Một tấm thẻ Bảo hiểm y tế, thêm một lần giữ giấc mơ đến trường

Đầu năm học 2026-2027, khi nhiều học sinh háo hức chuẩn bị sách vở, quần áo mới, Lê Thảo Nguyên, nữ sinh lớp 11, Trường THPT Phạm Thành Trung (Đồng Tháp), lại có những ngày nặng trĩu nỗi lo.

Những khoản tiền nhỏ nhưng là nỗi lo lớn

Tháng 11/2025, sau khi sinh người con trai út, mẹ Nguyên - bà Nguyễn Thị Bé Thảo - bất ngờ bị tai biến nặng. Sau 1 tháng điều trị tại TPHCM, bà không qua khỏi.

Sự ra đi của bà Thảo để lại người chồng bệnh tật cùng hai người con trong cảnh thiếu thốn.

Hơn 20 năm trước, ông Lê Văn Thành, cha Nguyên, gặp tai nạn giao thông, bị chấn thương sọ não và mất hoàn toàn khả năng lao động. Từ đó, mọi gánh nặng gia đình dồn lên vai bà Thảo.

Làm công nhân may với mức lương hơn 5 triệu đồng/tháng, người mẹ một mình cáng đáng cuộc sống gia đình. Số tiền ấy chỉ vừa đủ để các thành viên xoay xở qua ngày. Giờ đây, người trụ cột ấy không còn.

Đầu năm học mới, giữa những khoản tiền sách vở, đồng phục và các chi phí khác, khoản Bảo hiểm y tế (BHYT) cũng trở thành một nỗi lo với Nguyên.

Có lúc, em nghĩ đến chuyện nghỉ học để phụ giúp gia đình. Nhưng mỗi lần như vậy, em lại nhớ lời mẹ dặn phải cố gắng học hành.

“Lúc còn sống, mẹ em đi làm công nhân, mức lương chỉ đủ cho gia đình xoay xở qua ngày. Từ ngày mẹ ra đi, trụ cột kinh tế không còn, cha em lại không còn sức lao động. Nhiều lần đứng trước bàn thờ mẹ, em muốn nghỉ học để phụ giúp gia đình nhưng nhớ lời mẹ dặn phải cố gắng học hành nên lại thôi ý định đó”, Nguyên nghẹn ngào.

Với cô nữ sinh, tấm thẻ BHYT có thể chỉ là một khoản chi được giảm bớt. Nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, mỗi phần sẻ chia đều góp thêm một điểm tựa để giấc mơ học hành không bị đứt đoạn.

Câu chuyện của Nguyên cũng là nỗi lo chung của nhiều gia đình ở miền Tây khi con bước vào năm học mới.

Ở phường Đại Thành (TP Cần Thơ), chị Nguyễn Thị Kim Loan có 3 người con đang học tiểu học và THCS. Chị bán rau, còn chồng là anh Văn Thành Trúc chạy xe chở đồ mướn. Công việc không ổn định nên thu nhập của hai vợ chồng bấp bênh.

Mỗi dịp tựu trường, họ phải cố gắng kiếm hơn chục triệu đồng để lo các khoản chi cho con.

Không những vậy, gia đình còn một gánh nặng lớn hơn khi con trai lớn mắc bệnh thận. Hai vợ chồng quanh năm tằn tiện, dành dụm tiền để lo điều trị cho con. Bởi vậy, những khoản đóng góp đầu năm học luôn khiến chị Loan thấp thỏm.

“Con cái nhập học, tựu trường thì chúng tôi vui nhưng cũng lo lắng về các khoản thu. Do chưa họp phụ huynh nên chưa biết chi phí đóng BHYT ra sao”, chị Loan nói.

Chị Hồ Thị Thúy (ở xã Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long) cũng có con bước vào năm học mới với nỗi lo tương tự.

