“Nếu cộng đồng thiếu cảnh giác, sốt xuất huyết còn tăng cao”

Dân trí Để đẩy lùi dịch sốt xuất TS.BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur, TPHCM kêu gọi “mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một pháo đài” trong cuộc chiến với căn bệnh này. Trao đổi với phóng viên, ông đã chỉ ra những biện pháp cần làm ngay để dập dịch.

Xin ông cho biết tình hình dịch sốt xuất huyết (SXH) tại khu vực phía Nam nói riêng và cả nước nói chung? Dự báo bệnh từ nay đến cuối năm?

Đến nay, số mắc SXH miền Nam tăng 34% so cùng kỳ năm 2016, tập trung chủ yếu tại các địa phương có sự phát triển nhanh về công nghiệp, thu hút lượng lớn người lao động nhập cư, có mật độ dân số cao và có nhiều vật chứa nước, vật chứa nước đa dạng, dễ phát tán mầm bệnh.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long thị sát việc điều trị sốt xuất huyết tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, TPHCM
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long thị sát việc điều trị sốt xuất huyết tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, TPHCM

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, số mắc SXH năm nay cao hơn năm trước và cứ mỗi 10 năm, số mắc SXH lại gia tăng gấp đôi. Nước ta, đặc biệt là khu vực phía Nam là nơi lưu hành SXH nên tình hình không khác biệt so với xu hướng thế giới, số ca SXH dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới. Riêng năm nay, với nền số ca SXH cao từ đầu năm, do vậy, trong suốt mùa mưa, tình hình SXH sẽ còn tăng cao hơn nữa nếu không có các biện pháp kiểm soát véc tơ hiệu quả.

Nhận định của ông về nguyên nhân khiến dịch sốt xuất huyết bùng phát trong năm nay?

Sự gia tăng ca mắc SXH xảy ra khi có sự thay đổi của 1 trong 4 yếu tố (tác nhân gây bệnh, véc tơ truyền, khối cảm thụ và biện pháp phòng chống) theo hướng bất lợi. Năm nay, nước ta có sự chuyển đổi chủng gây bệnh, số người chưa có miễn dịch với chủng này tăng, nên tăng nguy cơ mắc bệnh.

Mùa mưa đến sớm hơn mọi năm, gia tăng nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn sinh sản và phát triển. Trong khi đó, các vật chứa (nước) nguy cơ chưa được dọn dẹp, là nơi lý tưởng cho muỗi vằn sinh sản. Mỗi muỗi cái có thể đẻ 4 đến 5 lần; mỗi lần 100 đến 200 trứng, vốn có sức chịu hạn cao, có thể tồn tại qua mùa khô. Do vậy, mật độ muỗi cao hơn bình thường, ngay từ đầu năm.

Quần thể miễn dịch cũng có thay đổi do quá trình đô thị hóa và giao lưu đi lại cao. Vấn đề toàn cầu hóa, giao thương, đi lại là điều kiện tất yếu trong phát triển kinh tế xã hội. Do đó, việc di biến động dân cư vô hình chung giúp mang mầm bệnh SXH đến một nơi mới, hoặc ngược lại, người chưa có miễn dịch đến nơi có lưu hành bệnh SXH đều dẫn đến khả năng bùng phát dịch SXH.

Với kinh nghiệm phòng chống dịch sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam, mong ông cho biết những việc cần làm ngay để khống chế và dập dịch trên cả nước?

Cho đến nay, không có biện pháp đơn lẻ nào là tối ưu cho công tác phòng chống SXH. Ngành Y tế không thể đơn độc trong cuộc chiến chống lại căn bệnh này mà cần sự chung tay của toàn xã hội, sự quyết liệt của chính quyền và ý thức trách nhiệm hành động của mỗi người dân. Do đó, cần tập trung cho một số việc sau:

Một là, thống nhất về chỉ đạo, điều hành và kiện toàn chuyên môn:

Lấy phòng bệnh làm then chốt, cần nhất quán ưu tiên tập trung đầu tư nguồn lực trong việc đảm bảo môi trường sạch lăng quăng, sạch muỗi vằn trước khi xảy ra dịch SXH. Bên cạnh đó, cần chủ động giám sát các chỉ số côn trùng (lăng quăng, muỗi vằn), các ca bệnh SXH nhằm dự báo sớm, kịp thời tham mưu cho chính quyền để huy động nguồn lực nhằm tổ chức can thiệp sớm và hiệu quả. Giám sát cũng giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp.

