Chớ xem thường tương tác thuốc

Có những trường hợp tương tác thuốc gây hại quá mức, ảnh hưởng đến sức khoẻ, khiến bệnh tình trở nên trầm trọng, có khi tử vong.

Ít khi đi khám bệnh mà thầy thuốc chỉ ghi một loại thuốc trong đơn. Ngược lại có đến 3-4 loại, thậm chí 5-6 loại. Lắm lúc người bệnh không đi khám mà tự đến nhà thuốc mua thuốc dưới sự hướng dẫn của nhân viên bán thuốc tại quầy.

Có một điều ít ai chú ý là cứ 2 thứ thuốc vào cơ thể thì đã tương tác với nhau rồi chứ không cần đến nhiều thứ thuốc. Tương tác có lợi là khi thuốc hỗ trợ nhau tăng cường tác dụng. Tương tác bất lợi là làm giảm tác dụng của nhau, có khi gây ra độc tính. Vì vậy khi kê đơn thuốc từ 2 loại trở lên, thầy thuốc phải cân nhắc đến tương tác.

Sự tương tác thuốc gây hại

1. Làm giảm tác dụng của thuốc

Một loại thuốc muốn có tác dụng cần phải được hấp thu vào máu. Nếu lượng thuốc được hấp thu ít hay thời gian để thuốc vào máu kéo dài thì tác dụng của thuốc sẽ bị giảm đi.

Tại dạ dày, độ axít dịch vị có ảnh hưởng đến sự hấp thu của một số loại thuốc. Vì vậy các thuốc trung hòa axít dạ dày thường dùng trong các chứng đau do thừa axít dạ dày như hydroxyd aluminum, hydroxyd magnesium hay thuốc ức chế sự bài tiết dịch vị cimetidine, ranitidine, famotidine, nizatidine hoặc thuốc ức chế bơm proton (dẫn đến ức chế bài tiết dịch vị) omeprazole, rabeprazole, pantoprazole; tất cả các thuốc này làm giảm sự hấp thu của những thuốc kháng viêm không steroid (ibuprofen, meloxicam, tenoxicam, piroxicam, diclofenac…) và cả amoxcycline, tetracycline.

Tác dụng phụ của thuốc có thể tăng lên khi dùng chung với một
thuốc khác. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Tác dụng phụ của thuốc có thể tăng lên khi dùng chung với một thuốc khác. Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Những thuốc có khả năng tạo một màng bao phủ niêm mạc đường tiêu hóa như sucralfat, bismuth để trị viêm loét dạ dày hay smecta trị tiêu chảy cũng ngăn cản sự hấp thu của các thuốc dùng chung với nó vì lớp màng nhầy này vừa có tác dụng bảo vệ niêm mạc vừa ngăn cản thuốc không cho thấm vào các mao mạch trong đường tiêu hóa.

Lại có khi các thuốc uống cùng nhau xảy ra phản ứng tạo thành phức hay tủa làm sự hấp thu của thuốc bị giảm đi. Ví dụ, tetracycline khi uống chung với các thuốc chứa canxi hay sắt sẽ làm giảm rõ rệt sự hấp thu của kháng sinh này lẫn thuốc kèm theo. Vì vậy không nên uống tetracycline với sữa hay uống chung với các thuốc chứa canxi, sắt.

Nếu xảy ra sự tương tác bất lợi giữa 2 loại thuốc đều cần thiết thì nên uống cách nhau 2-3 giờ.

Tác dụng của thuốc bị giảm cũng có khi do các thuốc dùng chung có tác dụng đối nghịch nhau. Ví dụ, acetylcystein là thuốc có tác dụng long đàm, giúp dễ ho khạc để làm thông thoáng đường hô hấp, nếu dùng chung với một thuốc giảm ho dextromethorphan thì bệnh nhân sẽ không giảm ho nữa, như vậy sẽ mất tác dụng của thuốc long đàm. Sự phối hợp này có thể rất nguy hiểm cho trẻ nhỏ vì các bé chưa biết khạc, đàm nhớt sẽ ứ lại không thoát ra khỏi đường hô hấp được, gây nhiễm trùng nặng hơn.

Ngay cả các loại vitamin mà nhiều người thường nghĩ là bổ cũng có thể làm ảnh hưởng tác dụng của các thuốc khác. Nếu dùng liều cao vitamin C có thể làm mất tác dụng của vitamin B12 nếu dùng chung. Vitamin B6 làm mất tác dụng của levodopa trong điều trị bệnh Parkinson.

