Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiĐá bẩn trong nước giải khát vỉa hè làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa?
(Dân trí) - Mùa hè là thời điểm các quán nước giải khát vỉa hè đông khách. Nếu đá lạnh hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, người sử dụng có nguy cơ đối mặt với nhiều bệnh lý tiêu hóa, trong đó có nguy cơ nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).
HP không chỉ lây qua bữa cơm gia đình
Nhiều người vẫn nghĩ vi khuẩn HP chỉ lây khi ăn uống chung trong gia đình. Thực tế, đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại trong khoang miệng và dịch dạ dày của người nhiễm, lây truyền chủ yếu theo đường miệng - miệng hoặc phân - miệng.
BS.CKII Đồng Xuân Hà - bác sĩ Nội tiêu hóa, Vinmec Hạ Long - cho biết, nguy cơ lây nhiễm HP tăng lên khi thực phẩm, nguồn nước hoặc dụng cụ chế biến không được đảm bảo vệ sinh. Đặc biệt trong mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng nước giải khát vỉa hè, đá viên sản xuất thủ công hay các loại đồ uống pha chế sẵn tăng mạnh.
Nếu nguồn nước dùng để làm đá không đạt tiêu chuẩn, quá trình sản xuất, bảo quản và vận chuyển không đảm bảo vệ sinh hoặc người chế biến không tuân thủ quy trình an toàn thực phẩm, người tiêu dùng có thể tiếp xúc với nhiều vi sinh vật gây bệnh.
Vi khuẩn HP có khả năng tồn tại trong môi trường nước trong một khoảng thời gian nhất định và được ghi nhận có thể hiện diện trong các nguồn nước bị ô nhiễm. Vì vậy, nước uống hoặc đá lạnh được sản xuất từ nguồn nước không đạt chuẩn có thể là một trong những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ phơi nhiễm, bên cạnh nhiều tác nhân gây bệnh tiêu hóa khác.
Sử dụng nước uống hoặc đá lạnh từ nguồn nước không đạt chuẩn có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm vi khuẩn HP (Ảnh: Canva).
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng không phải cứ uống nước đá vỉa hè là sẽ nhiễm HP. Sự lây truyền của vi khuẩn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn lây, điều kiện vệ sinh, sức đề kháng của từng người và thói quen sinh hoạt. Điều đáng lo ngại là người dân rất khó nhận biết đâu là đá sạch, đâu là đá không đảm bảo chất lượng chỉ bằng quan sát.
Ngoài HP, đá bẩn còn có thể chứa vi khuẩn E. coli, Salmonella, Shigella, virus đường ruột hoặc ký sinh trùng, gây tiêu chảy cấp, ngộ độc thực phẩm và nhiều bệnh lý tiêu hóa khác. Vì vậy, lựa chọn nguồn nước uống an toàn luôn là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ sức khỏe trong mùa hè.
Một thực tế khác là nhiều quán nước sử dụng chung cốc uống, thìa, ống hút hoặc quy trình vệ sinh dụng cụ chưa đạt yêu cầu. Nếu các dụng cụ này không được rửa sạch và khử khuẩn đúng cách, nguy cơ lây truyền các tác nhân gây bệnh qua đường tiêu hóa cũng tăng lên.
Không phải ai nhiễm HP cũng có triệu chứng
Theo thống kê, tỷ lệ người mang vi khuẩn HP tại Việt Nam khá cao nhưng phần lớn không có biểu hiện rõ ràng. Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc nội soi dạ dày.
Ở những trường hợp vi khuẩn phát triển mạnh hoặc gây tổn thương niêm mạc dạ dày, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, chậm tiêu, buồn nôn, ợ hơi, ợ chua hoặc cảm giác khó chịu sau ăn.
Nếu không được phát hiện và điều trị đúng phác đồ, HP có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng, xuất huyết tiêu hóa. Một số trường hợp kéo dài làm tăng nguy cơ teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột và ung thư dạ dày ở nhóm nguy cơ cao.
Điều đáng lưu ý là không phải cứ phát hiện HP là cần điều trị ngay, cũng không nên tự ý mua thuốc kháng sinh. Việc chỉ định điều trị cần dựa trên triệu chứng lâm sàng, kết quả nội soi, các xét nghiệm cần thiết và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. Hiện nay, tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn HP ngày càng gia tăng, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nếu người bệnh tự ý dùng thuốc hoặc điều trị không đúng phác đồ.
Bác sĩ khuyến cáo người dân bảo đảm vệ sinh ăn uống, lựa chọn nguồn nước và đá lạnh đạt chuẩn, không tự ý điều trị khi phát hiện HP và chủ động thăm khám khi có triệu chứng bất thường (Ảnh: BVCC).
Để giảm nguy cơ nhiễm HP và các bệnh đường tiêu hóa trong mùa nắng nóng, người dân nên lựa chọn các cơ sở ăn uống bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; ưu tiên sử dụng đá viên có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất từ nước đạt chuẩn; hạn chế sử dụng nước đá không rõ nguồn gốc hoặc bảo quản ngoài môi trường trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; ăn chín, uống sôi; sử dụng cốc, bát, thìa sạch; hạn chế dùng chung dụng cụ ăn uống với người khác nếu chưa được vệ sinh đúng cách.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng thượng vị kéo dài, đầy bụng, khó tiêu tái diễn, buồn nôn, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp kiểm soát vi khuẩn HP hiệu quả, mà còn góp phần phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm về sau.
