Những thành công đáng ghi nhận của kỹ thuật ghép thận từ người cho ngưng tim

Dân trí Sau thành công của kỹ thuật ghép thận từ người cho sống; người cho chết não, Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục triển khai ghép thận từ người cho ngưng tim. Nguồn thận hiến từ người cho ngưng tim đang mở ra cánh cửa sự sống cho những bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối.

"Nghiên cứu triển khai ghép thận từ người cho tim ngừng đập" là một trong những công trình khoa học tham dự Giải thưởng Nhân tài Đất Việt dành cho lĩnh vực Y tế năm nay.

Để thông tin cụ thể hơn về kỹ thuật ghép thận từ người cho ngưng tim, phóng viên Dân trí đã có cuộc phỏng vấn TS.BS Dư Thị Ngọc Thu, Trưởng Đơn vị Điều phối Ghép các Bộ phận cơ thể Người, Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM.

Thưa TS Ngọc Thu, xin bà chia sẻ về nhu cầu ghép thận của người bệnh và khả năng đáp ứng hiện nay tại Việt Nam?

Nhu cầu được ghép trên những người bệnh bị suy thận giai đoạn cuối không chỉ bức thiết tại Việt Nam mà là vấn đề toàn cầu. Thế giới hiện chỉ đáp ứng khoảng 10% số ca có nhu cầu ghép, mỗi ngày có khoảng 20 đến 25 người chết trong thời gian chờ nhưng không có thận ghép.

Ước tính, số người có nhu cầu ghép thận tại Việt Nam hiện nay khoảng 10.000 người. Đến nay, trên cả nước mới thực hiện được khoảng 2.200 ca ghép từ người cho sống; 170 ca ghép từ người cho đã tử vong. Số ca được ghép mới chỉ đáp ứng khoảng 1/5 nhu cầu của người bệnh.

Bệnh nhân có tiềm năng hiến tạng được theo dõi tại khoa ICU
Bệnh nhân có tiềm năng hiến tạng được theo dõi tại khoa ICU

Trong cơ thể người, thận có cấu tạo gồm 2 quả, nếu cả hai đều hoạt động tốt thì một người có thể cho đi một thận, thận còn lại vẫn duy trì được chức nặng của cơ thể nhưng sẽ đối mặt với nhiều rủi ro khi chẳng may thận còn lại bị tổn thương do tai nạn hoặc bệnh lý liên quan. Vì mỗi người khỏe mạnh có thể “bớt” đi một quả thận nên vấn đề buôn bán thận đang trở thành nỗi bức xúc mang tính toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Thưa TS Ngọc Thu, thời gian qua những kỹ thuật ghép nào đã được Bệnh viện Chợ Rẫy triển khai cho người suy thận giai đoạn cuối?

Khởi đầu trên thế giới là kỹ thuật ghép thận từ người cho ngưng tim. Tuy nhiên, chức năng thận ở người ngưng tim kém hơn người cho chết não (tim còn đập, huyết áp còn, mạch còn, chức năng tưới máu còn). Song hiện nay với sự phát triển của y học, các giải pháp trong việc tổ chức hồi sức, tiếp nhận tạng, bảo quản, vận chuyển... đã giúp ích rất hiệu quả giúp tận dụng được nguồn tạng hiến từ người cho ngưng tim.

Ê kíp phẫu thuật chờ đợi thời gian người bệnh ngưng tim trước khi thực hiện nhận tạng
Ê kíp phẫu thuật chờ đợi thời gian người bệnh ngưng tim trước khi thực hiện nhận tạng

Tại Chợ Rẫy, từ năm 1992, sau khi cử y bác sĩ đi học tập ở các bệnh viện trong nước và quốc tế, bệnh viện đã thực hiện ca ghép đầu tiên nhờ nguồn thận hiến từ người cho sống, kỹ thuật này hiện đã được thực hiện thường quy. Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề thiếu hụt tạng thận ghép, giải pháp ghép tạng trên người cho chết não ngưng tim là một trong những nhu cầu bức thiết phải phát triển trong hệ thống ghép.