Chú trọng đến truyền thông thay đổi hành vi theo hướng tích cực trong phòng chống SXH. Người dân cũng nên cảnh giác với các dấu hiệu bệnh SXH để đến cơ sở y tế sớm, qua đó, vừa giúp phát hiện bệnh sớm, điều trị sẽ tốt hơn và đồng thời giúp xử lý ổ dịch sớm hiệu quả.

Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ y tế cũng cần được chú trọng thường xuyên đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cho cả công tác dự phòng và điều trị.

Hai là, nâng tầm vai trò, trách nhiệm của cộng đồng, chính quyền các cấp:

Phun hóa chất chỉ là biện pháp tạm thời, hạ hỏa, nhằm tiêu diệt đàn muỗi có thể mang mầm bệnh SXH. Diệt lăng quăng mới là biện pháp căn cơ nhằm kiểm soát bệnh SXH. Tuy nhiên, thực tế, việc diệt lăng quăng chỉ được thực hiện tốt trong các chiến dịch, ít đảm bảo thực hiện bền bỉ, lâu dài.

Do đó, chính quyền các cấp cần vào cuộc một cách quyết liệt; đầu tư nguồn kinh phí, phân công, phân nhiệm cho từng thành viên giám sát, kiểm tra việc thực hiện diệt lăng quăng trong cộng đồng; ngành y tế đóng vai trò tham mưu kỹ thuật.

Cuộc chiến với SXH không thể phó mặc cho ngành y tế mà cần sự chung tay của cả cộng đồng
Cuộc chiến với SXH không thể phó mặc cho ngành y tế mà cần sự chung tay của cả cộng đồng

Mỗi người dân phải nhận thức rõ mình là một chiến sĩ và mỗi gia đình là một pháo đài trên mặt trận phòng, chống SXH. Mỗi gia đình, mỗi người phải luôn nâng cao cảnh giác, ý thức cao độ về sự nguy hiểm chết người của bệnh SXH; luôn chủ động kiểm tra, phát hiện và dẹp bỏ tất cả ổ lăng quăng, muỗi vằn tại nơi ở, nơi làm việc hàng tuần và đến ngay cơ sở y tế khi bị sốt cũng như phối hợp với y tế trong công tác diệt muỗi, diệt lăng quăng và phun hóa chất kiểm soát ổ dịch.

Ba là, đầu tư cho nghiên cứu khoa học, chú trọng đến các phương pháp giám sát, dự báo dịch bệnh, sinh học virút, các biện pháp can thiệp trên đàn muỗi vằn, các vắc-xin phòng bệnh SXH.

Thưa ông, vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết có phải là giải pháp tối ưu để bảo vệ cộng đồng?

Thế giới đã có vắc xin phòng bệnh SXH dengue đầu tiên do Công ty Sanofi Pasteur sản xuất. Vắc xin này đã qua nhiều thử nghiệm lâm sàng trên người, thực hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt nam. Các nghiên cứu này đã chứng minh vắc xin an toàn và có hiệu quả ngừa bệnh sốt xuất huyết cho người từ 9 tuổi trở lên, đặc biệt là ngừa được SXH nặng và SXH nhập viện.

Hiện, vắc xin đã được ứng dụng ở khu vực nào trên thế giới?

Hiện đã có 17 quốc gia cấp phép lưu hành vắc xin ngừa bệnh sốt xuất huyết với 11 quốc gia ở châu Mỹ và 6 quốc gia ở khu vực Đông Nam Á. Đã có hai quốc gia gồm Braxin và Philippines đưa vắc xin ngừa sốt xuất huyết vào tiêm đại trà.

Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam và khả năng ứng dụng trong phòng bệnh cho cộng đồng?

Theo kết quả thử nghiệm, nếu sử dụng vắc xin ở nhóm tuổi từ 9 tuổi trở lên ở nước ta, sẽ giúp giảm được khoảng gần 50.000 ca SXH nhập viện, giúp hệ thống y tế giảm tải bệnh viện và chi phí điều trị. Song, trong thời gian đầu nếu có triển khai tiêm vắc xin, chúng ta vẫn phải tiếp tục duy trì hoạt động diệt muỗi, diệt lăng quăng, đảm bảo môi trường sạch véc-tơ truyền bệnh SXH mới có thể phòng ngừa bệnh SXH một cách hiệu quả trong nhiều năm nữa.

