Chuyên gia quốc tế: Cần ngăn Trung Quốc “tạo sự đã rồi”

Dư luận quốc tế tiếp tục lên án hành động của Trung Quốc xâm phạm trái phép vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.
>>Các nước đặc biệt lo ngại việc Trung Quốc xâm phạm chủ quyền biển Việt Nam
>>Mỹ - Nhật - Australia lên án hành vi cản trở khai thác dầu khí tại Biển Đông
>>Chuyên gia quốc tế lo ngại ý đồ độc chiếm Biển Đông tại hội thảo CSIS

Theo Tiến sỹ Tang Siew Mun, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN, Viện ISEAS- Yusof Ishak, Singapore, hành vi của Trung Quốc là nguy hiểm và có thể tạo là một “tiền lệ” mới gây phương hại cho các quốc gia có chủ quyền ở Biển Đông.

Chuyên gia quốc tế: Cần ngăn Trung Quốc “tạo sự đã rồi” - 1
Tiến sỹ Tang Siew Mun, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN, Viện ISEAS- Yusof Ishak, Singapore.

PV: Thưa Tiến sỹ, trước tiên ông có bình luận gì về với hành vi của Trung Quốc điều tàu khảo sát Hải dương Địa chất 8 đến bãi Tư Chính, xâm phạm trái phép vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục dịa của Việt Nam? Theo ông, phía Trung Quốc đang nhắm tới mục tiêu gì? 

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Tôi cho rằng Trung Quốc luôn tìm cách khẳng định tuyên bố chủ quyền phi lý của nước này tại Biển Đông và đây là một trong những hành động nhằm củng cố lập trường này của họ.

PV: Theo Tiến sỹ, hành động của Trung Quốc đang đặt khu vực trước những nguy cơ gì, thưa ông?

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Theo tôi thì nguy cơ là khá cao vì hành động của Trung Quốc một lần nữa lại khiến Biển Đông “dậy sóng”. Đây không chỉ là câu chuyện giữa Việt Nam và Trung Quốc, không chỉ liên quan đến ASEAN mà còn cả các nước khác trong khu vực như Nhật Bản, Mỹ, Liên minh châu Âu, Australia, New Zealand... Có vẻ như Trung Quốc đang chủ động khẳng định và củng cố lập trường của họ tại khu vực tranh chấp này.

 PV: Trong các tuyên bố mới đây, nhiều quan chức cấp cao Mỹ đã đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ phản đối hành vi của Trung Quốc, đồng thời yêu cầu Trung Quốc dừng ngay các hành vi “bắt nạt” gây nguy hiểm cho ổn định khu vực. Theo Tiến sỹ, các động thái từ phía Mỹ có đủ để kìm hãm các hành vi của Trung Quốc?

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Đây có lẽ là một hành động phù hợp vì nếu cứ để mọi việc tiếp diễn như vậy thì tình hình sẽ leo thang, đẩy Việt Nam và Trung Quốc gần hơn tới xung đột, gây mất ổn định và an ninh khu vực. Quan trọng hơn cả là điều này sẽ khiến các nước lớn can dự mạnh mẽ hơn vào khu vực. Các bên cần giảm bớt hoạt động, đưa Biển Đông trở lại hiện trạng như tháng 6, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động ngoại giao. Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ duy trì những hoạt động như thế này. Bất chấp bị phản đối, Trung Quốc cho rằng những gì họ đang làm là chính đáng và do vậy họ có quyền thăm dò, khai thác thủy sản tại những khu vực mà họ tự cho là vùng đặc quyền kinh tế của mình. Điều này nguy hiểm ở chỗ là nếu cứ tiếp diễn như vậy, nó sẽ tạo ra một “thông lệ” mới, một hiện trạng mới, gây phương hại cho các nước khác có tuyên bố chủ quyền hợp pháp tại Biển Đông. 

 PV: Ông dự báo như thế nào về những kịch bản Trung Quốc có thể tiến hành tiếp theo? 