2. Làm tăng độc tính

Tác dụng phụ của thuốc có thể tăng lên khi dùng chung với một thuốc khác. Ví dụ, paracetamol là một thuốc giảm đau hạ sốt rất hay dùng nhưng lại độc với gan. Tính độc này tăng lên khi dùng chung với isoniazid. Vì vậy những bệnh nhân lao khi đang được điều trị với isoniazid thì phải thận trọng khi dùng paracetamol. Các thuốc chống động kinh như barbituric, phenytoin cũng làm tăng độc tính ở gan của paracetamol.

Thuốc aspirin làm giảm sự kết tập tiểu cầu nên khi dùng chung với thuốc chống đông máu warfarin, clopidogrel sẽ làm tăng nguy cơ chảy máu. Các thuốc kháng viêm không steroid có phản ứng phụ là viêm loét dạ dày nếu phối hợp với nhau sẽ gây xuất huyết tiêu hóa do gây viêm loét dạ dày tăng lên.

Sự tương tác thuốc có lợi

Khi dùng các thuốc có chứa sắt, nếu dùng thêm vitamin C sẽ tăng hấp thu sắt. Khi đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường mà dùng thêm sâm thì sẽ làm tăng tác dụng hạ đường máu (vì vậy cần giảm liều thuốc điều trị đái tháo đường).

Sự tương tác thuốc nói chung rất phức tạp nhưng trong điều trị vẫn cần phải phối hợp thuốc. Do đó thầy thuốc sẽ cân nhắc liều dùng sao cho sự phối hợp thuốc là có lợi, đồng thời giảm tối đa tác dụng phụ. Do đó, bệnh nhân không nên tự ý dùng thuốc mà cần theo sự chỉ định của thầy thuốc, như vậy mới mong khỏi bệnh hay ít ra cũng tránh được những tác dụng bất lợi của việc dùng thuốc phối hợp.

Theo Bác sĩ Ngô Văn Tuấn

Người lao động

MỚI NHẤT
Nhiều quốc gia trên thế giới công nhận “quyền được chết”
Nhiều quốc gia trên thế giới công nhận “quyền được chết”

(Dân trí) - Nói về quyền được chết có rất nhiều quan điểm trái chiều. Nhiều người coi đó là một lối thoát đạo đức, nhân đạo cho cả bệnh nhân, bác sĩ. Song rất nhiều người phản đối, lên án "cái chết êm ái" là vô đạo đức.

Thứ năm, 23/04/2015 - 10:02

HIểm họa khi ăn cá kênh Nhiêu Lộc: ung thư, suy thận...
HIểm họa khi ăn cá kênh Nhiêu Lộc: ung thư, suy thận...

Cá là thực phẩm giàu Omega 3, rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, hiện trạng người dân TP.HCM câu cá ở kênh Nhiêu Lộc mang về ăn đặt ra vấn đề nguy hại cho sức khỏe. Vì cá ở đây đang nhiễm độc kim loại rất nặng.

Thứ năm, 23/04/2015 - 08:49

Vụ tử vong vì “bệnh lạ” tại Nigeria: Do ngộ độc methanol
Vụ tử vong vì “bệnh lạ” tại Nigeria: Do ngộ độc methanol

(Dân trí) - Cơ quan Đầu mối IHR, Văn phòng EOC - Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 22/4 cho biết đã điều tra ra nguyên nhân khiến 20 trường hợp tử vong nhanh, bí hiểm tại Nigeria là do ngộ độc Methanol.

Thứ năm, 23/04/2015 - 07:25

“Cuộc cách mạng” giúp làm đẹp từ bên trong
“Cuộc cách mạng” giúp làm đẹp từ bên trong

Có sức khỏe, có sắc đẹp và một đời sống sinh lý viên mãn là những thành tố quan trọng giúp người phụ nữ tự tin hơn trong cuộc sống và gìn giữ một gia đình hạnh phúc. Nhưng không phải chị em nào cũng biết cách để có thể đẹp “từ trong ra ngoài”…

Thứ năm, 23/04/2015 - 07:01

Những “thủ phạm” khiến răng ê buốt
Những “thủ phạm” khiến răng ê buốt

Nếu bạn ăn chua, lạnh, nóng mà cảm thấy ê buốt răng tức bạn đang gặp tình trạng răng nhạy cảm. Vậy đâu là nguyên nhân?

Thứ năm, 23/04/2015 - 06:29

Sốt xuất huyết tăng cao, phòng chống dịch vẫn chủ quan
Sốt xuất huyết tăng cao, phòng chống dịch vẫn chủ quan

(Dân trí) - Bệnh sốt xuất huyết đã diễn biến phức tạp từ đầu năm đến nay, đe dọa bùng phát dịch vào mùa mưa. Tuy nhiên, ý thức phòng chống dịch bệnh của cả người dân lẫn cơ quan chức năng vẫn chủ quan tạo đà cho muỗi truyền bệnh lưu hành trên diện rộng.

