Quốc
Căng thẳng leo thang, Ngoại trưởng Mỹ bị đối xử "lạnh nhạt" khi công du Trung Quốc

(Dân trí) - Trong bối cảnh căng thẳng về thương mại và an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang, Ngoại trưởng Mike Pompeo dường như đã bị đối xử “lạnh nhạt” khi công du Bắc Kinh khi ông bị từ chối khi đề xuất gặp mặt Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phải nghe chỉ trích gần 1 giờ đồng hồ trong cuộc họp với người đồng cấp Vương Nghị.

Thứ năm, 25/10/2018 - 02:43

Hàng loạt công ty tính rút khỏi Trung Quốc sau đòn trừng phạt của Mỹ
Hàng loạt công ty tính rút khỏi Trung Quốc sau đòn trừng phạt của Mỹ

(Dân trí) - Khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung ngày càng căng thẳng, lãnh đạo của nhiều doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc cho biết sẵn sàng chuyển chuỗi cung ứng sang một nơi khác nếu giá hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu tăng vọt.

Thứ năm, 25/10/2018 - 02:21

Nghi vấn "bên thứ ba" bí ẩn nắm giữ bí mật MH370
Nghi vấn "bên thứ ba" bí ẩn nắm giữ bí mật MH370

(Dân trí) - Các nhà điều tra Pháp được cho là đã nghi ngờ về một "bên thứ ba" bí ẩn có thể nắm giữ dữ liệu kỹ thuật về đường bay của chiếc máy bay xấu số MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines mất tích cách đây hơn 4 năm cùng hơn 200 người trên khoang.

Thứ năm, 25/10/2018 - 01:41

Trung Quốc tính “tung đòn” kế tiếp với Mỹ trong cuộc chiến thương mại
Trung Quốc tính “tung đòn” kế tiếp với Mỹ trong cuộc chiến thương mại

(Dân trí) - Trung Quốc, nhà nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới, dường như đang lên kế hoạch dừng mua hoàn toàn đậu tương từ Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Thứ năm, 25/10/2018 - 11:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Thổ Nhĩ Kỳ đấu Ả Rập Saudi
Thổ Nhĩ Kỳ đấu Ả Rập Saudi

Các nước Ả Rập lo ngại sự an toàn và ổn định của họ trong trường hợp vị thế của Ả Rập Saudi bị tổn hại nghiêm trọng vì vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi.

Thứ năm, 25/10/2018 - 10:50

Báo Mỹ: Giám đốc CIA đã nghe đoạn ghi âm về nghi án sát hại nhà báo Khashoggi
Báo Mỹ: Giám đốc CIA đã nghe đoạn ghi âm về nghi án sát hại nhà báo Khashoggi

(Dân trí) - Giám đốc cơ quan tình báo trung ương Mỹ (CIA) Gina Haspel đã nghe đoạn ghi âm được cho là ghi lại những giây phút nhà báo Ả-rập Xê-út Jamal Khashoggi bị tra tấn và sát hại trong lãnh sự quán của Riaydh ở thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, Washington Post đưa tin.

Thứ năm, 25/10/2018 - 10:26

Nước Mỹ chấn động vì hàng loạt chính trị gia bị gửi bưu kiện chứa bom
Nước Mỹ chấn động vì hàng loạt chính trị gia bị gửi bưu kiện chứa bom

(Dân trí) - Việc hàng loạt chính trị gia, cựu tổng thống, hãng thông tấn lớn tại Mỹ bị gửi các bưu kiện có chứa bom đã gây xôn xao nước này. Hiện Washington đang mở cuộc điều tra trên diện rộng nhằm tìm ra thủ phạm của vụ việc.

Thứ năm, 25/10/2018 - 10:16

Hổ quý Malaysia gặp nguy vì Trung Quốc “mê” sầu riêng
Hổ quý Malaysia gặp nguy vì Trung Quốc “mê” sầu riêng

(Dân trí) - Môi trường sống của một trong những loài hổ có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi những cánh rừng ở Malaysia đang bị chặt đi nhằm trồng sầu riêng để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng với loại quả nhiệt đới này ở Trung Quốc.

