“Dũng sĩ diệt Mỹ” một đời chăm trẻ mồ côi

Dân trí Đồng bào Pa Cô, Vân Kiều nơi “đỉnh trời” A Dơi vẫn gọi ông già Hồ Mơ là người “mẹ” của bản làng. Bởi hơn 30 năm qua, già Mơ đã nhận cả chục đứa trẻ không nơi nương tựa về nuôi dưỡng và còn chăm lo đời sống cho nhiều bà con nơi đây.

Niềm tự hào của đồng bào

Từ thành phố Đông Hà chạy theo Quốc lộ 9 lên thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị để vào “đỉnh trời” A Dơi, chúng tôi phải mất hơn nửa ngày đường vượt đèo leo dốc. Đến địa phận A Dơi lúc mặt trời xế bóng, tôi bắt gặp một thanh niên người dân tộc Pa Cô tên Hồ Loang. Loang nói tiếng Kinh rất lưu loát. Tôi hỏi Loang đường về nhà già Mơ. Loang nói như đùa: “Ở bản miềng (mình) không có ông già Mơ đâu. Chỉ có “mẹ Mơ” thôi. Nhà mẹ cách nhà miềng nửa ngọn núi thôi. Nhắc đến “mẹ Mơ” là đồng bào miềng tự hào lắm!”. Nói rồi Loang dẫn chúng tôi đường đến nhà già Mơ.

Căn nhà sàn của già Mơ ở bản Prin C, xã A Dơi không khang trang nhưng khá rộng rãi. Phía trước nhà là mấy tấm ruộng lúa bậc thang xanh mướt. Nhìn sang bên kia ngọn núi là đất của bản Xê Tam Muội, tỉnh Savẳn-nakhẹt (Lào). Gặp chúng tôi, già Mơ đon đả ra tận ngõ đón khách. Già Mơ mất một chân trong cuộc chiến giữ nước lẫy lừng của dân tộc. Già Mơ năm nay đã bước qua tuổi 73, nhưng đôi mắt vẫn trong vắt, quắc sáng lắm, giọng nói sang sảng như trai bản.

Rót chén nước lá dùng mời khách, châm điếu thuốc, già Mơ bắt đầu câu chuyện với chúng tôi. Cái tuổi “bẻ gãy sừng trâu” của chàng trai trẻ Hồ Mơ cũng đúng vào cái cái năm quân Mỹ bắt đầu đổ quân xâm lược miền Nam nước ta. Năm 1955, lần đầu tiên Hồ Mơ gặp anh “bộ đội Bác Hồ” dưới xuôi lên cũng là lúc chàng thanh niên 17 tuổi xin gia nhập vào hàng ngũ cách mạng, đứng lên chiến đấu bảo vệ tổ quốc.

Già Mơ đang chăm sóc những đứa con nuôi, cháu chắt

Năm ấy, chàng trai Hồ Mơ là một trong những thanh niên cường tráng của bản Hê Lơ, thuộc xã A Vao, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Từ việc ngày ngày chỉ biết băng rừng, lội suối săn con thú, bẫy con chim, nay Mơ đã biết theo cầm súng để “săn” thằng Mỹ xâm lược. Hồ Mơ là chiến sĩ thuộc Đoàn 59 - C11. Đến tháng 4/1964, nhờ sự gan dạ và lập được nhiều chiến công nên Hồ Mơ được giao nhiệm vụ làm Tiểu đoàn trưởng B45 – K54, thuộc Quân khu Trị Thiên - Huế. “Những năm tháng cầm súng chống Mỹ ác liệt lắm. Bây giờ, nghĩ lại mình đã từng cầm súng đánh bao nhiêu trận với thằng Mỹ rồi mình cũng không nhớ nổi” - già Mơ kể.