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Khái niệm “thông lệ” mới mà tôi nói ở trên có nghĩa là trong trường hợp Trung Quốc tiếp tục khẳng định và củng cố tuyên bố chủ quyền cũng như xúc tiến những gì mà họ cho là quyền của họ trên Biển Đông thì hiện trạng sẽ bị thay đổi. Nếu quan điểm này của Trung Quốc không bị thách thức thì những yêu sách chủ quyền của họ sẽ được củng cố và sẽ dần được được coi là điều hiển nhiên, tạo ra sự đã rồi. Nếu không tuân thủ luật pháp thì xung đột sẽ leo thang và có thể dẫn đến xung đột vũ trang, điều mà không bên nào muốn. Cần có những phản ứng để ngăn cản Trung Quốc tạo ra sự đã rồi.

Tôi cho rằng tất cả các bên tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông cần thừa nhận là đang có tranh chấp tại đây. Thứ hai là cần làm rõ đâu là vùng có tranh chấp và đâu là vùng không có tranh chấp để qua đó đưa ra phương cách giải quyết tranh chấp.  

PV: Thưa Tiến sỹ, với Việt Nam, bãi Tư Chính nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam do đó hoàn toàn không nằm trong vùng biển tranh chấp. Với Trung Quốc, bãi này nằm trong “đường 9 đoạn”, một yêu sách của Trung Quốc đã bị Tòa Trọng tài trong vụ kiện của Philippines tuyên bố vô hiệu hóa, nhưng Trung Quốc vẫn phớt lờ. Theo Tiến sỹ, Việt Nam cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và ngăn chặn những hành vi ngang ngược, coi thường luật pháp quốc tế như vậy?

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Một trong những biện pháp Việt Nam có thể thực hiện là liên tục tuần tra trong vùng đặc quyền kinh tế của mình. Tuy nhiên, đây là biện pháp tốn kếm cả về thời gian lẫn tiền bạc, tiêu tốn rất nhiều nguồn lực. Trong bối cảnh tiềm lực của các nước Đông Nam Á hiện nay thì khó có lực lượng hải quân hay cảnh sát biển của nước nào có thể thực hiện được chính sách trên. Về lâu dài thì tất cả chúng ta đều cần tăng cường nhận thức khu vực trên biển (MDA) hoặc tuần tra trong vùng đặc quyền kinh tế của mỗi nước để ngăn ngừa hành động xâm phạm của các nước khác.

Tuy nhiên, cần phải có giải pháp dài hạn vì việc tuần tra trên biển sẽ thiếu hiệu quả nếu không được thực hiện liên tục. Một phương án nữa mà Việt Nam có thể tính đến là kiện Trung Quốc ra tòa trọng tài quốc tế như Philippines. Tranh chấp không thể được giải quyết bằng quân sự mà phải bằng biện pháp hòa bình, có thể là qua sự phán xử của một bên trung lập thứ ba. Tất cả các nước ASEAN cần tiếp tục khẳng định và bày tỏ mong muốn tuân thủ luật pháp quốc tế. Điều quan trọng là chúng ta cần thống nhất khẳng định nguyên tắc thượng tôn luật pháp quốc tế, không chỉ trong các tranh chấp biển mà còn trong quan hệ giữa các nước.

PV: Tiến sỹ đánh giá như thế nào về vai trò của ASEAN nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung trong việc ngăn chặn những hành vi “bắt nạt” như vậy?

Tiến sỹ Tang Siew Mun: Trước hết, các nước ASEAN cần lên tiếng ở mọi cấp độ. Chúng ta không thể im lặng vì im lặng cũng đồng nghĩa với việc chúng ta chấp nhận cách hành xử như vậy (của Trung Quốc). Tuy nhiên, lên tiếng không có nghĩa là chúng ta chống Trung Quốc mà là để thể hiện quan điểm, với hy vọng Trung Quốc hiểu được lập trường của chúng ta. Ngoại giao là giải pháp tốt nhất và cần phải thực hiện trước tiên. 

