Sẽ có một đại dịch toàn cầu mới?

Dân trí Tuy chưa thể đặt tên nhưng mầm bệnh chết người tiếp theo gây ra đại dịch toàn cầu rất có thể là một căn bệnh đường hô hấp, lan tràn bởi một vi-rút lây bệnh trong thời gian ủ bệnh hoặc khi các triệu chứng còn rất nhẹ, theo các nhà nghiên cứu tại Trung tâm An ninh sức khỏe Johns Hopkins.

Nhân viên cảng Hồng Kông đeo khẩu trang bảo vệ trước bệnh cúm heo trong đại dịch toàn cầu năm 2009
Nhân viên cảng Hồng Kông đeo khẩu trang bảo vệ trước bệnh cúm heo trong đại dịch toàn cầu năm 2009

Bệnh X có thể là vi rút lây qua không khí

Họ đã phác họa một khuôn khổ làm việc để giúp các nhà khoa học và các nhà hoạch định chính sách chuẩn bị cho hiểm họa chết người sắp diễn ra.

Báo cáo “Đặc điểm của tác nhân gây đại dịch” kết luận rằng thủ phạm khó có khả năng là một trong những căn bệnh thời sự hiện nay và đang gây ra những đợt bùng phát đáng sợ như Ebola, lây truyền qua dịch cơ thể, hoặc Zika, lây lan qua muỗi.

Thay vào đó bệnh X, như được gọi bởi Tổ chức Y tế Thế giới, rất có thể là một vi-rút lây truyền qua không khí.

Do đó cần giám sát chặt chẽ hơn các bệnh nhiễm trùng ở người do vi-rút lây qua đường hô hấp, đặc biệt là các bệnh do vi-rút ARN tiến hóa nhanh, giữ chất liệu di truyền trong ARN hơn là ADN.

Các tác giả, đứng đầu là TS. Amesh Adalja, một học giả cấp cao tại trung tâm, cho biết các nghiên cứu hiện tại để xác định loại vi sinh vật gây nguy cơ thảm họa sinh học toàn cầu (GCBR) được dựa trên các vụ dịch gần đây, tiền lệ lịch sử và các tác nhân vũ khí sinh học.

Tuy nhiên, điều này đã không giải thích được khả năng thảm họa toàn cầu tiếp theo có thể là do một tác nhân gây bệnh chưa từng gây dịch.

Có một sự đồng thuận mạnh mẽ rằng vi-rút ARN đại diện cho mối đe dọa dịch bệnh cao hơn so với các vi-rút ADN.

TS. Adalja nói: “Sự sẵn sàng cho vấn đề an ninh sức khỏe cần phải thích nghi được với các mối đe dọa mới và không chỉ chú ý đến những tiền lệ lịch sử.

"Một cách tiếp cận tích cực hơn đối với vấn đề này sẽ giúp bảo vệ chống lại sự kiện GCBR xảy ra."

Các chuyên gia dịch tễ học và y tế tin rằng trường hợp này là khi, chứ không phải nếu, thế giới bị tấn công bởi một đại dịch toàn cầu của một căn bệnh nhiễm trùng nguy hiểm, giết chết hàng triệu người.

Sự bùng phát dịch bệnh lớn tiếp theo có thể được kích hoạt bởi chủng đột biến của một vi-rút đã biết hoặc do sự rò rít của một loại vũ khí sinh học nào đó và các ví dụ như đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918, giết chết tới 100 triệu người, cho thấy mối nguy hiểm to lớn.

Thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách là phác thảo diện mạo của một đại dịch như vậy.

Nhưng thay vì giả định rằng các thảm họa tương lai sẽ giống như những thảm họa trước đây, các tác giả đã quay lại giá vẽ, nghiên cứu các tài liệu và phỏng vấn 120 chuyên gia để xác định các đặc tính sẽ “nhận diện” một vi sinh vật nào đó là mối đe dọa tiềm ẩn.

Vi-rút nổi lên như ứng cử viên hàng đầu vì tỷ lệ đột biến cao của chúng cùng với việc thiếu các thuốc chống vi-rút phổ rộng - không giống như vi khuẩn, khá nhạy cảm với các chất kháng khuẩn, hoặc nấm, mà một số ít có thể gây nhiễm ở vật chủ máu nóng.

