Bác sĩ gia đình: Phát triển mạnh trên thế giới, ì ạch ở Việt Nam

Dân trí Sau 15 năm kể từ ngày Bộ Y tế công nhận chuyên ngành Y học gia đình, đến nay mô hình này phát triển vẫn còn manh mún khi việc đầu tư cho lĩnh vực này thiếu và yếu và người dân chưa hiểu bác sĩ gia đình là gì.

Y học gia đình Việt Nam “chạy theo” thế giới

Bác sĩ gia đình là bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục cho người bệnh, có mối quan hệ lâu dài và bền vững với người bệnh, là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất. Bác sĩ gia đình biết rõ từng người bệnh và những vấn đề liên quan đến sức khỏe gia đình của họ trên cơ sở xem xét lối sống của bệnh nhân trong cộng đồng.

Mô hình bác sĩ gia đình từ thập niên 60 của thế kỷ trước đã phát triển mạnh ở nhiều nước trên thế giới. Y học gia đình ra đời đầu tiên ở Mỹ, Anh và một số nước sau đó nhân rộng ra các nước thuộc khu vực châu Âu, đã đáp ứng kịp thời nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng với sự chuyển đổi mô hình bệnh tật trên toàn cầu.

 

20150803-151853-975c2
Bác sĩ gia đình tại Việt Nam đi sau thế giới gần nửa thế kỷ

Việc chăm sóc, theo dõi sức khỏe mang tính thường xuyên, liên tục giúp người bác sĩ nắm được bệnh sử của người bệnh, diễn tiến bệnh lý nên đề ra được những liệu pháp điều trị hiệu quả đã nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng. Cùng với sự phát triển trên, Hiệp hội bác sĩ gia đình toàn cầu đã được thành lập vào năm 1972, đến nay đã có khoảng 100 quốc gia thành viên. Mô hình bác sĩ gia đình hiện cũng được áp dụng rất thành công ở các nước đang phát triển thuộc khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Philippine.

Là quốc gia chịu gánh nặng rất lớn trước sự thay đổi của mô hình bệnh tật từ các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm sang bệnh mạn tính không lây, Y tế Việt Nam luôn phải căng mình đối phó với tình trạng quá tải bệnh nhân. Ngành Y tế muốn tìm lối thoát cho tình trạng trên nên đã xây dựng dự án phát triển đào tạo bác sĩ gia đình.

Phải đến năm 2000, Bộ Y tế mới chính thức công nhận chuyên ngành y học gia đình và cho phép đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I về y học gia đình, đến năm 2002 các trường đại học y khoa mới bắt đầu việc tuyển sinh, đào tạo bác sĩ cho mô hình trên.

 

Như vậy, y học gia đình Việt Nam đã đi sau thế giới gần nửa thế kỷ, trong khi các quốc gia phát triển đã giải quyết được vấn đề bệnh tật từ chính đội ngũ bác sĩ gia đình thì Việt Nam mới loay hoay “xây dựng”.

Còn nhiều yếu kém

Để đánh giá triển khai đề án bác sĩ gia đình, ngày 3/8, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã đi kiểm tra mô hình bác sĩ gia đình tại Bệnh viện Quận 2 và một phòng khám trên địa bàn thành phố. Theo đó, mô hình bác sĩ gia đình tại Bệnh viện Quận 2 đang phát triển trên cơ sở kết hợp giữa bệnh viện và cơ sở đào tạo là Đại học Y Dược, TPHCM.

Phòng khám bệnh được triển khai tại bệnh viện với sự tham gia của các bác sĩ thuộc các chuyên khoa khác nhau đang công tác tại bệnh viện và bác sĩ đến từ Đại học Y Dược. Phòng khám đã thu hút được nhiều bệnh nhân, tuy nhiên Bộ trưởng cho rằng với đặc thù là sự kết hợp giữa cơ sở đào tạo và cơ sở điều trị, mô hình bác sĩ gia đình tại Bệnh viện Quận 2 khó có thể nhân rộng.