Thứ năm, 23/04/2015 - 04:51

Học kinh nghiệm của mẹ Hàn chăm con cao lớn
Học kinh nghiệm của mẹ Hàn chăm con cao lớn

Nuôi dạy con phát triển toàn diện và đạt được chiều cao tối ưu là ước mơ của các bậc làm cha làm mẹ ở khắp nơi trên thế giới. Hãy cùng khám phá bí quyết của các mẹ Hàn Quốc để giúp con đạt tới chiều cao tối ưu.

Thứ năm, 23/04/2015 - 04:14

Ngoạn mục ca đặt máy tạo nhịp tim cho trẻ vừa chào đời
Ngoạn mục ca đặt máy tạo nhịp tim cho trẻ vừa chào đời

(Dân trí) - Bị block nhĩ - thất độ III với nhịp tim chỉ 30 đến 40 lần mỗi phút, thai nhi có nguy cơ tử vong ngay sau khi chào đời. Các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật tại chỗ đặt thành công máy tạo nhịp tim cứu sống bệnh nhi chào đời ở tuần thai 37.

Thứ tư, 22/04/2015 - 06:31

Việt Nam công bố lần đầu tiên sản xuất thành công vắc xin cúm A/H5N1
Việt Nam công bố lần đầu tiên sản xuất thành công vắc xin cúm A/H5N1

(Dân trí) - Ngày 22/4, tại TP Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), Viện Vắc xin & Sinh phẩm y tế (IVAC, thuộc Bộ Y tế), đã thông báo về kết quả nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 vắc xin cúm A/H5N1 đại dịch dự tuyển (IVACFLU-H5N1) do Viện này thực hiện.

Thứ tư, 22/04/2015 - 05:28

“Khẩn cấp” thay đổi phong cách, thái độ phục vụ người bệnh của nhân viên y tế
“Khẩn cấp” thay đổi phong cách, thái độ phục vụ người bệnh của nhân viên y tế

(Dân trí) - Ngày 22/4, hội nghị trực tuyến về đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh với 700 đầu cầu đã diễn ra, với mục tiêu thay đổi toàn diện hình ảnh người thầy thuốc trong việc chăm sóc, cung cấp dịch vụ cho người bệnh.

Thứ tư, 22/04/2015 - 04:42

Kỷ nguyên mới của y học: Liệu pháp gen chữa khỏi bệnh di truyền hiếm gặp
Kỷ nguyên mới của y học: Liệu pháp gen chữa khỏi bệnh di truyền hiếm gặp

(Dân trí) - Các bác sĩ Anh đã chữa khỏi căn bệnh rối loạn di truyền hiếm gặp cho một số bệnh nhân bằng cách sử dụng tế bào gốc – một kết quả có thể mở ra kỷ nguyên mới cho y học.

Thứ tư, 22/04/2015 - 04:10

Phù cơ thể - biểu hiện của nhiều bệnh nguy hiểm
Phù cơ thể - biểu hiện của nhiều bệnh nguy hiểm

Phù là hiện tượng ứ nước trong các tổ chức dưới da hoặc ở các tạng của cơ thể, có thể khu trú ở tay chân, mặt, ngực, có khi phù toàn thân. Phù là biểu hiện của rất nhiều bệnh nguy hiểm.

Thứ tư, 22/04/2015 - 02:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Một cô gái tử vong sau uống 8 viên thuốc giảm cân mua qua mạng
Một cô gái tử vong sau uống 8 viên thuốc giảm cân mua qua mạng

(Dân trí) - Eloise Aimee Parry, 21 tuổi, sống ở Shrewsbury (Anh) đã bị “đốt cháy từ bên trong” sau khi uống những viên thuốc bị cho là chứa hàm lượng cao hóa chất độc hại.

Thứ tư, 22/04/2015 - 11:41

Những sự thật về thuốc lá điện tử
Những sự thật về thuốc lá điện tử

(Dân trí) - Thuốc lá điện tử (e-cigarette) được phát triển đầu tiên ở Trung Quốc và được giới thiệu vào thị trường Mỹ năm 2007. Nhiều sản phẩm thuốc lá điện tử có hình thức rất dễ nhầm với thuốc lá điếu.