Vân Sơn (lược ghi)

MỚI NHẤT
Khi bệnh nhân khi được cắt tóc, gội đầu, ăn cơm miễn phí
Khi bệnh nhân khi được cắt tóc, gội đầu, ăn cơm miễn phí

(Dân trí) - Lần đầu tiên tại Đà Nẵng, hàng trăm bệnh nhân được cắt tóc, gội đầu, vẽ tranh, tặng suất ăn miễn phí, trao hàng trăm suất quà ý nghĩa...

Chủ nhật, 10/09/2017 - 06:03

Giẫm vào tổ ong vò vẽ, người đàn ông bị đốt 239 nốt nguy kịch
Giẫm vào tổ ong vò vẽ, người đàn ông bị đốt 239 nốt nguy kịch

(Dân trí) - BS Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm chống độc (BV Bạch Mai) cho biết, bệnh nhân bị 239 nốt ong vò vẽ đốt. Trong khi với loại ong này, chỉ hơn 10 nốt đốt trở lên đã nặng. BS Nguyên cũng đưa ra hướng dẫn xử lý khi bị ong, côn trùng đốt và mức độ nào sẽ phải đưa đến viện.

Chủ nhật, 10/09/2017 - 10:31

Dấu hiệu bất lợi khi dùng thuốc
Dấu hiệu bất lợi khi dùng thuốc

Bên cạnh tác dụng điều trị, thuốc có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho người dùng. Những dấu hiệu bất lợi này rất đa dạng, có thể từ nhẹ đến nặng, buộc phải ngừng dùng thuốc và cần tới sự hỗ trợ của y tế.

Chủ nhật, 10/09/2017 - 06:05

Đu đủ pawpaw chữa được ung thư gan?
Đu đủ pawpaw chữa được ung thư gan?

(Dân trí) - Mấy ngày nay, thông tin về Đại tá, ThS.BS Nguyễn Lê, Bệnh viện 103, Giảng viên Học viện Quân y, tự chữa lành khối ung thư gan nguyên phát gần 10 năm nay, không cần qua những cách điều trị ung thư quen thuộc, mà chỉ bằng cách ngoại khoa đơn giản là dùng đu đủ Mỹ, đang làm “dậy sóng” dư luận.

Chủ nhật, 10/09/2017 - 05:25

Vụ cưa chân nghi chuyển viện chậm: Mời cơ quan chuyên môn làm rõ
Vụ cưa chân nghi chuyển viện chậm: Mời cơ quan chuyên môn làm rõ

(Dân trí) - Liên quan đến vụ “Bệnh viện bị tố chậm chuyển viện dẫn đến bệnh nhân bị cưa chân”, Giám đốc Bệnh viện đa khoa thị xã Giá Rai (tỉnh Bạc Liêu) cho biết, bệnh viện sẽ phối hợp vớ Sở Y tế tỉnh Bạc Liêu mời cơ quan chuyên môn làm rõ diễn biến bệnh của bệnh nhân.

Chủ nhật, 10/09/2017 - 05:21

Cụ bà nuốt chửng răng giả trong khi uống thuốc
Cụ bà nuốt chửng răng giả trong khi uống thuốc

(Dân trí) - Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ vừa tiếp nhận, nội soi lấy dị vật là răng giả của chính 2 bệnh nhân tự nuốt vào.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 04:11

Chữa nghiện thuốc lá với gừng, bạc hà, cam thảo như thế nào?
Chữa nghiện thuốc lá với gừng, bạc hà, cam thảo như thế nào?