Do đó, sau khi có Luật hiến lấy ghép mô các bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác (năm 2007), Bệnh viện Chợ Rẫy đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu các tiêu chuẩn nhận thận hiến từ người hiến chết não” (đề tài cấp thành phố). Đến năm 2008 Chợ Rẫy nhận được ca hiến trên người cho chết não đầu tiên (con trai cho mẹ) được ghép thành công. Hiện kỹ thuật này đã được thực hiện khá phổ biến. Sau kỹ thuật trên chúng tôi tiếp tục triển khai ghép thận nguồn hiến từ người cho tim ngừng đập.

Mong bà chia sẻ sơ lược về những thành công bước đầu của kỹ thuật ghép thận từ người cho tim ngừng đập?

Được sự chấp thuận của Bộ Y tế, từ năm 2013 đến năm 2015, bệnh viện thực hiện đề tài cấp Nhà nước “Ghép thận từ người cho tim ngừng đập”, năm 2016 đề tài được nghiệm thu. Ghép thận từ người cho tim ngừng đập khó hơn so với các kỹ thuật ghép từ người cho sống, người cho chết não. Khi tim ngừng đập thì tình trạng thiếu máu cơ quan cũng sẽ xuất hiện, do đó sự tổn thương cơ quan đã xảy ra.

Tuy nhiên (như đã nói ở trên) nếu được tổ chức tốt từ khâu hồi sức, tiếp nhận tạng, bảo quản, vận chuyển... nguồn tạng hiến từ người ngưng tim vẫn được nhận và ghép khá hiệu quả.

Thực tế triển khai tại Chợ Rẫy và tham khảo ở nhiều quốc gia trên thế giới ghi nhận sự hồi phục chức năng của bộ phận thận ghép từ người cho ngưng tim trong thời gian sau ghép chậm hơn so với nguồn từ người cho sống, người cho chết não. Tuy nhiên, trong thời gian dài sau ghép sự phục hồi chức năng của thận ghép từ các nguồn hiến không có sự khác biệt.

Thận nhận từ người hiến đang được ê kíp các bác sĩ thực hiện thao tác rửa
Thận nhận từ người hiến đang được ê kíp các bác sĩ thực hiện thao tác rửa

Đến nay, bệnh viện đã thực hiện được 3 ca ghép từ người cho tim ngừng đập. Dù chưa như mong đợi, nhưng chúng tôi đã đạt được thành công, hiện 2 trường hợp đầu tiên được ghép từ người cho tim ngừng đập thận vẫn hoạt động bình thường. Trường hợp thứ 3 được ghép, bệnh nhân bị nhiễm trùng trong quá trình hậu phẫu nên không qua khỏi.

Trên thực tế, đến nay đã có 7 người bệnh bị ngưng tim hiến tạng, nếu hệ thống điều phối hoàn thiện và hoạt động tốt thì chúng tôi đã có cơ hội để cứu được nhiều người bệnh hơn. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là các bệnh viện chưa có được sự liên kết, thông tin kịp thời nên khi Chợ Rẫy nhận được thông báo có nguồn hiến thì đã quá trễ.

Việc triển khai thành công kỹ thuật ghép thận từ người cho ngưng tim sẽ giải quyết được những vấn đề gì thưa TS Ngọc Thu?

Việc ghép thành công thận từ người cho tim ngừng đập sẽ giúp nguồn tạng hiến tặng tăng lên, điều đó cũng đồng nghĩa với nhiều ca bệnh đang thoi thóp chờ ghép sẽ có thêm cơ hội được cứu sống, giảm gánh nặng từ người bệnh suy thận cho gia đình, xã hội. Mặt khác, nguồn tạng từ người hiến ngưng tim nếu được điều phối tốt, sẽ góp phần tích cực trong việc ngăn chặn tình trạng buôn bán thận, ghép thận bất hợp pháp.

Bên cạnh tính khả thi mang lại, kỹ thuật ghép thận từ người cho tim ngừng đập nói riêng và lĩnh vực ghép tạng nói chung đang gặp những khó khăn gì thưa bà?

Việt Nam chưa có những quy định về Luật pháp liên quan tới lĩnh vực hiến tạng từ người cho tim ngừng đập hiện là khó khăn lớn nhất mà những người làm công tác chuyên môn chúng tôi đang phải đối mặt. Chúng tôi hy vọng, kết quả từ đề tài nghiên cứu “Ghép thận từ người cho tim ngừng đập” sẽ góp phần tư vấn, bổ sung chỉnh sửa những điều Luật có liên quan trong tương lai gần nhất.