Trận chiến giữa mùa xuân năm 1969, khi mặt trận Đường 9 - Nam Lào đã bước vào giai đoạn ác liệt nhất thì trong một trận tiến công, không may bị quân Mỹ - nguỵ phục kích, anh bộ đội Hồ Mơ đã bị thương nặng, phải di chuyển ra hậu phương miền Bắc để điều trị. Sau gần 12 năm luân chuyển qua nhiều bệnh viện, trạm Quân y khác nhau, năm 1981, Hồ Mơ mới được trở về với một phần thân thể là cái chân phải nằm lại chiến trường và tỷ lệ thương tích là 34%.
 
Sau khi trở về già Mơ vẫn tiếp tục cống hiến sức lực trong quân ngũ và đến năm 1985, già mới về nghỉ hưu với quân hàm thiếu tá.

“Người mẹ” của bản làng

Khí trời nơi miền sơn cước A Dơi cuối chiều êm đềm đến lạ. Những cơn gió nhẹ từ nước bạn Lào thổi sang nặng hơi sương mù bãng lãng trong tiếng chim rừng lảnh lót, tiếng suối róc rách nghe rõ bên tai càng làm cho câu chuyện giữa tôi và già Mơ thêm phần hứng khởi. Già Mơ cởi mở: “Ở vùng này, chẳng có ai có nhiều con cháu hơn già đâu. Cứ Tết đến là chúng nó về quây quần, mỗi bữa thôi cũng đã ăn hết cả con lợn, con bò”.

Già Mơ bảo hiện tại, già có cả thảy 13 người con cùng gần 30 cháu, chắt. “13 đứa con nhưng chỉ có 3 người là con đẻ thôi. Còn lại là con nuôi hết đấy. Nhưng có khi, già còn thương chúng hơn cả con đẻ. Hoàn cảnh chúng nó vốn bất hạnh lại chịu nhiều mất mát lắm…” - già Mơ nhớ như in từng hoàn cảnh bi đát của 10 đứa con nuôi mà chính tay già đã nhận về nuôi nấng nên người.

“Mẹ Mơ ngồi quây quần bên con cháu

Đứa con nuôi lớn nhất của già Mơ là chị Hồ Thị Phên (người gốc Lào, ở cạnh bản già Mơ), năm nay Phên đã 43 tuổi, lấy chồng ở xã A Túc (huyện Hướng Hoá). Già Mơ nhận về từ khi gia đình Phên còn ở nơi cũ là xã A Vao (huyện Đăkrông). Đến năm 1981, khi cả nhà làm cuộc di cư lên Prin C (xã A Dơi), già vẫn mang theo chị cùng đi. “Thương tâm lắm! Cha mẹ nó chết vì bệnh sốt rét khi nó mới lên 3 tuổi. Không nơi nương tựa, nó lang thang như con thú giữa núi rừng để kiếm cái ăn, tối đến gặp đâu là ngủ đó”.

Đứa con nuôi nhỏ nhất là Hồ Văn Tiêm (5 tuổi), đang đi học mẫu giáo ở trung tâm xã A Dơi. Cha Tiêm chết do gặp bom bi phát nổ khi đi rà phế liệu sót lại sau chiến tranh. Khi mang thai, mẹ Tiêm vốn mang trong mình nhiều bệnh tật, lúc “vượt cạn” do mất quá nhiều sức nên đã qua đời. Năm 2006, già Mơ nhận về làm con nuôi khi Tiêm đang còn đỏ hỏn. Kế gần Tiêm là Hồ Thị Tun, năm nay đã học lớp 6, cũng là người Lào ở bản Xê Tam Muội (Savẳn-nakhẹt) bố mẹ cũng mất do bệnh tật.

Những đứa con nuôi của “mẹ Mơ”, dù sinh ra ở những nơi khác nhau, những hoàn cảnh mồ côi khác nhau. Nhưng qua hồi ức của cha nuôi, các con đều là những người bất hạnh nhất. Suốt 30 năm qua, già Mơ cứ ngóng khắp các bản làng biên giới như xã Pa Tầng, Thuận, A Túc, A Xing... Cứ đâu có trẻ mồ côi, không nơi nương tựa là già lại gói gém hành trang lên đường đi xin nhận về nuôi ngay.