Thứ năm, 25/10/2018 - 09:47

Tổng thống Putin: Mỹ mất dần vị trí thống lĩnh vì hàng loạt sai lầm
Tổng thống Putin: Mỹ mất dần vị trí thống lĩnh vì hàng loạt sai lầm

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, những sai lầm nối tiếp sai lầm đến một lúc nào đó sẽ khiến Mỹ mất đi vị trí thống lĩnh của họ, tạo cơ hội cho các quốc gia khác.

Thứ năm, 25/10/2018 - 09:45

Mỹ nỗ lực cứu vãn hợp đồng vũ khí 110 tỷ USD với Ả rập Xê út
Mỹ nỗ lực cứu vãn hợp đồng vũ khí 110 tỷ USD với Ả rập Xê út

(Dân trí) - Chính quyền Mỹ đang nỗ lực cứu vãn các thỏa thuận trong gói hợp đồng vũ khí trị giá 110 tỷ USD với Ả rập Xê út trong bối cảnh quốc gia Trung Đông đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng quốc tế sau vụ nhà báo nghi bị sát hại.

Thứ năm, 25/10/2018 - 09:38

Máy bay vận tải Mỹ thả nhầm xe bọc thép xuống rừng
Máy bay vận tải Mỹ thả nhầm xe bọc thép xuống rừng

(Dân trí) - Một máy bay vận tải C-17 của quân đội Mỹ đã vô tình thả nhầm một xe bọc thép Humvee xuống một khu vực rừng ở Fort Bragg, North Carolina hôm qua 24/10 trong một bài thử nghiệm.

Thứ năm, 25/10/2018 - 08:45

Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Kazakhstan tại Đông Nam Á
Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Kazakhstan tại Đông Nam Á

(Dân trí) - Đại sứ Zhumakhanov cho rằng, Kazakhstan, với vị trí ở trung tâm của lục địa Á - Âu, có tiềm năng vận tải trung chuyển to lớn nhằm giúp hàng hóa từ Việt Nam và các nước ASEAN sang châu Âu trong thời gian ngắn nhất và ngược lại

Thứ năm, 25/10/2018 - 08:44

Mỹ "tố" Trung - Nga nghe lén điện thoại của Tổng thống Trump
Mỹ "tố" Trung - Nga nghe lén điện thoại của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Các cơ quan tình báo Mỹ cho biết Nga và Trung Quốc đang tìm cách nghe lén các cuộc gọi điện thoại của Tổng thống Donald Trump để thu thập thông tin mà họ có thể sử dụng để gây ảnh hưởng đến chính sách của Mỹ.

Thứ năm, 25/10/2018 - 08:31

Tướng Mỹ: Chiến tranh Mỹ - Trung có thể xảy ra trong 15 năm tới
Tướng Mỹ: Chiến tranh Mỹ - Trung có thể xảy ra trong 15 năm tới

(Dân trí) - Hãng thông tấn AP dẫn lời cựu Tư lệnh Lực lượng quân sự Mỹ tại châu Âu cảnh báo nhiều khả năng sẽ xảy ra một cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trong 15 năm tới.

Thứ năm, 25/10/2018 - 07:50

Tổng thống Putin cảnh báo trừng phạt bất cứ nước nào cho Mỹ triển khai tên lửa hạt nhân
Tổng thống Putin cảnh báo trừng phạt bất cứ nước nào cho Mỹ triển khai tên lửa hạt nhân

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 24/10 cảnh báo, Nga sẽ buộc phải đáp trả bất cứ quốc gia châu Âu nào đồng ý cho Mỹ triển khai tên lửa hạt nhân sau khi Washington tuyên bố ý định rút khỏi hiệp ước về vũ khí hạt nhân với Moscow.

Thứ năm, 25/10/2018 - 06:43

Thái tử Ả rập Xê út lần đầu lên tiếng vụ nhà báo nghi bị sát hại
Thái tử Ả rập Xê út lần đầu lên tiếng vụ nhà báo nghi bị sát hại

(Dân trí) - Thái tử Ả rập Xê út Mohammad bin Salman tuyên bố tất cả thủ phạm có liên quan tới cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi đều bị trừng phạt để đảm bảo công lý được thực thi.

Thứ năm, 25/10/2018 - 06:06