Vi rút ARN là mối đe dọa

Cụ thể, họ xác định vi-rút ARN là một mối đe dọa vì khả năng đột biến di truyền của chúng, cho phép chúng tiến hóa nhanh và đi trước một bước so với vắc-xin và hệ miễn dịch của vật chủ.

"Có một sự đồng thuận mạnh mẽ rằng các vi-rút ARN tiêu biểu cho mối đe dọa đại dịch cao hơn nhiều so với vi-rút ADN", các tác giả viết.

Phương thức lây truyền một căn bệnh như vậy rất có thể sẽ là đường hô hấp, một con đường khó ngăn chặn hơn đáng kể so với, ví dụ,đường truyền qua máu.

Tác nhân này cũng nhiều khả năng lây nhiễm trong thời gian ủ bệnh, trước khi các triệu chứng xuất hiện hoặc khi hậu quả mới chỉ là nhẹ và trước khi cần trợ giúp y tế.

Ngoài ra, thiếu vắc xin và quần thể nhạy cảm, tất cả sẽ khiến dịch bệnh càng khó chống đỡ.

Các y tá chăm sóc cho bệnh nhân trong dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 ở Mỹ
Các y tá chăm sóc cho bệnh nhân trong dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 ở Mỹ

Trong số những mối lo ngại cụ thể là một số loại vi-rút ARN, bao gồm coronavirus. Chúng là thủ phạm ở một tỷ lệ đáng kể các trường hợp cảm lạnh thông thường. Chúng cũng là nguyên nhân của Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS), làm chết hơn 700 người trên khắp thế giới trong vụ dịch năm 2002, và Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS), có tỷ lệ tử vong gần một phần ba kể từ khi được xác định vào năm 2012.

Để chống lại mối đe dọa này, cần cải thiện hơn nữa công tác giám sát các vi-rút ARN lây truyền qua đường hô hấp.

Các vắc-xin chống lại vi-rút hô hấp ARN - bao gồm vắc-xin cúm thông thường – cần được theo đuổi với mức độ ưu tiên tăng hơn.

TS Adalja nói thêm: “Chúng tôi hy vọng các nhà hoạch định chính sách và các thầy thuốc quan tâm đến những khuyến nghị của chúng tôi trong công việc của mình để tăng cường sự bền bỉ ngành y tế và củng cố công tác chuẩn bị ứng phó với dịch bệnh”.

Đại dịch tiếp theo sẽ đến từ đâu?

Vi khuẩn

Kháng sinh phổ rộng hạn chế khả năng gây dịch của vi khuẩn. Mặc dù các chủng kháng đa thuốc đang đe dọa nền móng của y học hiện đại, song chúng kém hiệu quả trong việc lây nhiễm ở người khỏe mạnh

Nấm

Mặc dù các bệnh nấm mang lại mối đe dọa sự sinh tồn đối với một số loài ếch, giun hoặc rắn, song có rất ít chủng có khả năng lây nhiễm cho động vật máu nóng, do đó hạn chế nguy cơ tiềm ẩn của chúng

Prions

Các protein có thể lây nhiễm, như protein gây bệnh bò điên, có thể gây tổn thương nghiêm trọng nhưng chỉ lây lan trong điều kiện đặc biệt – ví dụ như qua các dụng cụ phẫu thuật bị nhiễm bẩn.

Động vật đơn bào

Đây thường là ký sinh trùng đơn bào, bao gồm sốt rét. Mặc dù có thể tiêu diệt các vec tơ mang mầm bệnh, chẳng hạn như muỗi, song các chủng sốt rét kháng thuốc đang chứng tỏ là một mối đe dọa ngày càng tăng

Vi-rút

Tốc độ nhân lên nhanh chóng đồng nghĩa với việc vi-rút có thể tiến hóa nhanh để tránh hệ thống miễn dịch của vật chủ hoặc chuyển giao giữa các loài, khiến chúng có nguy cơ cao gây đại dịch.