Người ta gọi già Mơ là “mẹ Mơ” cũng đúng. Bởi, nhận con về, lo cho cả chục đứa ăn uống, khôn lớn đã trăm bề vất vả. Đến khi đứa nào lập gia đình, dù trai hay gái đều được già Mơ cho của hồi môn là một đôi trâu hoặc bò, dựng cho một căn nhà kiên cố và cắt đất đai để làm ăn. Bà con ở trong bản vẫn hay đùa: “Nuôi con cho khôn, cho lớn mà lấy con “mẹ Mơ” là sướng nhất”. Già tâm sự: “Vốn khi sinh ra chúng nó đã chịu nhiều bất hạnh hơn so với người ta. Lớn lên mình nên bù đắp cho chúng nó để làm lành vết thương lòng”. Cụ thể như anh Hồ Văn Thố (sinh năm 1974), nay lấy vợ định cư cùng bản với cha nuôi, cùng vợ và 3 con ở trong cái nhà sàn to đẹp nhất bản, nhà đủ tiện nghi và 2 chiếc xe máy.

Ngọn đuốc soi đường giữa đại ngàn

“Ở vùng biên giới Lào - Việt khác nhau về tập quán phong tục giữa các dân tộc, giữa bốn bề là hàng trăm hec-ta rừng trồng nhưng nhờ có già Mơ mà gần 20 năm nay rừng quanh bản Prin C không hề xảy ra một vụ cháy. Không lần nào có người bạn Lào và người Việt xảy ra một chuyện xô xát” – ông Hồ Văn Phơm, người bản Prin C nói như khoe.

Già Mơ là dũng sĩ diệt Mỹ, là người hiểu biết nhiều nhất bản, là cha nuôi của 10 đứa con ngoan, biết chỉ cho đồng bào hai bên biên giới hãy biết đoàn kết thương nhau, biết chỉ cho bà con cách phòng chống cháy rừng,…

“Đồng bào mình phải được no cái bụng thì nói bà con mới nghe nên già phải giúp dân mình có cái ăn trước đã. Mình thường căn dặn bà con không được chặt cây quý của rừng, không phá rừng cấm làm nương rẫy” - già Mơ tâm sự. Dù chỉ còn một chân đi khập khiểng, lại đông con nhất bản  nhưng già Mơ thuộc hàng nông dân sản xuất giỏi và giàu có nhất xã A Dơi. Già đang canh giữ 20 ha rừng, sở hữu 5 ha cao su đã cho khai thác, 8 ha sắn, 5 ha bời lời trồng khai thác lấy vỏ và một đàn 78 con gồm cả trâu, bò, dê. Đó là chưa kể đến lợn, gà, ruộng lúa, hồ cá… Thu nhập của riêng gia đình già mỗi năm trên 200 triệu đồng.

Già Mơ - ngọn đuốc soi đường giữa đại ngàn

Khi cuộc sống đã ổn định, già Mơ bắt đầu xắn tay giúp bà con dân bản làm kinh tế. Bản Prin C cách trung tâm xã hơn 5km. Năm 1985, chính tay già cùng các con mất 5 tháng trời làm một con đường đi bộ từ xã vào bản Prin C. Nghĩ còn thương bà con quá, già Mơ lại tiếp tục dành dụm tiền thuê máy móc về ủi, san lấp đất làm con đường đất đỏ rộng 5m vào năm 2006 và đến cuối năm ngoái, già Mơ tiếp tục bỏ thêm 30 triệu đồng để hoàn thiện cho đường “hoành tráng” hơn.

Rồi mỗi khi nghe trong xã có người Pa Cô hay Vân Kiều nào mất mùa, nghèo đói, già lại chở gạo, mang tiền đến hỗ trợ. Không những thế già Mơ còn bỏ ra 25 triệu đồng để mua 5 khung gỗ nhà sàn về dựng cho các gia đình nghèo nhất trong bản.

