Nghĩ về quyền được chết

Trợ tử (còn gọi là quyền được chết) nếu được pháp luật bảo vệ, trước hết phải xuất phát từ tấm lòng nhân đạo, từ bi cứu khổ của thầy thuốc

Ai không đau lòng khi chứng kiến người bệnh ở giai đoạn cuối của bệnh nan y, đau đớn cùng cực, chỉ mong được chết hoặc khi nhìn thấy người bệnh trong tình trạng “vô phương cứu chữa”, sống đời sống thực vật, đại tiện, tiểu tiện tại chỗ, sống nhờ hoàn toàn vào máy trợ hô hấp, tuần hoàn...?

Hai luồng dư luận trái chiều

Về việc hợp pháp hóa, trên thế giới hiện chỉ có 3 nước cho phép thực hiện trợ tử tự nguyện. Đó là Hà Lan (ban hành luật trợ tử năm 2001), Bỉ (ban hành năm 2002), Luxembourg (năm 2008). Riêng ở Mỹ, chỉ có tiểu bang Oregon không hợp pháp hóa trợ tử nhưng cho phép trợ giúp tự tử (assisted suicide), tức người bệnh tự dùng thuốc độc do bác sĩ cung cấp.

Tuy nhiên, trên thế giới hiện vẫn có 2 luồng dư luận phản đối và ủng hộ trợ tử diễn ra rất mạnh mẽ, nhất là ở các nước phát triển.

Phía phản đối trợ tử cho rằng hợp pháp trợ tử có thể đưa đến sự lạm dụng như: trợ tử không tùy ý bệnh nhân mà tùy ý bác sĩ, bác sĩ chẩn đoán nhầm để đưa đến trợ tử. Một lý do mạnh mẽ phản đối trợ tử là uy tín của nền y khoa bị tổn hại. Bởi lẽ, nhiệm vụ của thầy thuốc được xác định từ lâu là bảo vệ sự sống chứ không phải tiêu diệt sự sinh tồn của con người.

Người được cho là chống đối trợ tử đầu tiên trong lịch sử y học là Hippocrates, ông tổ ngành y phương Tây. Trong lời thề Hippocrates, ông kêu gọi thầy thuốc “không bao giờ cho ai một liều thuốc độc dù người đó yêu cầu và không bao giờ gợi ý về điều đó”. Trong Luật Y đức (Code de Déontologie) của Pháp, điều 38 quy định thầy thuốc không có quyền cố tình gây nên cái chết. Tuy nhiên, lý do lớn nhất là ảnh hưởng của tôn giáo thần khải tin rằng sự sống có tính chất thiêng liêng do thượng đế ban cho con người, chỉ có thượng đế mới có quyền lấy đi sự sống. Chính niềm tin này làm rất nhiều người lên án trợ tử, xem trợ tử là giết người.

Ở nước ta, nhiều ý kiến phản đối trợ tử vì cho rằng nó không hợp với tâm lý, truyền thống, đạo lý con người Việt Nam là luôn coi trọng quyền được sống. Có người phản đối trợ tử vì quyền này có thể bị lợi dụng nhằm giết người có chủ đích; con cháu cưỡng ép ông bà, cha mẹ ký vào giấy xin trợ tử.

Nghĩ về quyền được chết - 1

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy số người tử vong do trợ giúp y khoa tại các nước tiên tiến là khá cao Ảnh: Hoàng Triều

Trong khi đó, những ý kiến ủng hộ trợ tử cho rằng hợp pháp hóa trợ tử bằng pháp luật quy định chặt chẽ là việc nên làm, có lợi cho người chết và người thân họ. Việc chăm sóc giảm nhẹ sự đau đớn (palliative care) cho người bệnh thuộc loại nan y dù tốt đến đâu vẫn không giải phóng họ hoàn toàn khỏi nỗi đau đớn. Hơn nữa, tình hình kinh tế của người bệnh, của hệ thống y tế khó lòng kham nổi việc điều trị quá kéo dài mà sau cùng họ vẫn chết (do bệnh vô phương cứu chữa).