Cẩm Tú

Theo Telegraph

MỚI NHẤT
Chậm xử lý buôn bán dược phẩm giả gây tâm lý lo lắng, bức xúc trong dư luận
Chậm xử lý buôn bán dược phẩm giả gây tâm lý lo lắng, bức xúc trong dư luận

(Dân trí) - Chính phủ cho rằng tình trạng sản xuất, buôn bán dược phẩm giả, kém chất lượng còn chậm xử lý, gây tâm lý lo lắng và bức xúc trong dư luận. 4 tháng đầu năm 2018, cả nước có gần 7 nghìn trường hợp mắc bệnh tay chân miệng; 14,8 nghìn trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết (4 trường hợp tử vong); 162 trường hợp mắc bệnh thương hàn…

Thứ hai, 21/05/2018 - 11:18

Chỉ đạo “khẩn” kiểm điểm nguyên Giám đốc Sở Y tế vì nhiều sai sót
Chỉ đạo “khẩn” kiểm điểm nguyên Giám đốc Sở Y tế vì nhiều sai sót

(Dân trí) - Ngày 21/5, nguồn tin của PV Dân trí cho biết, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa có chỉ đạo “khẩn” về việc tổ chức kiểm điểm đối với nguyên Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau.

Thứ hai, 21/05/2018 - 10:24

Gan bị tổn thương ra sao khi uống rượu?
Gan bị tổn thương ra sao khi uống rượu?

(Dân trí) - Ai cũng biết rằng uống rượu sẽ ảnh hưởng đến vòng eo, sức khỏe tim và gan. Nhưng khi nhìn thấy những tác động của rượu với những cơ quan bên trong cơ thể, bạn sẽ muốn từ chối những phút giây cụng ly vui vẻ.

Thứ hai, 21/05/2018 - 09:33

Vì sao sống ở thị trấn, nông thôn hạnh phúc hơn thành phố?
Vì sao sống ở thị trấn, nông thôn hạnh phúc hơn thành phố?

(Dân trí) - Các thành phố luôn có mức lương, giáo dục cao hơn và tỉ lệ thất nghiệp thấp hơn nhưng điều đó không có nghĩa là họ hạnh phúc hơn.

Thứ hai, 21/05/2018 - 08:16

Mối đe dọa của loại vi rút heo chết người mới
Mối đe dọa của loại vi rút heo chết người mới

(Dân trí) - Nghiên cứu cho thấy một loại vi rút heo mới được xác định gần đây có thể gây ra mối đe dọa chết người đối với con người.

Thứ hai, 21/05/2018 - 04:29

Đau dạ dày cấp: Đừng tưởng chỉ dùng tinh nghệ nano là đủ
Đau dạ dày cấp: Đừng tưởng chỉ dùng tinh nghệ nano là đủ

(Dân trí) - Những năm gần đây, cụm từ tinh nghệ nano hay còn gọi là Nano Curcumin đã dần trở nên quen thuộc với hầu hết bệnh nhân dạ dày. Thế nhưng liệu đây có phải là phương pháp thực sự tối ưu với những cơn đau dạ dày đến bất ngờ?

Thứ hai, 21/05/2018 - 04:13

Quầy thuốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 phát thuốc hết hạn cho người bệnh
Quầy thuốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 phát thuốc hết hạn cho người bệnh

5, tổ thanh tra nhân dân của bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 đóng tại phường Tân Phong, TP Biên Hòa, Đồng Nai đã đã lập biên bản, niêm phong toàn bộ 850 viên thuốc Encorate 200mg hết hạn sử dụng tại quầy thuốc bảo hiểm và 2 kho thuốc chẵn, lẻ của bệnh viện để tiến hành xác minh và đưa ra xử lý tiếp theo...