Chia tay già Mơ và những đứa con nuôi, đứa cháu ngoan hiền ra về khi ánh nắng cuối ngày giữa núi rừng đại ngàn Trường Sơn nơi đỉnh trời A Dơi dần tắt, tôi vẫn nhớ như in câu nói đầu chiều của chàng thanh niên Hồ Loang và đồng bào Pa Cô, Vân Kiều: “Ở bản miềng (mình) không có ông già Mơ đâu. Chỉ có “mẹ Mơ” thôi. Nhắc đến “mẹ Mơ” là đồng bào miềng tự hào lắm!”.

Thương Nguyễn

Tag :
MỚI NHẤT
Hai mươi năm trở thành “người vượn”...
Hai mươi năm trở thành “người vượn”...

Từng là phó chủ tịch UBND xã, đang làm Xã đội trưởng Nàn Xín (huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai), bị nghi ma tà, năm 1990, Ma Seo Chứ phải sợ hãi lẩn vào rừng già sống như hoang thú.

Thứ sáu, 07/10/2011 - 10:52

Đá gà trên bàn bida
Đá gà trên bàn bida

Loại gà nhỏ nhắn có trọng lượng chưa đến một ký vốn chỉ để làm kiểng đang được những người mê cờ bạc tại TPHCM chọn làm trò sát phạt đỏ đen. Mức độ sát phạt cho mỗi trận đấu lên đến hàng chục triệu đồng.

Thứ năm, 06/10/2011 - 10:17

Cổ tích người thay trời làm mưa
Cổ tích người thay trời làm mưa

Chuyện xẻ đá, vỡ núi, tạo dòng nước mát trên vùng đất khô khát bán sơn địa của một nông dân người Chăm mới nghe cứ ngỡ như cổ tích. Mặc cho bao lời đàm tiếu, anh vẫn bán cả sản nghiệp để quyết “thay trời làm mưa”.

Thứ hai, 03/10/2011 - 04:32

Những chuyến đò nghĩa tình sang sông Đakrông
Những chuyến đò nghĩa tình sang sông Đakrông

(Dân trí) - Đã hơn chục năm nay, hình ảnh người lái đò thầm lặng đưa đón người sang sông Đakrông đã in dấu trong tiềm thức người dân Mò Ó. Hàng ngày, hành trình "nối những bờ vui" của người chèo đò tận tụy thường bắt đầu từ 5 giờ sáng và kết thúc lúc 7 giờ tối.

Chủ nhật, 02/10/2011 - 10:31

Nầm bẩn đổ về Hà Nội
Nầm bẩn đổ về Hà Nội

Cả chục tấn nầm lợn, dê, nội tạng động vật “bẩn” hàng ngày thẩm lậu qua biên giới, lọt vào nội địa và được nhiều chủ quán hàng, người dân mua về chế biến thành “đặc sản”...

Thứ tư, 21/09/2011 - 10:08

Nữ đại gia và khát vọng bình yên
Nữ đại gia và khát vọng bình yên

(Dân trí) - Thiên hạ rầm rĩ về “vụ ly hôn nghìn tỷ” của một nữ đại gia, ái nữ của ông chủ tập đoàn kinh doanh khách sạn, du lịch, BĐS nổi tiếng Hà thành. Nỗi đắng cay của cuộc hôn nhân thất bại của chị lại phải gánh thêm ngàn lẻ một lần bị đào xới…

Thứ ba, 20/09/2011 - 09:03

Khóc với người đàn bà tử tế
Khóc với người đàn bà tử tế

Đã hơn 8 năm, kể từ ngày tôi viết về người phụ nữ với đức hy sinh kỳ lạ đó. 22 năm qua, chị hiến dâng tình yêu, sức lực và cả tuổi trẻ của mình cho người thương binh bị liệt toàn bộ từ ngực đổ xuống, không còn chút “khả năng đàn ông” nào ấy...