Đối với ASEAN, trước hết chúng ta phải luôn duy trì dược sự thống nhất, phải xem xét những hành động gây ảnh hưởng tới an ninh và ổn định khu vực vì nếu những hành động này tiếp diễn, các nước lớn như Mỹ, Nhật, EU…sẽ quan ngại và can dự nhiều hơn vào khu vực, cũng như tìm cách bảo vệ lợi ích của họ tại Biển Đông. Sự can dự của nhiều nước lớn sẽ làm gia tăng nguy cơ leo thang căng thẳng, nguy cơ tính toán sai lầm, khiến khu vực thêm mất ổn định. Do vậy, ASEAN cần duy trì sự thống nhất, thể hiện quan ngại đối với Trung Quốc để tạo môi trường thuận lợi cho tiến trình đàm phán COC. Trung Quốc cũng cần chấm dứt việc thử thách ý chí của Việt Nam.

Việc các nước ASEAN có quan điểm khác nhau là điều dễ hiểu và có thể dự đoán được, nhưng tôi cho rằng sẽ không có nước nào phản đối nỗ lực củng cố hòa bình và ổn định trong khu vực. Có thể các nước ASEAN không cùng chung quan điểm nhưng điều quan trọng là chúng ta cần lên tiếng, thể hiện sự quan ngại đối với Trung Quốc ở một mức độ đáng kể nào đó./.    

Trân trọng cảm ơn Tiến sỹ.

Theo Hồ Điệp, Nhật Quỳnh, Hồng Anh

VOV

MỚI NHẤT
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích Trung Quốc “quân sự hóa” Biển Đông
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích Trung Quốc “quân sự hóa” Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Trung Quốc, bao gồm các hành vi của Bắc Kinh trên Biển Đông, trong chuyến thăm tới Australia.

Thứ hai, 05/08/2019 - 09:51

Đệ nhất Phu nhân Syria tuyên bố chiến thắng bệnh ung thư vú
Đệ nhất Phu nhân Syria tuyên bố chiến thắng bệnh ung thư vú

(Dân trí) - Bà Asma Assad, phu nhân Tổng thống Syria Bashar al-Assad, cho biết bà đã khỏi hoàn toàn bệnh ung thư vú sau 1 năm bị chẩn đoán mắc căn bệnh này.

Thứ hai, 05/08/2019 - 08:05

Cựu thủ lĩnh Khmer Đỏ chết ở tuổi 93
Cựu thủ lĩnh Khmer Đỏ chết ở tuổi 93

(Dân trí) - Noun Chea, nhân vật được mệnh danh là “thủ lĩnh số 2” của Khmer Đỏ, đã chết ở tuổi 93 tại một bệnh viện ở Campuchia.

Thứ hai, 05/08/2019 - 08:03

29 người chết trong 2 vụ xả súng: Cuối tuần “đẫm máu” của nước Mỹ
29 người chết trong 2 vụ xả súng: Cuối tuần “đẫm máu” của nước Mỹ

(Dân trí) - Chỉ trong hơn 12 giờ đồng hồ, nước Mỹ chứng kiến hai vụ xả súng nhằm vào một siêu thị và một quán bar tại hai thành phố khiến 29 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.

Thứ hai, 05/08/2019 - 07:38

Việt Nam tham dự Hội thao quân sự quốc tế lần thứ V-2019 tại LB Nga
Việt Nam tham dự Hội thao quân sự quốc tế lần thứ V-2019 tại LB Nga

Năm nay là năm thứ hai, Việt Nam cử đoàn vận động viên tham dự Hội thao quân sự quốc tế lần thứ V/2019, diễn ra từ ngày 3-7/8, tại Liên bang Nga.