 

20150803-151250-911dd
Bộ trưởng Kim Tiến trực tiếp kiểm tra bệnh án điện tử bác sĩ gia đình

Xét trên phạm vi cả nước, y học gia đình của Việt Nam vẫn còn thiếu và yếu. Thông tin từ Bộ Y tế tại Hội nghị sơ kết thí điểm đề án bác sĩ gia đình (ngày 4/8) cho hay, sau 15 năm xây dựng hoạt động bác sĩ gia đình đã bước đầu được tổ chức tại một số thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM với các mô hình khác nhau như: Trung tâm bác sĩ gia đình, phòng khám bác sĩ gia đình, trạm y tế có hoạt động bác sĩ gia đình... Đến nay, trên cả nước mới thành lập được 240 phòng khám bác sĩ gia đình, số bệnh nhân đến khám và điều trị (353 nghìn lượt) còn quá ít so với hệ thống các bệnh viện.

PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết: “Nguồn nhân lực có chuyên môn về y học gia đình còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu hiện tại, một số phòng khám bác sĩ y học gia đình còn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác.

Bên cạnh đó, việc cấp chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình còn gặp khó khăn nên các đơn vị triển khai bác sĩ gia đình cán bộ tham gia chưa có chứng chỉ hành nghề dẫn đến chưa được cấp phép thành lập phòng khám”.

 

20150803-151133-b338e
Bộ Y tế sẽ tập trung phát triển mô hình bác sĩ gia đỉnh để giảm tải bệnh viện

Về mặt cơ chế chính sách, đến nay Bộ Y tế vẫn chưa xây dựng được quy chế phối hợp chuyển tuyến và trao đổi thông tin giữa các phòng khám bác sĩ gia đình và hệ thống khám bệnh chữa bệnh trong quá trình quản lý bệnh nhân; chưa có văn bản quy định danh mục dịch vụ; phí khám chữa bệnh tại nhà còn tự phát, bệnh nhân chưa được thanh toán bảo hiểm y tế ngay cả trường hợp có thẻ bảo hiểm...

Những phòng khám bác sĩ gia đình lồng ghép với trạm y tế đang gặp nhiều khó khăn do cơ sở vật chất còn thiếu, thuốc phục vụ điều trị hạn hẹp về cả số lượng lẫn chủng loại, người dân chưa hiểu về mô hình phòng khám bác sĩ gia đình và hoài nghi vào chất lượng chuyên môn của bác sĩ nên không đến khám chữa bệnh.

Bộ trưởng Kim Tiến thẳng thắn nhìn nhận, mô hình bác sĩ gia đình ở nước ta còn mới nên chưa được quan tâm, đầu tư tương xứng, hoạt động còn tản mạn, nhiều hạn chế bất cập, hiệu quả chưa cao. Để giải quyết vấn đề nhân lực, Bộ trưởng cho biết sẽ sử dụng lực lượng bác sĩ đa khoa, bác sĩ mới ra trường, đào tạo bồi dưỡng kiến thức y học gia đình từ 3 đến 18 tháng.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ ban hành Thông tư quy định về chuyển tuyến, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động, đào tạo, bảo hiểm y tế phối hợp, gắn bác sĩ gia đình với viện-trường... để phát triển mô hình bác sĩ gia đình, giúp giảm tải bệnh viện.

Vân Sơn

Email: vansondantri@gmail.com

 

suckhoe-ac5c2

 

MỚI NHẤT
Đỏ mắt khi làm việc trước máy tính
Đỏ mắt khi làm việc trước máy tính

Chào bác sĩ, em 30 tuổi, là nhân viên kế toán. Gần đây, mắt em thường hay bị ửng đỏ, cay và chảy nước mắt, đặc biệt là khi ngồi làm việc trước máy tính.