Thứ bảy, 17/09/2011 - 11:39

Huyền tích Mạc trà
Huyền tích Mạc trà

(Dân trí) - Trên đỉnh Tây Côn Lĩnh có một loài cây kỳ lạ, quanh năm làm bạn với mây trời ở độ cao từ 1.500 đến 2.000m, rễ bám sâu vào vách đá, loài cây kiên cường trong sương gió có tuổi thọ lên tới hàng trăm năm. Đó là cây San Tuyết.

Thứ tư, 14/09/2011 - 01:38

“Săn” mật ong rừng ở Pù Mát
“Săn” mật ong rừng ở Pù Mát

(Dân trí) - Trên những cánh rừng đại ngàn nguyên sinh ở Pù Mát, Con Cuông (Nghệ An) mùa này trăm hoa đua nở, quyến rũ ong rừng từ bốn phương tám hướng kéo về hút mật thoả thích.

Thứ ba, 13/09/2011 - 04:28

Đầu và tim trâu vô địch giá 30 triệu đồng
Đầu và tim trâu vô địch giá 30 triệu đồng

(Dân trí) - Sau lễ hội, trâu thắng hay thua đều được xả thịt để khán giả thụ lộc. Giá bán từ 100-300.000 đồng/kg, tùy loại. Riêng chú trâu vô địch, thịt có giá 550.000-1 triệu đồng/kg; đầu trâu được ra giá 25 triệu đồng và quả tim quả cảm được bán với giá 5 triệu đồng.

Thứ ba, 13/09/2011 - 03:35

Đồ chơi truyền thống vẫn sống tốt
Đồ chơi truyền thống vẫn sống tốt

(Dân trí) - Ở chợ Hàng Mã, đèn ông Sao, đầu Sư Tử giấy, trống quay tay… và trội hơn cả là mặt nạ giấy đang đông khách, có vẻ như những thứ thuộc về truyền thống vẫn đắt hàng.

Chủ nhật, 11/09/2011 - 06:12

Chuyện về một cây lim xanh nghìn năm tuổi...
Chuyện về một cây lim xanh nghìn năm tuổi...

(Dân trí) - Về vườn quốc gia Bến En, huyện Như Thanh (Thanh Hóa) chúng ta vẫn thường nghe câu chuyện của người dân trong vùng về cây lim xanh hàng nghìn năm tuổi vẫn đứng sừng sững giữa núi rừng...

Thứ bảy, 10/09/2011 - 08:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Thăm ngôi nhà mồ độc nhất vô nhị
Thăm ngôi nhà mồ độc nhất vô nhị

(Dân trí) - Tại thôn BơLiêng, xã Ating, huyện Đông Giang, Quảng Nam có một ngôi nhà mồ (Ping) của người Cơtu có thể coi là “độc nhất vô nhị”. Một tác phẩm điêu khắc đặc sắc trên gỗ, rất hiếm hoi còn sót lại…

Thứ tư, 07/09/2011 - 04:19

Ánh đèn tù mù soi con chữ vùng cao
Ánh đèn tù mù soi con chữ vùng cao

(Dân trí) - Ở xã Phì Nhừ (huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên), nhiều em chỉ mong sao một tuần có một bữa được ăn cơm với thịt trong những ngày xa nhà đi học...

Thứ tư, 07/09/2011 - 02:22

Nặng lòng những phụ nữ phá rừng đốt than
Nặng lòng những phụ nữ phá rừng đốt than

(Dân trí) - Gần 20 năm nay, phong trào theo nghề đốt than kiếm kế sinh nhai rộ lên ở bản Khe Xong. Phần đông dân làm nghề này là chị em phụ nữ. Những viên than đen thu về sau chuỗi ngày băng rừng sâu thấm đẫm mồ hôi, nước mắt của phận “má hồng”.

Thứ tư, 07/09/2011 - 09:20

Xót lòng lăng một vị vua triều Nguyễn
Xót lòng lăng một vị vua triều Nguyễn

(Dân trí) - Du khách khi đến Huế sẽ thật khó để tìm ra lăng vua Hiệp Hòa - một trong 13 vị vua Triều Nguyễn, ông vua chỉ nắm giữ ngai vàng trong vòng 4 tháng. Bởi lẽ lăng của ông chỉ như mộ của biết bao người dân bình thường khác.