Một số nghiên cứu trên thế giới gần đây cho thấy số tử vong do trợ giúp y khoa tại các nước tiên tiến là khá cao. Theo 2 công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí Lancet (ngày 2-8-2003) dựa vào 20.000 ca tử vong, tỉ lệ chết do trợ giúp y khoa là 23% (ở Ý) và 51% (ở Thụy Sĩ).

Theo phong trào ủng hộ trợ tử, hợp pháp hóa trợ tử nếu được pháp luật quy định chặt chẽ sẽ không làm tăng những trường hợp “trợ tử” giả hiệu, tức giết người bệnh một cách tùy tiện. Trái lại, có thể phân biệt một cách rõ ràng hiện tượng với động cơ hoàn toàn khác nhau này.

Thầy thuốc và trí tuệ tập thể

Theo thiển ý của người viết, đối với người bệnh ở giai đoạn cuối đời, chết một cách tự nhiên là tốt nhất. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nếu kéo dài sự sống chỉ là nỗi khổ đau của người bệnh và gia đình, thì trợ tử của người thầy thuốc với sự thỏa thuận của người bệnh hay gia đình là cần thiết. Điều hết sức quan trọng là thầy thuốc cần có lòng từ bi và trí tuệ để thực hiện nguyện vọng của người bệnh hay gia đình họ nhằm giải phóng nỗi khổ đau của họ.

Có lòng từ bi tức là có lòng thương người, luôn xem sự sống là thiêng liêng, nếu làm điều gì xâm phạm đến sự sống thì đó là điều bất khả kháng và làm chỉ vì muốn chấm dứt đau khổ. Còn có trí tuệ là có đủ hiểu biết, kiến thức về chuyên môn, y đức và pháp luật để giúp người bệnh “gần đất xa trời” với căn bệnh không thể chữa được thoát khỏi thế giới một cách êm ả.

Thầy thuốc rất cần trang bị trí tuệ tập thể. Đó là luật trợ tử nếu quốc gia của thầy thuốc đã hợp pháp hóa trợ tử. Luật hợp pháp hóa trợ tử được gọi là trí tuệ tập thể vì toàn đất nước được huy động trí lực để xây dựng nên, xác định thế nào là trợ tử hợp pháp. Mặt khác, trí tuệ tập thể còn là tiến bộ y học không ngừng phát triển nhờ phát minh của nhân loại.

Với lòng từ bi và trí tuệ, thầy thuốc mới thực hiện được trợ tử, giúp “cái chết cần thiết và nhân đạo” cho người bệnh. Biết rằng trong điều kiện ở nước ta hiện nay, rất khó có được sự đồng thuận đi đến xây dựng luật về quyền được chết nhưng tôi cũng xin mạo muội nêu một số ý kiến của mình. Có thể chúng sẽ được ghi nhận trong tương lai...

Thời gian qua, đã có nhiều người bệnh do khổ quá đã bày tỏ bằng lời hoặc bằng cách viết thư gửi đến báo chí “xin được chết nhân đạo”.

Trợ tử là gì?

Quyền được chết hay trợ tử là thuật ngữ tạm dịch từ tiếng Anh “euthanasia”, bắt nguồn từ một từ Hy Lạp là “euthanatos”, trong đó eu là tốt, bình thường và thanatos là chết. Đối với bác sĩ, nếu được pháp luật cho phép quyền trợ tử, họ sẽ tạo nên “cái chết nhẹ nhàng” với mục đích giúp bệnh nhân không còn đau khổ do mắc bệnh nan trị. Còn đối với bệnh nhân, nếu được pháp luật cho phép, họ có quyền được chết, tức được trợ tử.

Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Đức

Người lao động

MỚI NHẤT
4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục
4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục

(Dân trí) - Béo bụng là nỗi lo sợ không của riêng ai. Dưới đây là 4 loại béo bụng phổ biến, nguyên nhân và cách khắc phục:

Chủ nhật, 04/09/2016 - 10:18

Để giảm cân, cần tránh ngay 10 sai lầm này khi nấu ăn
Để giảm cân, cần tránh ngay 10 sai lầm này khi nấu ăn

Những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn tránh được sai lầm khi nấu nướng. Bạn sẽ đạt được mục tiêu giảm cân của bạn nhanh hơn cũng như cải thiện sức khỏe tổng thể của bạn.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 06:07

Vì sao tắm buổi tối ngủ ngon hơn?
Vì sao tắm buổi tối ngủ ngon hơn?

(Dân trí) - Tắm nước lạnh buổi tối là một thói quen dễ chịu cho phần lớn những người sống ở vùng nhiệt đới, nó giúp loại bỏ căng thẳng, lo âu và giúp bạn có giấc ngủ ngon đặc biệt là sau một ngày làm việc căng thẳng.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 01:17

6 vitamin và khoáng chất làm tăng sức mạnh của bộ não
6 vitamin và khoáng chất làm tăng sức mạnh của bộ não

(Dân trí) - Bộ não con người là một cơ quan phức tạp đòi hỏi nhiều chất dinh dưỡng khác nhau để hoạt động bình thường. Thiếu dinh dưỡng đã được thấy là góp phần vào sự phát triển của nhiều rối loạn tâm thần, suy giảm nhận thức tuổi già, và rối loạn phát triển.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 09:08

Những điều không ai nói với bạn về yoga
Những điều không ai nói với bạn về yoga

(Dân trí) - Tất cả chúng ta đều biết đến yoga qua những tấm hình tuyệt mỹ - nền hoàng hôn tuyệt đẹp, cơ thể gợi cảm, tư thế quyến rũ. Tuy nhiên, có rất nhiều điều khác mà có lẽ chưa ai cho bạn biết về bộ môn thể dục này.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 04:40

“Đạp vì sự khác biệt” đến Đà Nẵng
“Đạp vì sự khác biệt” đến Đà Nẵng

(Dân trí) - Chiều 3/9, các tay đua tham gia sự kiện “Đạp xe vì sự khác biệt” đã đến Đà Nẵng. Đây là chặng cuối cùng của hành trình gây quỹ cho chương trình đào tạo điều dưỡng nhi sơ sinh tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng.

Chủ nhật, 04/09/2016 - 04:07

Dịch sốt xuất huyết bùng phát, diễn biến phức tạp tại Lâm Đồng
Dịch sốt xuất huyết bùng phát, diễn biến phức tạp tại Lâm Đồng

(Dân trí) - Theo báo cáo thống kê bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Y tế Dự phòng Lâm Đồng từ đầu năm 2016 đến nay, trên địa toàn tỉnh có gần 900 ca mắc sốt xuất huyết. Dù đã khống chế dịch bệnh, số ca mắc bệnh giảm nhưng vẫn không đáng kể. Nhận định của Sở Y tế Lâm Đồng cho thấy tình hình sốt xuất huyết (SXH) trên địa bàn có diễn biến phức tạp.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 06:06

Hy hữu: Đang ngồi nhậu bị rắn lục cắn vào tay và... lưỡi
Hy hữu: Đang ngồi nhậu bị rắn lục cắn vào tay và... lưỡi

(Dân trí) - Một người đàn ông 52 tuổi đang ngồi “lai rai” cùng các “chiến hữu” thì bất ngờ bị một con rắn lục lao vào “tấn công” vào tay. Sau đó, anh ta đã chụp được con rắn đưa lên xem, con rắn tiếp tục cắn vào lưỡi, khiến người đàn ông này phải nhập viện cấp cứu.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 01:30

Sử dụng tăm bông để làm đẹp
Sử dụng tăm bông để làm đẹp

(Dân trí) - Tăm bông thường được dùng để làm sạch tai hoặc đôi khi là chỉnh lại đường kẻ mắt. Ngoài ra, có nhiều cách sử dụng tăm bông khác dưới đây có thể bạn không biết:

Thứ bảy, 03/09/2016 - 01:18

Singapore bùng phát Zika, Bộ Y tế họp 4 tỉnh để tăng giám sát
Singapore bùng phát Zika, Bộ Y tế họp 4 tỉnh để tăng giám sát

(Dân trí) - Theo thông tin chính thức từ website của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, sáng 1/9, tại Hà Nội đã diễn ra cuộc họp trực tuyến tại 4 điểm cầu Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh, Tây Nguyên, Khánh Hòa nhằm mục tiêu tăng cường giám sát phát hiện sớm trường hợp nhiễm vi rút Zika tại các điểm có nguy cơ cao.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 12:20

Nữ y tá 35 năm “lập chốt” cứu người gặp nạn trên xa lộ
Nữ y tá 35 năm “lập chốt” cứu người gặp nạn trên xa lộ

Mặc dù công việc không có lương thưởng, bản thân phải tự bỏ tiền mua các dụng cụ y tế, nhưng nữ y tá Đào Thị Liên vẫn miệt mài với công việc cứu người gặp nạn suốt 35 năm qua. Bà chia sẻ: Đó là mối lương duyên, trách nhiệm với nghề Y chứ không phải sự cầu lợi cho bản thân.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 10:07

Bài tập tại chỗ vừa tốt cho tim mạch vừa đốt cháy mỡ
Bài tập tại chỗ vừa tốt cho tim mạch vừa đốt cháy mỡ

(Dân trí) - Chạy, đạp xe và bơi thường được cho là các bài tập tim mạch truyền thống, nhưng những bài tập đơn giản tại chỗ dưới đây cũng rất có lợi cho tim mạch đồng thời cũng có tác dụng đốt cháy mỡ nhanh chóng:

Thứ bảy, 03/09/2016 - 08:04

ĐÁNG QUAN TÂM
11 thói quen của những người cực kỳ dễ thương
11 thói quen của những người cực kỳ dễ thương

(Dân trí) - Rất nhiều người quan niệm sai lầm rằng dễ thương là một nét tính cách tự nhiên, không thể học được và chỉ dành cho một số ít người may mắn – xinh xắn, hòa nhập tốt và vô cùng tài năng. Thật dễ dàng để có cái nhìn sai lầm này.

Thứ bảy, 03/09/2016 - 04:32

Suýt mất con vì tự ý xông mũi
Suýt mất con vì tự ý xông mũi

Môi trường bụi bẩn, ô nhiễm kèm theo thời tiết thay đổi thất thường là nguyên nhân làm gia tăng các bệnh liên quan đến đường hô hấp, nhất là đối với trẻ nhỏ. Khi trẻ bị bệnh, thay vì đưa con đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn hướng điều trị, nhiều phụ huynh lại mua các loại máy xông mũi họng để tự điều trị tại nhà cho con. Theo các chuyên gia y tế, việc làm này có nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe của trẻ.

Thứ sáu, 02/09/2016 - 03:19

8 lý do bạn không nên bỏ vỏ cam
8 lý do bạn không nên bỏ vỏ cam

(Dân trí) - Lợi ích sức khỏe của quả cam nhiều người đã biết nhưng không nhiều người biết rằng vỏ cam cũng có nhiều tác dụng không ngờ:

Thứ sáu, 02/09/2016 - 01:34

Ăn sâu ban miêu, người chết, người vào viện cấp cứu
Ăn sâu ban miêu, người chết, người vào viện cấp cứu

(Dân trí) - Theo thông tin từ Sở y tế tỉnh Lào Cai , ngày 21/8 vừa qua , anh Phàn Văn L. và anh Phàn Văn B. cùng nhau vào rừng tìm bắt loại côn trùng trông giống con bọ xít (nhưng thực chất là sâu ban miêu) mang về nhà rán vàng để nhắm rượu cho khỏe người.