Thứ năm, 06/08/2015 - 03:22

Đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho điều dưỡng viên bị bệnh nhân tâm thần “thiêu sống”
Đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho điều dưỡng viên bị bệnh nhân tâm thần “thiêu sống”

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Y tế đã chính thức kí văn bản đề nghị UBND tỉnh Tiền Giang truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho điều dưỡng bị bệnh nhân tâm thần đốt. Theo Bộ trưởng, điều dưỡng Võ Văn Đấu khi đang làm nhiệm vụ thì bị bệnh nhân tâm thần thiêu chết và anh xứng đáng được truy tặng danh hiệu này.

Thứ năm, 06/08/2015 - 02:02

Nam bệnh nhân bức xúc vì siêu âm có…tử cung bình thường
Nam bệnh nhân bức xúc vì siêu âm có…tử cung bình thường

(Dân trí) - Khi đi khám bệnh tại BVĐK huyện Giá Rai (Bạc Liêu), anh Trần Bảo Xuyên (41 tuổi, ngụ xã Long Điền, huyện Đông Hải) bất ngờ nhận được kết quả siêu âm có…tử cung bình thường.

Thứ tư, 05/08/2015 - 05:38

Bệnh nhân nghèo ấm lòng với bát cháo tình thương
Bệnh nhân nghèo ấm lòng với bát cháo tình thương

(Dân trí) - Đã nhiều tháng nay, hễ thứ 5 hàng tuần là đội thanh niên tình nguyện lại có mặt tại Trung tâm Y tế huyện Nghĩa Đàn để phát cháo cho những bệnh nhân nghèo đang điều trị tại đây. Việc làm tuy không mới nhưng đó là cả tấm lòng, là nghĩa cử cao đẹp của nhiều bạn trẻ.

Thứ tư, 05/08/2015 - 04:30

Lấy thành công khối u to như quả dưa hấu ở bụng dưới
Lấy thành công khối u to như quả dưa hấu ở bụng dưới

(Dân trí) - Ngày 5/8, Bệnh viện Ung thư Đà Nẵng cho biết, vừa phẫu thuật thành công lấy khối u nặng 6,5kg ra khỏi cơ thể một bệnh nhân trung tuổi.

Thứ tư, 05/08/2015 - 03:32

Những hệ lụy khi bé khảnh ăn
Những hệ lụy khi bé khảnh ăn

(Dân trí) - Khảnh ăn không phải hoàn toàn vô hại như ta tưởng. Nghiên cứu cho thấy những em bé hay “kén cá chọn canh” bị tăng các triệu chứng trầm cảm và lo âu khi lớn lên.

Thứ tư, 05/08/2015 - 01:00

Hoạt chất trong thuốc điều trị ung thư có thể “xóa sổ” HIV
Hoạt chất trong thuốc điều trị ung thư có thể “xóa sổ” HIV

(Dân trí) - Các nhà khoa học tin rằng họ đã tìm ra cách để “xóa sổ” HIV trong cơ thể người bệnh, làm tăng hi vọng về một biện pháp chữa khỏi căn bệnh này.

Thứ tư, 05/08/2015 - 12:42

Phòng ngừa các bệnh dễ bùng phát trong mùa mưa lũ
Phòng ngừa các bệnh dễ bùng phát trong mùa mưa lũ

(Dân trí) - Mưa lũ, ngập úng là điều kiện để bùng phát nhiều dịch bệnh nguy hiểm đe dọa cho tính mạng như tiêu chảy do lị, thương hàn, khuẩn E.coli... Dưới đây là những bệnh dịch có thể xảy ra trong mùa mưa lũ và các khuyến cáo để phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này.

Thứ tư, 05/08/2015 - 12:25

Hà Nội: Người mắc bệnh nặng sẽ không cần giấy chuyển viện
Hà Nội: Người mắc bệnh nặng sẽ không cần giấy chuyển viện

Bệnh nhân mắc bệnh tim có chỉ định phẫu thuật, ung thư, suy tủy, chạy thận nhân tạo, tan máu bẩm sinh, tan máu tự miễn, bệnh lý chức năng tiểu cầu… sẽ không cần giấy chuyển viện.