Thứ ba, 06/09/2011 - 09:02

“Bản đá đè”
“Bản đá đè”

(Dân trí) - Năm nào cũng vậy, những tảng đá khổng lồ cứ lao từ trên lèn núi xuống uy hiếp tính mạng dân bản. Nhưng do thiếu đất bằng nên bà con vẫn cứ liều mình dựng nhà dưới chân núi đá. Người ta gọi bản Tả là “bản đá đè”.

Thứ hai, 05/09/2011 - 10:36

Nỗi niềm ông già giữ 5 cây thị cổ
Nỗi niềm ông già giữ 5 cây thị cổ

(Dân trí) - 5 cây thị cổ của dòng họ Lê (xóm 2, Nghi Thịnh, Nghi Lộc, Nghệ An) vừa được Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Vui, phấn khởi, tự hào nhưng xen lẫn vào đó là một nỗi buồn không biết tỏ cùng ai.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 10:41

Nghiêm trang lễ chào cờ trên quảng trường Ba Đình
Nghiêm trang lễ chào cờ trên quảng trường Ba Đình

(Dân trí) - Trên quảng trường Ba Đình, vào các buổi sáng, lễ chào cờ trang trọng được cử hành bởi các chiến sỹ đội nghi lễ thuộc đoàn 275 - Bộ tư lệnh bảo vệ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thứ sáu, 02/09/2011 - 08:56

Thăm những “sân khấu” thời chiến trong hang núi
Thăm những “sân khấu” thời chiến trong hang núi

(Dân trí) - Hang động Cố Liên và Bong ở dãy núi đá vôi hùng vĩ Yên Phú, xã Trung Hóa, Minh Hóa, Quảng Bình, từng là “sân khấu” diễn văn công, văn nghệ, hội họp của các đơn vị quân đội và nhân dân địa phương trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Thứ tư, 31/08/2011 - 11:08

Học bỏ “nghề” bán dâm
Học bỏ “nghề” bán dâm

“Muốn bỏ “nghề” mại dâm, tụi em phải học cách từ chối khách hàng, học nhận biết giá trị bản thân… Học xong, em thật sự muốn sống sao cho mọi người đừng khinh rẻ” - Tính, một thanh niên từng “hành nghề” mại dâm, chia sẻ.

Thứ ba, 30/08/2011 - 10:22

Hồ đập Khe Nhã - Cảnh vương lòng người
Hồ đập Khe Nhã - Cảnh vương lòng người

(Dân trí) - Đập Khe Nhã vừa làm nhiệm vụ ngăn nước phục vụ thủy lợi cho xã Châu Bính (Quỳ Châu – Nghệ An), đồng thời tạo ra một phong cảnh sơn thủy tuyệt đẹp.

Chủ nhật, 28/08/2011 - 09:58

30 năm giữ nhà Đại tướng
30 năm giữ nhà Đại tướng

(Dân trí) - 30 năm nay, công việc hằng ngày của ông là trông coi ngôi nhà gắn bó với tuổi thơ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Với ông đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm vinh dự và niềm tự hào tha thiết…
 >> Đại tướng Võ Nguyên Giáp tròn 100 tuổi

Thứ năm, 25/08/2011 - 05:15

Độc đáo nghề đưa ong đi... tìm mật
Độc đáo nghề đưa ong đi... tìm mật

(Dân trí) - Hàng trăm người dân nuôi ong di cư ở Nam Bộ, Tây Nguyên đổ xô về những khu rừng keo lá tràm dọc QL 49 (tỉnh TT-Huế) để đưa đàn ong đi khắp những cánh rừng lấy mật. Đây là nghề được coi là lạ lùng với người dân xứ Huế.

Thứ năm, 25/08/2011 - 03:36