Thứ sáu, 02/09/2016 - 07:24

8 tư thế yoga giúp ngủ ngon
8 tư thế yoga giúp ngủ ngon

(Dân trí) - Thay vì đếm sao để chìm vào giấc ngủ, hãy tập 8 động tác yoga sau bạn nhé.

Thứ sáu, 02/09/2016 - 04:22

Thanh Hóa: Phát hiện 2,5 tạ bánh trung thu hết đát
Thanh Hóa: Phát hiện 2,5 tạ bánh trung thu hết đát

(Dân trí) - Lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa vừa kiểm tra, phát hiện và tiêu hủy hơn 2,5 tạ bánh trung thu quá hạn và nhân bánh bị mốc.

Thứ sáu, 02/09/2016 - 04:18

Hơn nửa tấn huyết heo bốc mùi theo xe khách về An Giang
Hơn nửa tấn huyết heo bốc mùi theo xe khách về An Giang

(Dân trí) - Trong khoảng một tháng qua, hàng tấn huyết heo không rõ nguồn gốc theo xe khách về An Giang đã bị lực lượng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh An Giang bắt giữ lập biên bản tịch thu tiêu hủy.

Thứ năm, 01/09/2016 - 08:26

Bí quyết của những người “yêu” nhiều
Bí quyết của những người “yêu” nhiều

(Dân trí) - “Chuyện ấy” có thể là thành tố quan trọng của một mối quan hệ. Nghiên cứu cho thấy những người đã lập gia đình càng hạnh phúc với cuộc sống tình dục thì càng thấy hạnh phúc với “nửa kia”.

Thứ năm, 01/09/2016 - 05:01

Kinh hãi hàng tấn sầu riêng ngâm phân bón lá
Kinh hãi hàng tấn sầu riêng ngâm phân bón lá

(Dân trí) - Sầu riêng xanh được nhúng từ bột nghệ và hóa chất kích thích (một loại phân bón lá mang nhãn hiệu HPC-97HXN). Khoảng 2-3 ngày sau khi nhúng hóa chất, sầu riêng sẽ chín đều và được đưa ra thị trường tiêu thụ.

Thứ năm, 01/09/2016 - 04:20

Tấm lòng cao cả của nữ đại tá, BS CAND hiến tặng giác mạc khi qua đời
Tấm lòng cao cả của nữ đại tá, BS CAND hiến tặng giác mạc khi qua đời

8 vừa qua, sau 20 năm kiên cường đấu tranh, chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác, bác sĩ, Đại tá Vũ Thị Thoa – Trưởng khoa Mắt, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an đã trút hơi thở cuối cùng. Ngay sau đó, gia đình đã thực hiện di nguyện cao cả của chị là hiến tặng giác mạc để những người bệnh có cơ hội tìm lại ánh sáng.

Thứ năm, 01/09/2016 - 01:35

Ngâm măng trong hóa chất để ‘phục vụ’ dân TP.HCM
Ngâm măng trong hóa chất để ‘phục vụ’ dân TP.HCM

Măng sau khi được ngâm hóa chất xong sẽ được đóng gói vận chuyển về TP.HCM bán cho các chợ đầu mối.

Thứ năm, 01/09/2016 - 11:38

Tại sao bệnh dạ dày hay tái phát vào mùa thu?
Tại sao bệnh dạ dày hay tái phát vào mùa thu?

​Bệnh dạ dày là căn bệnh phổ biến, nó ảnh hưởng tới 15-30% dân số ở các nước phương Tây. Số người từ 40 tuổi trở lên bị rối loạn chức năng tiêu hóa chiếm tới 20%, tỉ lệ người mắc các bệnh dạ dày ở các nước châu Á thấp, chỉ khoảng 5-15%. Tuy nhiên đây là căn bệnh thường gặp, đặc biệt hay tái phát khi chuyển mùa.

Thứ năm, 01/09/2016 - 10:11