(Dân trí) - Bài thuốc Nam do Bệnh viện (BV) Y học cổ truyền Trung ương nghiên cứu, gồm các vị thuốc rẻ tiền, thông dụng như: Bạc hà, Cam thảo, Gừng được chế thành viên ngậm cho thấy có hiệu quả tốt trong việc giảm triệu chứng thèm thuốc.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 02:44

2 người tử vong, 1 người nguy kịch vì uống rượu
2 người tử vong, 1 người nguy kịch vì uống rượu

(Dân trí) - BS Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm chống độc (BV Bạch Mai) cho biết, chỉ trong vòng 5 ngày, Trung tâm tiếp nhận 3 bệnh nhân ngộ độc rượu, trong đó 2 người đã tử vong. Bệnh nhân còn lại cũng đang trong tình trạng nguy kịch bởi huyết áp tụt, nồng độ methanol trong máu cao chót vót.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 08:20

Ăn bánh dày cỗ cưới, hơn 70  người bị ngộ độc
Ăn bánh dày cỗ cưới, hơn 70 người bị ngộ độc

(Dân trí) - Theo thông tin của chính quyền xã Na Hối, huyện Bắc Hà ( tỉnh Lào Cai), một vụ ngộ độc thực phẩm do ăn cưới của người dân địa phương ngày 7/9 đã làm cho 73 người bị rối loạn tiêu hóa, trong đó có 43 người vào bệnh viện đa khoa huyện Bắc Hà điều trị, còn lại bà con tự chữa chạy tại gia đình.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 07:26

Điều gì xảy ra khi giảm được 5% cân nặng thừa?
Điều gì xảy ra khi giảm được 5% cân nặng thừa?

(Dân trí) - ​Để nhận được những lợi ích sức khoẻ, bạn không cần phải gầy đến mức mặc vừa những bộ đồ từ hồi con gái. Việc giảm chỉ một vài cân cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 06:27

Bệnh nhân người nước ngoài chây ỳ bám bệnh viện
Bệnh nhân người nước ngoài chây ỳ bám bệnh viện

Vào bệnh viện điều trị không trả tiền, ở bệnh viện đòi ăn món ngon, đến khi hết bệnh cũng không chịu về.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 06:04

Bệnh viện bị “tố” chậm chuyển viện khiến bệnh nhân bị cưa chân
Bệnh viện bị “tố” chậm chuyển viện khiến bệnh nhân bị cưa chân

(Dân trí) - Cho rằng phía bệnh viện chậm trễ cho chuyển viện dẫn đến phải cưa chân, gia đình bệnh nhân Lý Thanh Trường (ngụ thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu) yêu cầu làm rõ trách nhiệm của y, bác sĩ Bệnh viện đa khoa thị xã Giá Rai và đòi bồi thường hơn 1 tỷ đồng.

Thứ bảy, 09/09/2017 - 04:06

ĐÁNG QUAN TÂM
Liên tiếp trẻ em bị rắn cắn phải nhập viện
Liên tiếp trẻ em bị rắn cắn phải nhập viện

(Dân trí) - Bé gái Nguyễn Thu H. (12 tuổi, Lý Nhân, Hà Nam) đang đứng trong nhà chải tóc thì bị con rắn bò vào cắn. Một bé trai khác 2 tuổi đang chơi ngoài sân thì bị một con rắn dài khoảng 10cm, kích thước bằng ngón tay út, có vằn sọc vàng cắn vào ngón 2 bàn chân trái

Thứ sáu, 08/09/2017 - 03:13

5 cách công việc hủy hoại sức khỏe mà bạn không biết
5 cách công việc hủy hoại sức khỏe mà bạn không biết

(Dân trí) - Khi nói với ai đó về sự bận rộn, chúng ta thường có chút tự hào về sự chăm chỉ và thành công trong công việc. Nhưng nó có thực sự tốt như vậy?

Thứ sáu, 08/09/2017 - 01:09

Tạm ngưng công tác 2 ê-kip trực liên quan thai nhi 32 tuần chết lưu
Tạm ngưng công tác 2 ê-kip trực liên quan thai nhi 32 tuần chết lưu

(Dân trí) - Sáng 8/9, ông Phạm Như Vĩnh Tuyên, Phó Trưởng phòng Kế hoạch – Tổng hợp, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết liên quan đến vụ việc thai nhi chết lưu 32 tuần, cơ quan đã tạm ngưng công tác chuyên môn với 2 ê-kip trự

Thứ sáu, 08/09/2017 - 10:15

Khi thiếu ngủ gây ra trầm cảm và lo âu...
Khi thiếu ngủ gây ra trầm cảm và lo âu...