Thứ hai, 21/05/2018 - 02:06

Hai mẹ con cùng tử vong sau ca sinh mổ
Hai mẹ con cùng tử vong sau ca sinh mổ

(Dân trí) - Chiều 20/5, bà Trần Ngọc Quý (51 tuổi, ở Phú Quốc), cho biết, đứa cháu nội mới hơn 1 ngày tuổi của bà đã tử vong vào đêm 19/5. Trước đó, mẹ bé trai sơ sinh này là sản phụ L.T.B.T đã tử vong sau hơn 2 tiếng phẫu thuật bắt con tại bệnh viện Phú Quốc.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 10:43

Bé trai tử vong bất thường khi truyền dịch
Bé trai tử vong bất thường khi truyền dịch

(Dân trí) - Khi đang truyền dịch tại Trung tâm Y tế huyện Mỹ Xuyên (tỉnh Sóc Trăng), cháu L.N.H.N. (32 tháng tuổi) bất ngờ tử vong.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 10:37

“Yêu” nhiều hơn để trí nhớ tốt hơn
“Yêu” nhiều hơn để trí nhớ tốt hơn

(Dân trí) - Các cặp đôi có quan hệ tình dục mặn nồng sẽ thực hiện tốt hơn các bài kiểm tra trí nhớ ở độ tuổi trung niên, nghiên cứu mới cho thấy.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 09:24

Bộ Y tế yêu cầu đảm bảo cung ứng vắc xin não mô cầu
Bộ Y tế yêu cầu đảm bảo cung ứng vắc xin não mô cầu

(Dân trí) - Trước thông tin phản ánh nguy cơ gia tăng các ca bệnh viêm màng não do não mô cầu, Cục Quản lý dược đề nghị các đơn vị sử dụng vắc xin cần có kế hoạch dự trù, dự trữ và chủ động liên hệ với nhà nhập khẩu, đảm bảo cung ứng đủ vắc xin cho người dân.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 08:06

Kết hôn càng trễ, nguy cơ hiếm muộn càng cao
Kết hôn càng trễ, nguy cơ hiếm muộn càng cao

(Dân trí) - “Trong điều trị hiếm muộn thì người phụ nữ luôn luôn thiệt thòi hơn nam giới vì bất kỳ lý do gì thì người nữ vẫn là người phải can thiệp trực tiếp, phải mang thai, sinh nở. Độ tuổi người vợ càng lớn thì nguy cơ càng cao”, Bác sĩ Dư Huỳnh Hồng Ngọc, Trưởng khoa hiếm muộn, Bệnh viện quốc tế Phương Châu, cho biết.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 05:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Xây bệnh viện Đa khoa tại Long An chia quá tải với Sài Gòn
Xây bệnh viện Đa khoa tại Long An chia quá tải với Sài Gòn

(Dân trí) - Với quy mô hơn 1.000 giường, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á - Đức Hòa được kỳ vọng sẽ “gánh” người bệnh trong khu vực, giúp giảm tải cho các bệnh viện tại TPHCM. Công trình sẽ bắt đầu đi vào hoạt đồng từ cuối năm 2019.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 07:15

“Tuyệt chiêu” dinh dưỡng để khỏe và đẹp
“Tuyệt chiêu” dinh dưỡng để khỏe và đẹp

(Dân trí) - Để đưa ra quyết định ăn gì, uống gì thật không dễ trong 1 thế giới thực phẩm ngày càng đa dạng như hiện nay. Nhưng thực ra tất cả đều có nguyên tắc cơ bản của nó và cách tốt nhất là ghi nhớ và vận dụng chúng thật linh hoạt.

Chủ nhật, 20/05/2018 - 05:30

Càng chăm kỹ, con càng dễ bệnh
Càng chăm kỹ, con càng dễ bệnh

Nhiều bà mẹ khổ sở vì con mình cứ bệnh lên bệnh xuống dù được chăm rất kỹ; chẳng bù với thế hệ ngày xưa, tắm mưa, nghịch ngợm ngoài đồng cả ngày mà chẳng thấy bệnh gì!

Chủ nhật, 20/05/2018 - 04:35

Bé 4 tuổi bị cây bút bi đâm thấu ngực
Bé 4 tuổi bị cây bút bi đâm thấu ngực

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng bị cây bút bi đâm sâu vào lồng ngực, bé gái 4 tuổi rơi vào nguy kịch. Nguyên nhân của tai nạn được người nhà cho biết, cháu cầm cây bút chơi không may bị té.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 07:10

Gel sơn móng có thể làm tăng nguy cơ ung thư
Gel sơn móng có thể làm tăng nguy cơ ung thư