Thứ tư, 22/04/2015 - 10:00

Cần Thơ: Cứu sống 2 bệnh nhân bị rắn cắn nguy kịch
Cần Thơ: Cứu sống 2 bệnh nhân bị rắn cắn nguy kịch

(Dân trí) - Ngày 22/4, nguồn tin từ bệnh viện Quân y 121 (Cần Thơ) cho biết, bệnh viện này vừa cứu sống thành công hai bệnh nhân bị rắn hổ đất và rắn lục đuôi đỏ cắn dẫn đến hôn mê sâu, nguy hiểm đến tính mạng…

Thứ tư, 22/04/2015 - 09:01

Nhiều người bị tiêu chảy do ‘giặc ruồi’
Nhiều người bị tiêu chảy do ‘giặc ruồi’

Nhiều hộ dân ở ấp Bến Kinh (xã Đôn Thuận, Trảng Bàng, Tây Ninh) và ấp 6 (xã Bàu Đồn, Gò Dầu, Tây Ninh) cho biết nạn “ruồi như trấu” đang làm đảo lộn cuộc sống của họ.

Thứ tư, 22/04/2015 - 08:02

 Suýt tử vong vì ăn lá cây hoa chuông
Suýt tử vong vì ăn lá cây hoa chuông

Tin cây hoa chuông ăn vào sẽ mát, tăng cường sức khỏe, chữa bệnh ho, hen, trị mụn nhọt... không ít người đã dùng chúng làm món ăn. Các chuyên gia cho rằng, tin đồn này rất nguy hiểm vì cây hoa chuông rất dễ gây độc.

Thứ tư, 22/04/2015 - 07:50

Thời tiết chuyển mùa, người già trẻ nhỏ dễ mắc bệnh
Thời tiết chuyển mùa, người già trẻ nhỏ dễ mắc bệnh

(Dân trí) - Sau thời gian nắng nóng kéo dài, khu vực Nam Bộ đang xuất hiện những cơn mưa đầu mùa. Bác sĩ cảnh báo, thời tiết nóng lạnh bất thường sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cộng đồng đặc biệt là người già và trẻ nhỏ.

Thứ tư, 22/04/2015 - 06:32

Cảnh giác với viêm mũi xoang tiến triển lúc giao mùa
Cảnh giác với viêm mũi xoang tiến triển lúc giao mùa

Bệnh nghiêm trọng hơn hoặc tái phát nhanh chóng khi thời tiết chuyển mùa đã trở thành “thông lệ” quen thuộc đối với nhiều người bệnh viêm mũi xoang. Chính về thế, tình trạng thời tiết chuyển mùa như hiện nay khiến những người mắc căn bệnh này đang thật sự khốn khổ.

Thứ tư, 22/04/2015 - 04:42

Thuốc nội giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng
Thuốc nội giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng

(Dân trí) - Tối 21/4, tại buổi lễ Vinh danh Ngôi sao thuốc Việt lần I - Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, hiện thuốc sản xuất trong nước đã đáp ứng 50% nhu cầu sử dụng và việc tăng tỷ lệ thuốc nội trung thầu vào bệnh viện đã giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng.

Thứ tư, 22/04/2015 - 03:54

Chờ 3 tiếng mới được siêu âm vì bệnh viện thiếu nhân lực
Chờ 3 tiếng mới được siêu âm vì bệnh viện thiếu nhân lực

(Dân trí) - Bệnh nhân bức xúc khi đến khám và điều trị tại bệnh viện Đa khoa trung tâm Tiền Giang phải chờ đợi quá lâu. Trong đó nhiều bệnh nhân phải chờ hơn 3 tiếng đồng hồ mới được siêu âm.

Thứ ba, 21/04/2015 - 03:13

Bộ Y tế sẽ đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự
Bộ Y tế sẽ đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự

(Dân trí) - Theo ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ pháp chế (Bộ Y tế) tới đây cơ quan này đề xuất đưa quyền được chết vào bộ luật dân sự. Những người bệnh không có khả năng chữa trị, phải chịu đau đớn vì bệnh tật hành hạ… có quyền quyết định về sự sống - chết của mình.

Thứ ba, 21/04/2015 - 01:19

Gặp lại cháu bé bị xe cán văng khỏi bụng mẹ
Gặp lại cháu bé bị xe cán văng khỏi bụng mẹ

(Dân trí) - Gần 6 tháng sau vụ tai nạn thảm khốc, bé Nguyễn Quốc Huy trở lại bệnh viện tái khám, chuẩn bị cho việc ráp chân giả. “Chúng tôi vui mừng khi thấy cháu mạnh khỏe, thể chất và tinh thần đang phát triển như những trẻ bình thường”.

Thứ ba, 21/04/2015 - 11:59

Làng nghề và “làng ung thư”
Làng nghề và “làng ung thư”

Làng nghề truyền thống vốn tồn tại khắp miền quê Việt Nam từ bao đời nay. Nhiều làng nghề rất nổi tiếng, đang sản xuất ra nhiều mặt hàng bán rộng rãi khắp cả nước, thậm chí xuất khẩu ra nước ngoài.

Thứ ba, 21/04/2015 - 11:11