PGS Nguyễn Lân Hiếu nói về lý do nhiều người Việt bị kết luận "viêm dạ dày"

Mới đây, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã có chia sẻ về những băn khoăn của người bệnh khi nhận kết luận viêm dạ dày sau nội soi dạ dày.

Từ góc độ bác sĩ lâm sàng chuyên khoa khác, ông cũng luôn có câu hỏi: Sao người Việt Nam bị viêm dạ dày nhiều thế!

Sau khi tìm hiểu, ông cho rằng có 3 nguyên nhân chính lý giải thực tế này.

Niêm mạc hơi đỏ cũng có thể được kết luận là viêm

Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, trong quá trình nội soi, bác sĩ quan sát niêm mạc dạ dày thông qua hình ảnh từ camera.

Chỉ cần niêm mạc hơi đỏ hơn bình thường, hơi sưng nề, có ít dịch nhầy hoặc xuất hiện vài nốt sần nhỏ cũng có thể được xếp vào nhóm viêm.

Tuy nhiên, đây chỉ là đánh giá mang tính định tính. Trong khi đó, niêm mạc dạ dày vốn rất nhạy cảm nên nhiều yếu tố tạm thời cũng có thể làm thay đổi hình ảnh quan sát.

Ông dẫn chứng, việc ăn đồ cay, thức khuya, căng thẳng, uống rượu bia, sử dụng thuốc giảm đau hay đơn giản là nhịn ăn trước khi nội soi quá lâu đều có thể khiến niêm mạc đỏ hơn bình thường.

Tỷ lệ nhiễm H. pylori ở Việt Nam cao

Nguyên nhân thứ hai đến từ thực trạng tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) ở người Việt khá cao.

Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, loại vi khuẩn này cư trú dưới lớp nhầy của dạ dày, gây phản ứng viêm mạn tính mức độ nhẹ kéo dài nhiều năm nhưng không nhất thiết tạo ra triệu chứng.

Vì vậy, khi nội soi, hình ảnh viêm mạn tính nhẹ có thể được xem là khá phổ biến trong bối cảnh dịch tễ hiện nay.

Theo ông, trong trường hợp này, bác sĩ đưa ra kết luận viêm dạ dày cũng không phải là điều bất thường.

Thói quen ghi "viêm" để an toàn

Nguyên nhân thứ ba, theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, xuất phát từ chính cách ghi kết luận của một bộ phận bác sĩ nội soi.

Ông cho biết, tại nhiều nước, nếu niêm mạc chỉ đỏ nhẹ và không có loét hay tổn thương rõ ràng, bác sĩ có thể ghi nhận là "niêm mạc dạ dày hồng" hoặc "không có tổn thương đáng kể".

Trong khi đó, ở Việt Nam, tâm lý phổ biến là ghi "viêm dạ dày" để an toàn, vừa giúp người bệnh chú ý điều chỉnh lối sống, vừa phù hợp với yêu cầu bảo hiểm.

PGS Hiếu cũng cho rằng, tại một số cơ sở y tế hoạt động chưa chuẩn mực, việc ghi nhận như vậy còn có thể dẫn đến chỉ định thêm nhiều loại thuốc như thuốc bổ hoặc thuốc chống trào ngược không thực sự cần thiết.

Khi nào mới nên kết luận viêm dạ dày?

Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, đây là vấn đề cần được các bác sĩ nội soi thống nhất cách sử dụng thuật ngữ "viêm dạ dày", bám sát phân loại Sydney và các bằng chứng khoa học hiện nay.

Ông cho rằng chỉ nên kết luận viêm dạ dày khi có đầy đủ bằng chứng trên nội soi hoặc mô bệnh học.

Cụ thể, các trường hợp nên được chẩn đoán viêm dạ dày gồm:

- Nội soi phát hiện loét, trợt chảy máu hoặc niêm mạc teo, nhìn rõ hệ thống mạch máu dưới niêm mạc.

- Xuất hiện dị sản ruột hoặc loạn sản - những tổn thương có nguy cơ tiến triển thành ung thư.

- Kết quả sinh thiết xác định rõ tình trạng thâm nhiễm tế bào viêm, mức độ teo tuyến hoặc dị sản ruột trên mô bệnh học.

Ngoài ra, ở những người có xét nghiệm H. pylori dương tính và hình ảnh nội soi gợi ý viêm, bác sĩ có thể chẩn đoán viêm dạ dày do H. pylori trên lâm sàng. Tuy nhiên, mức độ viêm, teo niêm mạc hay dị sản ruột vẫn cần được xác định bằng mô bệnh học nếu có chỉ định.

PGS Nguyễn Lân Hiếu bày tỏ mong muốn các bác sĩ nội soi cân nhắc kỹ hơn khi đưa ra kết luận "viêm dạ dày".

Theo ông, việc mô tả trung thực màu sắc niêm mạc và các tổn thương quan sát được không làm giảm giá trị của thủ thuật, đồng thời giúp người bệnh hiểu đúng tình trạng sức khỏe của mình.