(Dân trí) - Gel sơn móng luôn đi kèm với cảm giác bất an. Trong khi loại sơn móng tay bóng đẹp này rất bền, nhưng việc hong khô móng dưới đèn cực tím hoặc đèn LED (vẫn phát ra tia UVA) có chút gì đó... sai sai. Hóa ra, trực giác của bạn không lầm: Có mối nguy hiểm thực sự trong việc làm này, và không chỉ liên quan đến các hóa chất.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 01:07

“Áp lực” trên chuyến bay đưa trái tim Hà Nội đi cứu sống bệnh nhân Huế
“Áp lực” trên chuyến bay đưa trái tim Hà Nội đi cứu sống bệnh nhân Huế

(Dân trí) - “Chuyến bay đưa trái tim Hà Nội đi cứu sống bệnh nhân Huế rất áp lực! Trái tim được chứa đựng trong hộp y tế đặc biệt và đặt ở trên ghế hạng C, ngồi kế bên là 1 bác sĩ. Chúng tôi đã phải cố định chiếc hộp này rất chắc chắn để đảm bảo không bị ảnh hưởng trong quá trình cất-hạ cánh hoặc gặp khi thời tiết nhiễu động” - nữ tiếp viên Nguyễn Mai Anh cho biết.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 09:34

Vì sao không nên đi bơi, chơi trò dưới nước khi bị tiêu chảy?
Vì sao không nên đi bơi, chơi trò dưới nước khi bị tiêu chảy?

(Dân trí) - Các cơ quan y tế Hoa Kỳ vừa ban hành 1 cảnh báo khẩn cấp tới cộng đồng: nếu bị tiêu chảy hãy ngừng đi bơi. Cảnh báo này được đưa ra sau khi báo cáo cho thấy chỉ trong giai đoạn 2000-2014 đã có 8 người chết và 30.000 người bệnh vì các vi khuẩn trong bể bơi khách sạn.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 08:09

Xông hơi giải cảm thế nào mới đúng?
Xông hơi giải cảm thế nào mới đúng?

Nhà tôi trồng nhiều loại thảo dược nên thường xông mỗi khi bị cảm. Tôi dùng thấy rất tốt nhưng mẹ tôi hôm rồi xông thì bị đau đầu dữ dội. Phải chăng xông hơi cũng có "chống chỉ định"?

Thứ bảy, 19/05/2018 - 07:00

Những loại hình tập luyện thích hợp với U50
Những loại hình tập luyện thích hợp với U50

(Dân trí) - Nhiều người đã từng có lúc nhìn thấy một ai đó ngoài 50 tuổi và thầm nghĩ "Mình muốn trông giống như thế khi ở tuổi đó." Việc đạt được mục tiêu dài hạn này không khó như bạn tưởng.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 04:24

4 bí quyết “cực chuẩn” để an tâm về sữa an toàn cho trẻ
4 bí quyết “cực chuẩn” để an tâm về sữa an toàn cho trẻ

(Dân trí) - Một rừng thông tin về sữa, cả tích cực lẫn tiêu cực, khiến không ít mẹ lúng túng khi chọn sữa cho con.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 04:00

Đi khám đau bụng, phát hiện u khủng lớn hơn 10kg
Đi khám đau bụng, phát hiện u khủng lớn hơn 10kg

(Dân trí) - Bệnh nhân luôn thấy đau bụng, ăn vào là khó chịu, khó tiêu. Tình trạng này kéo dài suốt 6 tháng bệnh nhân mới đến viện khám, ngỡ ngàng khi bác sĩ chuẩn đoán khối u mạc treo trong ổ bụng kích thước 40cm, nặng hơn 10kg.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:23

Bộ trưởng sợ bệnh nhân đến… hạ đường huyết vì chờ khám!
Bộ trưởng sợ bệnh nhân đến… hạ đường huyết vì chờ khám!

(Dân trí) - “Có hôm tôi theo một bệnh nhân đi khám, trực tiếp xem hồ sơ từ lúc người ta đưa mẹ vào khám, chờ kết quả xét nghiệm, đi siêu âm …  từ 5 giờ sáng. Nếu như lấy máu xong không kịp đi ăn, lại đến đợi siêu âm, chiếu chụp… có lẽ họ hạ đường huyết mất”.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:17