Hà Nội: "Đi từng ngõ, gõ từng nhà" chặn dịch sắp vào cao điểm
(Dân trí) - Những năm gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết có xu hướng gia tăng, với các ổ dịch không chỉ tập trung tại nội thành mà còn lan rộng ra ngoại thành.
Sáng 15/5, tại trụ sở Đảng ủy xã Dân Hòa (Hà Nội) đã tổ chức lễ ra quân hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16.
Sự kiện có sự tham gia của các lực lượng y tế, công an, đoàn viên thanh niên và đông đảo người dân trên địa bàn, nhằm triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch ngay từ đầu mùa mưa.
Theo ông Vũ Cao Cương – Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, sốt xuất huyết đang lưu hành phổ biến tại nhiều địa phương, trong đó có Thủ đô. Những năm gần đây, số ca mắc có xu hướng gia tăng, với các ổ dịch không chỉ tập trung tại nội thành mà còn lan rộng ra ngoại thành.
Tính từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Nội ghi nhận 238 trường hợp mắc tại 80/126 phường, xã.
Nguyên nhân dịch bệnh diễn biến phức tạp bao gồm khí hậu nóng ẩm, thói quen sinh hoạt chưa tốt của một bộ phận người dân, đô thị hóa nhanh, sự đồng lưu hành của nhiều tuýp virus Dengue, khó khăn trong huy động nhân lực và cộng đồng để diệt bọ gậy, cũng như nguy cơ quá tải hệ thống điều trị nếu dịch lan rộng.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch trở nên cấp bách và cần sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và người dân.
Tại lễ ra quân sáng 15/5, các lực lượng đã đồng loạt di chuyển đến tận từng hộ dân để tuyên truyền và phát hiện, xử lý điểm nguy cơ. Các khu vực phun hóa chất được đánh dấu, đảm bảo không bỏ sót nơi có nguy cơ muỗi sinh sôi.
Người dân được phát tờ rơi, hướng dẫn giám sát nước đọng, thu gom phế liệu, xử lý dụng cụ chứa nước, lật úp chậu, thả cá vào các bể hở.
Trong vài năm trở lại đây các khu vực ở huyện Thanh Oai (cũ) hầu hết nằm trên địa bàn xã Dân Hòa hiện tại là điểm nóng sốt xuất huyết của Hà Nội.
Ông Đinh Hữu Bình - Chủ tịch UBND xã Dân Hòa thông tin, địa bàn có sự biến động dân cư cao và nhiều hộ gia đình làm nghề nhập phế liệu tái chế, đây những điều kiện tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch sốt xuất huyết.
Năm 2025 toàn xã ghi nhận 225 ca mắc với 12 ổ dịch. Đầu năm 2026 đến nay, đã có 6 ca mắc mới.
Xã đã thành lập các tổ xung kích và tổ giám sát. Kinh phí triển khai gần một tỷ đồng đã được bổ sung mua vật tư, hóa chất, phục vụ các hoạt động phòng dịch.
Thời tiết hiện nay đang trong giai đoạn giao mùa, mưa nắng thất thường, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng là rất lớn.
Một ổ bọ gậy trong chậu cây ngập nước mưa tại quán cà phê được lực lượng chức năng phát hiện kịp thời.
Theo các cán bộ y tế, mặc dù người dân có ý thức phòng chống dịch rất cao nhưng đôi khi vẫn chưa có đủ kiến thức và cách nhận biết chuyên sâu về các dụng cụ có thể chứa bọ gậy.
Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản chủ yếu ở dụng cụ chứa nước sạch trong và quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, khạp, giếng nước, hốc cây…
Vì thế, ở các đồ vật, đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, nước đọng trong lốp xe hỏng xếp ngoài đường, vỏ dừa…đều là những nơi đẻ trứng ưa thích của muỗi.
Lực lượng chức năng mang theo bình phun hóa chất, đi từng ngõ nhỏ, gõ cửa từng nhà để phun diệt muỗi.
Hoạt động phun hóa chất được thực hiện trong chính không gian sống của các hộ dân, đảm bảo hóa chất tiếp xúc với nơi muỗi trú ngụ. Nhờ đó, mật độ muỗi trưởng thành giảm nhanh, ngăn chặn nguy cơ lây truyền virus Dengue.
Người dân được hướng dẫn chờ ít nhất một tiếng mới vào nhà sau khi không gian sống được phun hóa chất diệt muỗi để đảm bảo an toàn.
Máy phun công suất lớn được sử dụng ở khu vực công cộng được xác định có nguy cơ cao, nơi muỗi vằn dễ trú ngụ và sinh sản.
Những điểm được ưu tiên bao gồm bãi đất trống, bụi rậm, lùm cây, công trình phụ, công trường xây dựng...
Người dân được hướng dẫn khi xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ phải đến cơ sở y tế để khám và điều trị, không tự ý xử lý tại nhà. Trạm y tế xã tiếp tục tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, báo cáo kịp thời và phối hợp với tổ xung kích triển khai biện pháp xử lý ổ dịch.
Các trường học, cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn được yêu cầu duy trì vệ sinh môi trường định kỳ hàng tuần, tổng vệ sinh nơi làm việc, khuôn viên, thu gom phế liệu, lật úp các dụng cụ chứa nước không sử dụng để ngăn muỗi sinh sôi.
Chính quyền xã Dân Hòa cho biết sẽ duy trì các hoạt động phòng chống dịch liên tục, kết hợp giám sát chặt chẽ, xử lý sớm ổ dịch mới phát sinh, để không xảy ra bùng phát.
Toàn thể người dân, các tổ chức, cơ quan, trường học đều được kêu gọi chủ động tham gia, nâng cao trách nhiệm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phòng chống sốt xuất huyết hiệu quả trên địa bàn.
PGS.TS Trần Như Dương - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương nhấn mạnh, trong 50 năm qua số ca sốt xuất huyết tăng gấp 30 lần. Hiện nay bệnh lan rộng tại hơn 100 quốc gia với khoảng 2,5 tỷ người sống trong vùng có sốt xuất huyết lưu hành. Mỗi năm có 50-100 triệu ca mắc và khoảng 25.000 người tử vong.
"Chúng tôi đã theo dõi trong nhiều năm và nhận thấy cứ từ tháng 5, số ca mắc bắt đầu gia tăng. Hiện nay, số ca ghi nhận ở Hà Nội khoảng hơn 200 ca và dự báo sẽ tiếp tục tăng, đạt đỉnh vào các tháng 9, 10 và 11.
Khi bước sang tháng 12, với gió heo may và thời tiết se lạnh, số ca sẽ giảm dần do hoạt động của muỗi truyền bệnh cũng giảm theo nhiệt độ", PGS Dương chia sẻ.
Để kiểm soát dịch hiệu quả, các nước ASEAN đã thống nhất lấy ngày 15/6 hàng năm là Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết, nhằm tăng cường hợp tác khu vực và nâng cao nhận thức cộng đồng. Năm 2026 là năm thứ 16 Việt Nam hưởng ứng sự kiện này, thực hiện đồng bộ các hoạt động phòng dịch từ cơ quan đến hộ gia đình.