Nhiều kỹ thuật ghép thận đã được thực hiện thành công tại BV Chợ Rẫy.

Nhiều kỹ thuật ghép thận đã được thực hiện thành công tại BV Chợ Rẫy.

Về lĩnh vực ghép tạng nói chung, thực tế cho thấy có hai khâu trọng tâm là kỹ thuật ghép và tổ chức ghép. Đến nay bác sĩ Việt Nam đã thực hiện được tất cả những phương pháp ghép tạng, trình độ không thua kém các quốc gia khác. Tuy nhiên, trong khâu tổ chức chúng ta còn nhiều hạn chế. Muốn lĩnh vực ghép tạng mang lại hiệu quả tối ưu trong việc cứu người, Việt Nam cần phải có quy chế tổ chức chính thức xuyên suốt trong cả hệ thống y tế; quản lý mang tính độc lập nguồn tạng hiến và người đăng ký nhận để tạo dựng lòng tin trong cộng đồng, từ đó ngăn chặn nguy cơ mua bán tạng có thể xảy ra.

Vân Sơn (lược ghi)

MỚI NHẤT
'Thầy' trừ tà đánh 2 'con bệnh' tơi tả
'Thầy' trừ tà đánh 2 'con bệnh' tơi tả

Nghi người nhà bị ma nhập, gia đình mời pháp sư về trừ tà, không ngờ bị thầy pháp dùng roi dâu đánh đến mức nguy kịch, phải vào viện cấp cứu.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 08:06

Thu hồi một loại thuốc giảm đau, chữa gút và xương khớp
Thu hồi một loại thuốc giảm đau, chữa gút và xương khớp

(Dân trí) - Do không đạt tiêu chuẩn chất lượng về độ hòa tan, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ra quyết định đình chỉ lưu hành và thu hồi trên toàn quốc loại thuốc thuộc nhóm giảm đau, hạ sốt, nhóm chống viêm không Steroid, thuốc điều trị Gút và các bệnh xương khớp.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:48

Bỗng dưng nhìn mờ, chảy nước mắt do u hốc mắt nguy hiểm
Bỗng dưng nhìn mờ, chảy nước mắt do u hốc mắt nguy hiểm

(Dân trí) - Khi có biểu hiện mắt sưng đau nhức, chảy nhiều nước mắt và giảm thị lực, chị N.T.M.T (42 tuổi) đã đi khám, được mổ Glocom nhưng bệnh không giảm. Bệnh nhân được giới thiệu đến BV Việt Đức, các bác sĩ phát hiện thị lực giảm là do có khối u ngay nơi hốc mắt.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:47

Hơn 60 mẫu thực phẩm vi phạm quy định về an toàn
Hơn 60 mẫu thực phẩm vi phạm quy định về an toàn

(Dân trí) - Theo kết quả kiểm tra, phân tích các mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản mới đây của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện có 62 mẫu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 04:16

Đột ngột đau cổ, “coi chừng” trật đốt sống
Đột ngột đau cổ, “coi chừng” trật đốt sống

(Dân trí) - Hơn 1 tháng sau khi xuất hiện những cơn đau đột ngột, cổ bệnh nhân M.T. (27 tuổi, ngụ tại Tiền Giang) bắt đầu vẹo qua một bên. Tại bệnh viện, bác sĩ xác định bệnh nhân bị trật đốt sống, rách dây chằng, nguy cơ biến dạng cột sống.

Thứ năm, 16/11/2017 - 08:36

4 điều chị em không nên làm khi đang uống kháng sinh
4 điều chị em không nên làm khi đang uống kháng sinh

(Dân trí) - Bác sĩ đã kê cho bạn đơn thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng đường niệu hay nhiễm trùng khác, và bạn đang cố gắng tìm hiểu tất cả những chỉ dẫn về việc sử dụng thuốc? Vậy thì hãy nhớ đừng làm 4 điều dưới đây.

Thứ năm, 16/11/2017 - 03:15

Việt Nam chủ động sàng lọc, dự phòng hiệu quả tiền sản giật ở thai phụ
Việt Nam chủ động sàng lọc, dự phòng hiệu quả tiền sản giật ở thai phụ

(Dân trí) - Lần đầu tiên, một nghiên cứu chuyên sâu với các kỹ thuật tiên tiến về tiền sản giật - sản giật đã được thực hiện tại Việt Nam, hứa hẹn sẽ hạn chế được những tác động của bệnh lý này trên các thai phụ nhờ khả năng ứng dụng trong các cơ sở y tế trên cả nước.