(Dân trí) - Trước đây, người ta tin rằng những người bị trầm cảm hay các vấn đề về tâm thần sẽ có hệ lụy là không thể ngủ vào ban đêm. Nhưng một nghiên cứu hiện nay cho thấy thiếu ngủ mới gây ra những vấn đề này.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 09:19

Hy hữu viên sỏi to như quả trứng đà điểu trong bàng quang
Hy hữu viên sỏi to như quả trứng đà điểu trong bàng quang

(Dân trí) - Một nam giới 64 tuổi chỉ chịu phẫu thuật lấy hòn sỏi bang quang có kích cỡ to như một quả trứng đà điều sau khi phải vật lộn với việc đi tiểu.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 08:11

Cứu sống thai phụ bị hôn mê sâu
Cứu sống thai phụ bị hôn mê sâu

(Dân trí) - Thai phụ Nguyễn Thị Mai (41 tuổi, trú Đức Xá, Vĩnh Thủy, Vĩnh Linh, Quảng Trị) bị hôn mê sâu do rối loạn hạ đường huyết kéo dài vì suy tuyến giáp khi mang thai lần 3.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 08:08

Thanh Hóa: Xuất hiện ổ dịch sốt xuất huyết thứ 4
Thanh Hóa: Xuất hiện ổ dịch sốt xuất huyết thứ 4

(Dân trí) - Dịch sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang có diễn biến phức tạp khi địa phương này đã xuất hiện ổ dịch thứ tư, trong đó có hàng trăm bệnh nhân dương tính với vi rút Dengue.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 07:10

Báo động: Hơn 83% thai nhi “bị” biết trước giới tính
Báo động: Hơn 83% thai nhi “bị” biết trước giới tính

(Dân trí) - Dù pháp luật đã cấm xác định giới tính của thai nhi, song thực tế khoảng hơn 83% trẻ chào đời đã “bị” cha mẹ biết trước giới tính. Quan niệm trong nam khinh nữ khiến nhiều bé gái không có cơ hội chào đời, mất cân bằng giới tính ngày càng nghiêm trọng.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 05:37

Đề xuất thành lập Vụ Sức khoẻ người cao tuổi thuộc Tổng cục Dân số
Đề xuất thành lập Vụ Sức khoẻ người cao tuổi thuộc Tổng cục Dân số

(Dân trí) - Bộ Y tế đề xuất thành lập mới Vụ Sức khỏe người cao tuổi trực thuộc Tổng cục Dân số để thống nhất quản lý nhà nước về sức khỏe người cao tuổi. Vụ này dự kiến sẽ bao gồm 12 vị trí.

Thứ sáu, 08/09/2017 - 04:25

Phạt 30 triệu một doanh nghiệp lớn do vi phạm hành chính
Phạt 30 triệu một doanh nghiệp lớn do vi phạm hành chính

(Dân trí) - Thanh tra Bộ Y tế vừa ra quyết định xử phạt 30 triệu đồng công ty CP tập đoạn Dược phẩm và Thương mại Sohaco một sản phẩm thuốc thiếu thông tin nhà nhập khẩu trên nhãn thuốc.

Thứ năm, 07/09/2017 - 09:55

Phạt 70 triệu đồng, tiêu hủy hơn 2.800 lít cồn Đại Lợi
Phạt 70 triệu đồng, tiêu hủy hơn 2.800 lít cồn Đại Lợi

(Dân trí) - Sản phẩm cồn 70 độ và 90 độ của công ty Đại Lợi thuộc nhóm trang thiết bị y tế. Tuy nhiên công ty không có giấy chứng nhận đăng ký lưu hành hoặc giấy chứng nhận lưu hành tự do, vì vậy toàn bộ số cồn 2.800 lít đã bị tiêu hủy. Công ty này cũng bị phạt hành chính 70 triệu đồng.

Thứ năm, 07/09/2017 - 09:51

Hy hữu truyền 17 lít máu, chế phẩm máu cứu sống người bệnh nguy kịch
Hy hữu truyền 17 lít máu, chế phẩm máu cứu sống người bệnh nguy kịch

(Dân trí) - Bị tai nạn giao thông, nhập viện trong tình trạng nguy kịch, bệnh nhân được truyền gấp 3 lần lượng máu cơ thể trong suốt quá trình cấp cứu, phẫu thuật để giành giật lại sự sống.

Thứ năm, 07/09/2017 - 09:36