Chị có 3 người con. Con gái lớn Tạ Minh Thư, 16 tuổi, mắc ung thư hạch cổ nên phải tạm nghỉ học. Hai con nhỏ là Tạ Minh Toàn, 8 tuổi, chuẩn bị vào lớp 3 và Tạ Minh Vy, 6 tuổi, chuẩn bị vào lớp 1.

Căn bệnh của con gái lớn khiến kinh tế gia đình vốn khó khăn càng thêm kiệt quệ.

Gia đình chỉ thuộc diện khó khăn nên vẫn phải tự mua BHYT cho các con. Trong khi đó, các khoản chi đầu năm học lần lượt phát sinh.

“Chưa biết năm nay trường thông báo đóng các khoản phí ra sao cũng như mua BHYT cho các con như thế nào. Trước mắt, tôi vừa tốn gần 1 triệu đồng mua đồng phục cho 2 con. Với tình cảnh chúng tôi hiện tại, việc mua BHYT cho con cũng là điều đắn đo”, chị Thúy chia sẻ.

Từ những tấm thẻ Dân trí đến sự tiếp nối của cộng đồng

Nhiều năm qua, báo Dân trí đã đồng hành cùng học sinh có hoàn cảnh khó khăn thông qua chương trình trao tặng thẻ BHYT trước thềm năm học mới.

Những tấm thẻ được trao bằng sự chung tay của bạn đọc, doanh nghiệp, nhà hảo tâm đã giúp nhiều gia đình giảm bớt một khoản chi, đồng thời mang đến cho các em sự yên tâm khi bước vào năm học mới.

Nhưng điều đáng quý hơn là những việc làm ấy không dừng lại ở thời điểm trao tặng.

Năm học 2026-2027, tại nhiều địa phương, tinh thần ấy đang được tiếp nối bằng những cách làm thiết thực. Cơ quan bảo hiểm xã hội phối hợp với nhà trường rà soát từng học sinh; chính quyền địa phương quan tâm các trường hợp khó khăn; nhà trường vận động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ những em chưa có khả năng đóng phí.

Tại An Giang, Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Xuyên vừa tổ chức hội nghị triển khai công tác BHYT học sinh, sinh viên năm học 2026-2027.

Theo phương án triển khai tại hội nghị, các trường rà soát tình trạng thẻ BHYT của từng học sinh trước khi tổ chức thu tiền đóng. Những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, gia đình đông con hoặc chưa thể đóng đúng hạn được lập danh sách để phối hợp với chính quyền địa phương, ban đại diện cha mẹ học sinh và các nhà hảo tâm vận động hỗ trợ.

Tương tự, tại Cà Mau, địa phương cũng đặt mục tiêu phủ kín BHYT cho học sinh.

Ông Nguyễn Minh Luân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề với mục tiêu phủ kín 100% đối tượng, trong đó trọng tâm là học sinh.

Theo ông Luân, trước khi một số địa bàn được công nhận là xã an toàn khu, tỷ lệ tham gia BHYT của tỉnh đã đạt trên 92%. Sau khi được công nhận, tỉnh triển khai chiến dịch cao điểm nhằm hoàn tất việc cấp thẻ BHYT kịp thời cho người dân, học sinh.

Việc hỗ trợ BHYT góp phần giảm áp lực chi phí cho các gia đình, nhất là vào thời điểm đầu năm học.

“Cùng với việc miễn, hỗ trợ thẻ BHYT và các chính sách an sinh khác, tôi cho rằng có ý nghĩa động viên rất lớn, tạo điều kiện cho các gia đình an tâm trong cuộc sống, lo cho con em ăn học, không để em nào vì khó khăn mà bỏ học”, ông Luân chia sẻ.

Ông Luân cũng đánh giá cao tính nhân văn từ chương trình tặng thẻ BHYT mà báo Dân trí đã thực hiện liên tục nhiều năm trước.

Tại Trường THCS&THPT Tân Phong (xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau), thầy Trần Văn Chúng, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trường có khoảng 96 học sinh hoàn cảnh khó khăn. Nhà trường đã vận động các nguồn lực để hỗ trợ các em trong năm học mới.