Thứ năm, 16/11/2017 - 01:04

Khối u xơ tử cung nặng gần 6kg sau 3 năm
Khối u xơ tử cung nặng gần 6kg sau 3 năm

(Dân trí) - Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ tiếp nhận bệnh nhân Đ.T.T (42 tuổi), cư trú tại Vĩnh Long. Bệnh nhân T. nhập viện trong tình trạng bụng lớn và bị ra máu âm đạo.

Thứ năm, 16/11/2017 - 10:00

Hàng chục người thân mang thi thể sản phụ đặt giữa sân bệnh viện
Hàng chục người thân mang thi thể sản phụ đặt giữa sân bệnh viện

(Dân trí) - Cho rằng các y bác sĩ bệnh viện Đa khoa huyện Nghi Xuân có liên quan đến cái chết bất thường của sản phụ Hồ Thị H (Nghi Xuân, Hà Tĩnh), người nhà đã mang thi thể sản phụ đặt giữa sân bệnh viện yêu cầu làm rõ nguyên nhân.

Thứ năm, 16/11/2017 - 08:53

Tại sao hơi thở lúc thức giấc có mùi khó chịu?
Tại sao hơi thở lúc thức giấc có mùi khó chịu?

(Dân trí) - Nụ hôn sau khi ngủ dậy tưởng chừng như rất ngọt ngào ở trên phim nhưng thực tế lại phũ phàng hơn nhiều. Vậy do đâu mà chúng ta chẳng muốn đến gần bất kỳ ai nếu chưa làm vệ sinh răng miệng?

Thứ năm, 16/11/2017 - 07:29

Ô nhiễm không khí có thể gây loãng xương
Ô nhiễm không khí có thể gây loãng xương

(Dân trí) - Sống trong các khu vực bị ô nhiễm làm tăng nguy cơ bị loãng xương, ảnh hưởng xấu đến người cao tuổi.

Thứ năm, 16/11/2017 - 05:38

5 cách sơ cứu người tiểu đường bị đột quỵ tại nhà
5 cách sơ cứu người tiểu đường bị đột quỵ tại nhà

Đột quỵ là nguyên nhân thứ ba gây tử vong sau bệnh lý tim mạch và ung thư. Đái tháo đường làm tăng nguy cơ đột quỵ đến 3 lần. Do đó, người tiểu đường nắm vững các dấu hiệu sớm phát hiện đột quỵ và những kỹ năng sơ cứu cơ bản là điều rất cần thiết.

Thứ năm, 16/11/2017 - 04:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Xử phạt hàng trăm triệu vi phạm môi trường không khói thuốc
Xử phạt hàng trăm triệu vi phạm môi trường không khói thuốc

(Dân trí) - Bà Phan Thị Hải, Phó giám đốc Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá cho biết, trong thời gian qua đã xử phạt hàng trăm triệu đồng các nhà hàng, khách sạn vi phạm môi trường không khói thuốc lá.

Thứ tư, 15/11/2017 - 07:00

Đắk Lắk sẽ tổ chức thi tuyển chức danh Phó giám đốc Sở Y tế
Đắk Lắk sẽ tổ chức thi tuyển chức danh Phó giám đốc Sở Y tế

(Dân trí) - Tỉnh ủy Đắk Lắk vừa có văn bản thông báo việc tổ chức thi tuyển chức danh Phó giám đốc Sở Y tế năm 2017.

Thứ tư, 15/11/2017 - 05:53

Những cách chữa bỏng tưởng đúng mà sai
Những cách chữa bỏng tưởng đúng mà sai

(Dân trí) - Gần như ai cũng sẽ bị bỏng vào một lúc nào đó trong đời do nấu ăn, cháy nắng, hoặc thậm chí là bỏng hóa chất nhẹ. Và việc sử dụng các nguyên liệu sẵn có trong nhà đôi khi lại làm vết bỏng trầm trọng thêm.

Thứ tư, 15/11/2017 - 03:13

Sức khỏe trái tim: Chỉ 1 vốc hạt là đủ!
Sức khỏe trái tim: Chỉ 1 vốc hạt là đủ!

