Canada “xoay trục” khỏi Mỹ giữa thương chiến căng thẳng

"40 năm qua là giai đoạn hội nhập kinh tế sâu rộng hơn với Mỹ. Đó từng là hoạt động kinh doanh thuận lợi, nhưng cũng đồng nghĩa với việc chúng ta quá phụ thuộc vào một đối tác kinh tế duy nhất. Rõ ràng, thời đó đã qua rồi”, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố hôm 8/9.

"Đó là lý do kể từ khi tôi nhậm chức, kế hoạch của chúng tôi luôn là phát triển và đa dạng hóa, chứ không phải là chối bỏ thực tế, chờ đợi quay lại “thời hoàng kim” nào đó, hay tiếp tục duy trì sự phụ thuộc”, ông Carney nói thêm.

Thủ tướng Carney thừa nhận việc giảm phụ thuộc kinh tế vào Mỹ sẽ không tránh khỏi tổn thất, nhưng cái giá của việc không hành động sẽ còn lớn hơn.

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại giữa hai nước láng giềng Bắc Mỹ nóng lên, ông Carney nói rằng Canada “có mọi điều kiện để xoay trục và phát triển thịnh vượng”.

"Sự xoay trục đó sẽ phải trả giá không nhỏ. Hành động nào cũng phải đi kèm với cái giá phải trả. Tuy nhiên, cái giá đó vẫn thấp hơn nhiều so với việc không làm gì”, nhà lãnh đạo Canada tuyên bố.

Biện pháp thuế quan trả đũa của Canada đối với hàng hóa Mỹ bắt đầu có hiệu lực ngay sau nửa đêm ngày 8/9 (giờ địa phương), khi Thủ tướng Mark Carney gia tăng áp lực kinh tế lên đối tác thương mại lớn nhất.

Các mức thuế trả đũa áp lên lượng hàng hóa Mỹ trị giá 20 tỷ USD, với thuế suất từ 15% đến 50%, áp dụng đối với nhiều mặt hàng từ thép, đồ nội thất đến quần áo và đồ điện tử.

Căng thẳng gia tăng làm dấy lên những bất định về Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) trên diện rộng, vốn đang đến kỳ rà soát hàng năm. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối gia hạn hiệp định thêm một thập niên.

Ông Trump ngày 7/9 cảnh báo sẽ cấm bán máy bay phản lực Bombardier của Canada tại Mỹ nếu chúng không được sản xuất ở nước này. Bombardier, công ty có trụ sở tại Montreal, cho biết họ duy trì hoạt động sản xuất đáng kể tại Mỹ và tiếp tục mở rộng hiện diện tại nước này.

Các mức thuế do ông Trump áp dụng hồi tháng 8 đã tác động đến nhiều ngành hàng của Canada, gồm rượu vang, đồ nội thất, sản phẩm sữa, xi măng, quần áo, cần câu cá và thiết bị khúc côn cầu. Tổng giá trị hàng hóa chịu thuế khoảng 20 tỷ USD, tương đương 5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ.

Các cuộc đàm phán thương mại giữa 2 nước, vốn là những đối tác thương mại hàng đầu của nhau, đã đổ vỡ vào phút chót hồi tháng trước.

Ông Trump đã ký một sắc lệnh vào tháng 8 nhằm đổi tên hồ Ontario (nằm ở biên giới với Canada) thành "hồ Mỹ”. Hành động này đã vấp phải làn sóng phản đối tại Canada.

Trước khi thương chiến có nguy cơ nổ ra, Canada vẫn phụ thuộc nhiều vào nước láng giềng. Gần 60% lượng hàng nhập khẩu của Canada đến từ Mỹ, và khoảng 70% hàng xuất khẩu của nước này được đưa sang thị trường Mỹ.