Thứ hai, 05/08/2019 - 06:10

Iran bắt giữ tàu dầu trên Vịnh Ba Tư giữa lúc căng thẳng
Iran bắt giữ tàu dầu trên Vịnh Ba Tư giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã bắt giữ một tàu dầu của Iraq cùng 7 thủy thủ trên Vịnh Ba Tư với cáo buộc vận chuyển dầu lậu, trong một động thái nhằm chứng tỏ sức mạnh giữa lúc căng thẳng với phương Tây leo thang.

Thứ hai, 05/08/2019 - 06:04

S-400: Cơ hội cuối cùng để Mỹ lật ngược tình thế trước Nga
S-400: Cơ hội cuối cùng để Mỹ lật ngược tình thế trước Nga

Việc Nga bàn giao các thành phần của tổ hợp phòng không S-400 đầu tiên cho Thổ Nhĩ Kỳ và quyết định của Mỹ ngừng cung cấp tiêm kích F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ để đáp trả có thể dẫn đến một chuỗi đổ vỡ khiến Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi NATO.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 05:59

“Người bay” Pháp lập kỷ lục vượt eo biển Anh thành công
“Người bay” Pháp lập kỷ lục vượt eo biển Anh thành công

(Dân trí) - Nhà sáng chế Pháp Franky Zapata đã trở thành người đầu tiên trong lịch sử vượt qua eo biển Anh thành công bằng ván bay.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 04:21

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ chỉ trích Trung Quốc gây bất ổn khu vực
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ chỉ trích Trung Quốc gây bất ổn khu vực

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã đưa ra một loạt bằng chứng để chứng minh rằng Trung Quốc đang gây bất ổn cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 03:10

Xả súng tại quán bar Mỹ, ít nhất 10 người chết
Xả súng tại quán bar Mỹ, ít nhất 10 người chết

(Dân trí) - Truyền thông địa phương đưa tin một vụ xả súng xảy ra tại quán bar ở bang Ohio đã khiến ít nhất 10 người thiệt mạng. Đây là vụ xả súng thứ 2 trong vòng chưa đầy 12 giờ tại Mỹ.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 02:21

Cuộc họp kín mùa hè của lãnh đạo Trung Quốc có thể đã bắt đầu
Cuộc họp kín mùa hè của lãnh đạo Trung Quốc có thể đã bắt đầu

(Dân trí) - Giới phân tích đã chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy cuộc họp kín của các lãnh đạo cấp cao đương chức và nghỉ hưu của Trung Quốc tại khu nghỉ dưỡng Bắc Đới Hà đã bắt đầu.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 11:57

ASEAN muốn tàu chiến giảm bớt hiện diện tại Biển Đông
ASEAN muốn tàu chiến giảm bớt hiện diện tại Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Malaysia cho biết các nước ASEAN bày tỏ quan ngại về căng thẳng gia tăng do sự hiện diện của nhiều tàu chiến trên Biển Đông.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 10:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Vụ xả súng kinh hoàng ở Texas qua lời kể nhân chứng
Vụ xả súng kinh hoàng ở Texas qua lời kể nhân chứng

(Dân trí) - Nhiều nhân chứng đã kể lại khoảnh khắc kinh hoàng khi kẻ xả súng tấn công siêu thị Walmart tại Texas, Mỹ khiến ít nhất 20 người thiệt mạng.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 08:38

Xả súng tại siêu thị ở Mỹ, ít nhất 20 người chết
Xả súng tại siêu thị ở Mỹ, ít nhất 20 người chết

(Dân trí) - Ít nhất 20 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong vụ xả súng tại một siêu thị ở Texas, Mỹ.