(Dân trí) - Hạt có vỏ cứng từ lâu đã được xem là những “siêu thực phẩm” vì chúng có nhiều chất chống oxy hoá, protein, chất dinh dưỡng, khoáng chất và chất xơ.

Thứ tư, 15/11/2017 - 01:17

Giảm 50% nguy cơ bệnh Eczema nhờ mẹ làm việc này sau sinh
Giảm 50% nguy cơ bệnh Eczema nhờ mẹ làm việc này sau sinh

(Dân trí) - Một nghiên cứu tại Anh cho thấy những bà mẹ cho con bú đủ 3 tháng đầu đời sẽ giảm tới 54% nguy cơ bị chàm khi trẻ bước vào tuổi teen.

Thứ tư, 15/11/2017 - 10:06

Chưa già mà khớp gối đã kêu
Chưa già mà khớp gối đã kêu

Bệnh thoái hóa khớp ngày càng “trẻ hóa”, người mắc phải nếu không điều trị kịp thời thì dễ dẫn đến nguy cơ tàn phế.

Thứ tư, 15/11/2017 - 07:44

Thêm 2 thuốc điều trị ung thư vú di căn được sử dụng tại Việt Nam
Thêm 2 thuốc điều trị ung thư vú di căn được sử dụng tại Việt Nam

Hai thuốc mới của liệu pháp nhắm trúng đích cho ung thư vú di căn HER2 dương tính là pertuzumab và trastuzumab emtansine (T-DM1) đã chính thức được sử dụng tại Việt Nam.

Thứ tư, 15/11/2017 - 07:40

Đậu nành gây ung thư tuyến tiền liệt?
Đậu nành gây ung thư tuyến tiền liệt?

(Dân trí) - Phytoestrogens, một hợp chất có nguồn gốc thực vật chủ yếu tìm thấy trong các sản phẩm đậu nành như đậu phụ, tào phớ… luôn được cho là liên quan với ung thư tuyến tiền liệt do có cấu trúc tương tự hoóc môn.

Thứ tư, 15/11/2017 - 07:01

6 báo hiệu cơ thể có cục máu đông
6 báo hiệu cơ thể có cục máu đông

(Dân trí) - Cục máu đông tác động đến tuần hoàn máu, gây thuyên tắc động mạch phổi, phá huỷ chức năng của phổi và các bộ phận khác, thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Vì thế nhận biết sớm các dấu hiệu xuất hiện cục máu đông rất quan trọng để điều trị kịp thời. Dưới đây là 6 dấu hiệu dễ bị bỏ qua cần lưu ý.

Thứ tư, 15/11/2017 - 06:21

Những sai lầm nguy hiểm người bệnh đái tháo đường hay mắc phải
Những sai lầm nguy hiểm người bệnh đái tháo đường hay mắc phải

(Dân trí) - Kiêng tất cả các loại đường, tinh bột; không theo dõi đường huyết định kỳ; tự ý uống các loại thuốc lá trong dân gian... và cả việc “giữ mình” không tập luyện là những sai lầm khiến bệnh lý đái tháo đường có thể trầm trọng hơn.

Thứ ba, 14/11/2017 - 04:44

Kiểm soát tốt huyết áp để tránh bị đột quỵ
Kiểm soát tốt huyết áp để tránh bị đột quỵ

Một trong những nguyên nhân đáng lưu tâm hàng đầu gây ra biến chứng nguy hiểm như đột quỵ , phình bóc tách động mạch chủ, thậm chí tử vong… là hiện tượng tăng huyết áp buổi sáng sớm.

Thứ ba, 14/11/2017 - 04:40

Suy tĩnh mạch chân – đừng để nhẹ thành nặng
Suy tĩnh mạch chân – đừng để nhẹ thành nặng

Suy tĩnh mạch chân (suy tĩnh mạch chi dưới) có tỷ lệ mắc bệnh rất cao, đặc biệt ở phụ nữ. Về mặt bệnh lí, các triệu chứng diễn ra âm thầm, nhiều người mắc nhưng lại không biết đến. Theo các bác sĩ, suy giãn tĩnh mạch là một căn bệnh lành tính nhưng hiện nay có nhiều ca để lại biến chứng nguy hiểm vì không được phát hiện và chữa trị kịp thời.

Thứ ba, 14/11/2017 - 04:30