Không hóa đơn vẫn có thể đòi lại được tiền khi mua phải hàng Tết giả

Những ngày cận Tết, nhu cầu mua sắm tăng cao, từ bánh mứt, rượu bia đến quà biếu, đồ gia dụng. Trong không khí tất bật, nhiều người vì tin tưởng người quen hoặc mua qua mạng, giao dịch nhanh tại các sạp thời vụ mà không yêu cầu hóa đơn, chứng từ.

Chỉ đến khi sử dụng, phát hiện sản phẩm có dấu hiệu bất thường, thậm chí là hàng giả, hàng kém chất lượng, người mua mới lo lắng. Không có hóa đơn thì có đòi lại tiền được không? Quyền lợi người tiêu dùng được pháp luật bảo vệ ra sao?

Trả lời thắc mắc trên, luật sư Đặng Thị Thúy Huyền (Đoàn luật sư TPHCM) cho biết, việc không có hóa đơn không đồng nghĩa với việc mất quyền yêu cầu hoàn tiền hay bồi thường. Pháp luật hiện hành vẫn trao cho người tiêu dùng những cơ chế bảo vệ nhất định khi mua phải hàng giả, hàng không bảo đảm chất lượng.

Đối với trường hợp mua hàng Tết không có hóa đơn, nhưng sau đó phát hiện là hàng giả, người tiêu dùng vẫn có quyền yêu cầu hoàn tiền và bồi thường thiệt hại. Theo Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, người tiêu dùng được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp.

Đồng thời, người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại khi hàng hóa, dịch vụ không đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, số lượng, tính năng, công dụng hoặc giá cả như đã cam kết. Trường hợp phát sinh tranh chấp, người tiêu dùng có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình.

Do đó, khi xác định mình mua phải hàng giả (được quy định chi tiết tại khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP), người tiêu dùng nên giữ nguyên hiện trạng hàng hóa cùng các chứng cứ liên quan như tin nhắn, sao kê chuyển khoản, hình ảnh, video, người làm chứng… để liên hệ với người bán, yêu cầu hoàn tiền hoặc bồi thường.

Nếu bên bán không hợp tác, người tiêu dùng có thể làm đơn tố cáo kèm theo các tài liệu, chứng cứ liên quan, gửi đến cơ quan Quản lý thị trường hoặc cơ quan Công an nơi gần nhất để được xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng là hành vi bị nghiêm cấm. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 9, Điều 10 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa dối khách hàng (Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015) và Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015).