“Người dân, học sinh rất cần thẻ BHYT. Việc được miễn BHYT là một chính sách có ý nghĩa cho học sinh chúng ta. Tôi mong rằng tới đây có thêm những chính sách khác để hỗ trợ người dân, học sinh”, thầy Chúng nói.

Từ những cách làm trên, có thể thấy việc chăm lo BHYT cho học sinh đang dần trở thành trách nhiệm chung của cả hệ thống và cộng đồng.

Ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, đánh giá chương trình trao tặng thẻ BHYT cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn do báo Dân trí đồng hành là việc làm thiết thực, giàu ý nghĩa nhân văn.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, với những gia đình còn nhiều khó khăn, một tấm thẻ BHYT không đơn thuần là sự hỗ trợ vật chất mà còn là điểm tựa để các em yên tâm học tập, chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng ước mơ.

“Những năm học trước, báo Dân trí đã trao tặng thẻ BHYT cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn, qua đó góp phần giúp các em có thêm điểm tựa để yên tâm đến trường.

Đến năm học 2026-2027, chúng tôi rất vui khi tinh thần ấy tiếp tục được các địa phương trong tỉnh lan tỏa bằng nhiều cách làm thiết thực, trong đó có việc vận động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ thẻ BHYT cho học sinh khó khăn nhân mùa khai giảng.

Theo tôi, đây chính là giá trị lớn nhất của một chương trình nhân ái: không chỉ giúp một người, một gia đình vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy sự sẻ chia trong cộng đồng. Từ những tấm thẻ được trao bởi Báo Dân trí, tinh thần nhân ái đã được tiếp nối bằng trách nhiệm của địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và người dân.

Khi việc tốt được trao đi rồi tiếp tục được nhân lên, đó là lúc những hạt mầm yêu thương thực sự bén rễ và cho “quả ngọt” lâu dài”, ông Trần Văn Lâu chia sẻ.

Khi việc tốt được lan tỏa

Từng tham dự các chương trình trao tặng thẻ BHYT cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn do báo Dân trí tổ chức, ông Phạm Văn Hiểu, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ, đánh giá đây là hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn.

Theo ông Hiểu, chương trình góp phần phát huy truyền thống “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, trở thành nguồn động viên đối với những học sinh còn nhiều thiếu thốn.

Những tấm thẻ BHYT có giá trị vật chất không lớn, nhưng với một gia đình đang phải chắt chiu từng chút, đó có thể là một khoản chi được giảm đúng lúc.

Với Nguyên, sự sẻ chia ấy còn mang ý nghĩa lớn hơn. Nó góp thêm một phần để em tiếp tục ngồi trên ghế nhà trường, tiếp tục thực hiện lời dặn của người mẹ đã khuất.

Để giữa những ngày tháng khó khăn, cô nữ sinh vẫn có thể mở sách, đến lớp và nghĩ về một tương lai khác.

Năm học 2026-2027 chính thức bắt đầu, những tấm thẻ BHYT tiếp tục được trao bằng nhiều cách: từ chính sách Nhà nước đến sự chung tay của địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng.

Đó có lẽ là một trong những “quả ngọt” đẹp nhất của Chương trình Nhân ái do báo Dân trí tổ chức. Bởi khi một việc tốt không kết thúc ở thời điểm trao quà mà trở thành cảm hứng để nhiều người cùng làm, giá trị của nó đã vượt ra ngoài những gì có thể đong đếm bằng tiền.

Từ 1 tấm thẻ, thêm 1 học sinh được yên tâm đến lớp. Từ 1 sự sẻ chia, thêm 1 gia đình được nhẹ đi phần gánh nặng.

Và từ những điều nhỏ bé ấy, những giấc mơ tuổi học trò có thêm cơ hội được tiếp tục.

Để những học sinh như Nguyên không phải đứng trước lựa chọn nghỉ học vì nghèo khó, mà có thể bước tiếp trên con đường mình đã chọn - con đường mà người mẹ em từng mong muốn con gái được đi đến cùng.