Thứ tư, 05/08/2015 - 09:28

Lãnh nạn khi chăm bệnh nhân tâm thần
Lãnh nạn khi chăm bệnh nhân tâm thần

Đã có nhân viên y tế ra đi vì quá khổ sở trong điều trị, chămsóc bệnh nhân tâm thần. Không ít trường hợp nhân viên y tế bị bỏng, gãyrăng, gãy xương… do người tâm thần gây ra.

Thứ tư, 05/08/2015 - 07:29

Vài phút tập luyện cường độ cao là đủ khoẻ đẹp!
Vài phút tập luyện cường độ cao là đủ khoẻ đẹp!

(Dân trí) - Giờ đây các chuyên gia tin rằng, thay vì mất hàng tiếng đồng hồ trên máy chạy bộ, thì có một cách thông minh để điều hòa cơ thể bạn, đó là tập luyện cường độ cao trong thời gian ngắn.

Thứ tư, 05/08/2015 - 04:32

Cuộc sống hiện đại "hại" quý ông
Cuộc sống hiện đại "hại" quý ông

Nồng độ testosterone sớm suy giảm dẫn đến những trục trặc về sinh lý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống phái mạnh. Nhiều giải pháp mang lại kết quả ngay trước mắt nhưng lại gây hại lâu dài. Vậy đâu là giải pháp bền vững?

Thứ tư, 05/08/2015 - 03:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Sẽ thay thế vắc xin bại liệt uống thành tiêm
Sẽ thay thế vắc xin bại liệt uống thành tiêm

(Dân trí) - Ngày 4/8, TS. Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết hiện Viện đang lên kế hoạch để sử dụng vắc xin bại liệt dạng tiêm (vắc xin bại liệt bất hoạt) thay cho vắc xin bại liệt đường uống giảm độc lực hiện nay.

Thứ ba, 04/08/2015 - 05:29

Gần 500 y bác sĩ hiến máu cứu người
Gần 500 y bác sĩ hiến máu cứu người

(Dân trí) - Để góp phần giải quyết tình trạng khan hiếm máu phục vụ cấp cứu và điều trị, gần 500 cán bộ viên chức bệnh viện quận Thủ Đức đã tham gia hiến máu tình nguyện. Hội Chữ thập đỏ TPHCM tiếp nhận nguồn máu hiến từ những người đang hoạt động trong nghề y.

Thứ ba, 04/08/2015 - 05:20

Cứu sống sản phụ chảy máu dữ dội do bánh nhau cài răng lược
Cứu sống sản phụ chảy máu dữ dội do bánh nhau cài răng lược

(Dân trí) - Chiều 4/8, bác sỹ Nguyễn Hồng Quang, Giám đốc bệnh viện Đa khoa Khu vực Cam Ranh (Khánh Hòa), cho biết, bệnh viện vừa cứu sống một sản phụ do bánh nhau bị cài răng lược dẫn đến chảy máu dữ dội.

Thứ ba, 04/08/2015 - 03:09

Vụ cháu bé chết bất thường sau tiêm vắc xin phòng lao: Do phản ứng quá mẫn sau tiêm
Vụ cháu bé chết bất thường sau tiêm vắc xin phòng lao: Do phản ứng quá mẫn sau tiêm

(Dân trí) - Liên quan đến cái chết bất thường của cháu bé 13 ngày tuổi ở Thọ Xuân (Thanh Hóa) sau khi tiêm vắc xin phòng lao, Cơ quan chức năng vừa đưa ra kết luận nguyên nhân là do phản ứng quá mẫn sau tiêm vắc-xin.

Thứ ba, 04/08/2015 - 02:09

Vì sao có triệu chứng ruồi bay trước mắt?
Vì sao có triệu chứng ruồi bay trước mắt?