Chủ nhật, 04/08/2019 - 06:56

Tổng thống Mỹ: Trung Quốc đang trả cho chúng tôi hàng chục tỷ USD
Tổng thống Mỹ: Trung Quốc đang trả cho chúng tôi hàng chục tỷ USD

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay khẳng định các khách hàng Mỹ không phải trả tiền thuế nhập khẩu mà ông đã áp lên hàng hóa Trung Quốc.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 10:57

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói sắp triển khai tên lửa tại châu Á
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói sắp triển khai tên lửa tại châu Á

(Dân trí) - Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho biết ông ủng hộ việc đặt tên lửa tầm trung phóng từ mặt đất tại châu Á trong tương lai gần, trong một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng với Trung Quốc.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 10:23

Nhà vua Thái Lan lần đầu phong Hoàng Quý Phi sau gần 1 thế kỷ
Nhà vua Thái Lan lần đầu phong Hoàng Quý Phi sau gần 1 thế kỷ

Nhà vua Thái Lan Rama X đã sắc phong cho một nữ thiếu tướng danh hiệu Hoàng Quý Phi - lần đầu tiên trong gần 1 thế kỷ qua.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 09:30

Giáo sư Carl Thayer: Trung Quốc đã vi phạm luật pháp quốc tế có chủ đích
Giáo sư Carl Thayer: Trung Quốc đã vi phạm luật pháp quốc tế có chủ đích

Bình luận về tình hình Biển Đông thời gian gần đây, ông Carl Thayer, Giáo sư danh dự - Học viện Quốc phòng Australia cho rằng, những hành động vừa qua của Trung Quốc là vi phạm luật pháp quốc tế có chủ đích. Dù vậy, Việt Nam vẫn cần phải giải quyết vấn đề này với Trung Quốc thông qua các biện pháp đàm phán ngoại giao.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 04:59

Thị trưởng Mexico bị ép mặc váy phụ nữ diễu phố vì thất hứa với dân
Thị trưởng Mexico bị ép mặc váy phụ nữ diễu phố vì thất hứa với dân

(Dân trí) - Người dân một thành phố ở Mexico đã ép người đứng đầu địa phương phải mặc váy phụ nữ và diễu phố trong nhiều ngày vì chính trị gia này đã không thể thực hiện đúng lời hứa khi tranh cử.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 03:50

Video máy bay Nga nã hỏa lực vào sào huyệt khủng bố ở “chảo lửa” Syria
Video máy bay Nga nã hỏa lực vào sào huyệt khủng bố ở “chảo lửa” Syria

(Dân trí) - Nga đã đăng tải đoạn video quay cảnh máy bay quân sự nước này thực hiện các cuộc không kích chống khủng bố ở Syria.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 03:42

4 nước cờ “phản đòn” của Trung Quốc khi ông Trump dọa áp thuế
4 nước cờ “phản đòn” của Trung Quốc khi ông Trump dọa áp thuế

(Dân trí) - Trung Quốc có thể sử dụng nhiều cách thức khác nhau để đáp trả Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump dọa áp thuế khiến căng thẳng thương mại leo thang.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 12:26

Điểm danh 10 máy bay quân sự đắt giá nhất thế giới
Điểm danh 10 máy bay quân sự đắt giá nhất thế giới

Theo trang Air Force Technology, dưới đây là 10 máy bay quân sự đắt đỏ nhất thế giới từng được sản xuất.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 11:22

Động lực khiến ông Trump bất ngờ giáng đòn trừng phạt Trung Quốc
Động lực khiến ông Trump bất ngờ giáng đòn trừng phạt Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như có những lý do nhất định khi tuyên bố sẽ áp thuế với Trung Quốc ngay cả khi các cuộc đàm phán thương mại vừa mới nhen nhóm.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 10:01

Đề cử giám đốc tình báo Mỹ của ông Trump xin rút lui sau 5 ngày
Đề cử giám đốc tình báo Mỹ của ông Trump xin rút lui sau 5 ngày

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Hạ nghị sĩ John Ratcliffe, người được ông chủ Nhà Trắng đề cử vào chức giám đốc tình báo, đã xin rút lui chỉ sau chưa đầy 1 tuần vì áp lực từ truyền thông và chính giới Mỹ.

Thứ bảy, 03/08/2019 - 09:54