Chào bác sĩ, em năm nay 35 tuổi, dạo gần đây, đặc biệt là khi ra ngoài trời sáng, em thỉnh thoảng thấy có những đốm đen lơ lửng trước mắt như ruồi bay nhưng dụi mãi mà không hết. Bác sĩ có thể cho biết đó là bệnh lý gì và có cách nào điều trị hết được không ạ? Cám ơn bác sĩ. (Thanh Tâm, Biên Hòa)

Thứ ba, 04/08/2015 - 01:40

Điều dưỡng viên bị bệnh nhân tâm thần tưới xăng đốt đã tử vong
Điều dưỡng viên bị bệnh nhân tâm thần tưới xăng đốt đã tử vong

(Dân trí) - Ngày 4/8, Bác sĩ Ngô Thanh Hòa, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Tiền Giang, cho biết anh Võ Văn Đấu, 26 tuổi (ngụ Hữu Đạo, Châu Thành, Tiền Giang) là điều dưỡng viên của Bệnh viện Tâm thần Tiền Giang đã tử vong sau thời gian dài điều trị bỏng.

Thứ ba, 04/08/2015 - 01:31

Nước ngọt có ga không quá “kinh khủng” như bạn tưởng?
Nước ngọt có ga không quá “kinh khủng” như bạn tưởng?

(Dân trí) - Sau khi bài viết dạng infographic đã chỉ rõ những phản ứng bất lợi của cơ thể ngay khi uống 1 lon nước ngọt có ga, các chuyên gia sức khoẻ cho biết có 1 số thông tin đã bị phóng đại trong bài viết này.

Thứ ba, 04/08/2015 - 01:10

Thời điểm tốt nhất cho trẻ uống men tiêu hoá
Thời điểm tốt nhất cho trẻ uống men tiêu hoá

Con tôi được hơn 7 tháng, gần đây cháu hay bị đau bụng tiêu chảy và lười ăn. Nhiều người mách tôi cho con uống men tiêu hoá, theo chuyên gia có nên không và thời điểm nào uống men tiêu hoá có hiệu quả nhất? Minh Đức (Phú Thọ)

Thứ ba, 04/08/2015 - 12:10

Bệnh viêm gan E liên quan đến mưa lũ
Bệnh viêm gan E liên quan đến mưa lũ

Viêm gan vi rút E là một bệnh lây lan qua thức ăn, nước uống và có liên quan mật thiết với môi trường sống chung quanh chúng ta, đặc biệt, bệnh dễ lây lan trong mùa mưa lũ.

Thứ ba, 04/08/2015 - 08:00

Một bệnh nhân tâm thần cô đơn bị trung tâm nhân đạo từ chối tiếp nhận
Một bệnh nhân tâm thần cô đơn bị trung tâm nhân đạo từ chối tiếp nhận

(Dân trí) - Mặc dù Sở LĐ-TB&XH tỉnh đã có quyết định tiếp nhận chị vào Trung tâm Chữa bệnh-Giáo dục-Lao động xã hội tỉnh để chăm sóc, nuôi dưỡng, thế nhưng không hiểu vì sao trung tâm nhân đạo này lại chối từ khiến dư luận Hà Tĩnh những ngày qua không khỏi xôn xao, bức xúc.

Thứ ba, 04/08/2015 - 07:06

Miếng dán: Không phải cứ dán vào là xong!
Miếng dán: Không phải cứ dán vào là xong!

Thuốc dán được xem là khá an toàn và tiện dụng so với các đường sử dụng khác như uống, tiêm, thuốc đạn... Miếng dán được dùng để đưa thuốc vào cơ thể qua da một cách có kiểm soát.

Thứ ba, 04/08/2015 - 04:23

Dầu gạo làm đẹp: Sự kết hợp độc đáo giữa kinh nghiệm dân gian và công nghệ hiện đại
Dầu gạo làm đẹp: Sự kết hợp độc đáo giữa kinh nghiệm dân gian và công nghệ hiện đại

Theo thời gian, nhiều bí quyết làm đẹp dân gian từ dầu gạo không những không bị mai một mà ngày càng chứng minh hiệu quả trong việc mang lại vẻ đẹp tự nhiên cho chị em phụ nữ.

Thứ ba, 04/08/2015 - 04:08