Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy với Lào

Sáng 29/7, tại trụ sở Bộ Nội vụ diễn ra hội đàm và lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Nội vụ Việt Nam và Ban Tổ chức Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Sự kiện có sự tham dự của khoảng 40 đại biểu hai nước.

Đoàn đại biểu cấp cao Lào do bà Sisay Leudetmounsone, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương làm Trưởng đoàn. Chủ trì hội đàm, về phía Việt Nam có Quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đại diện.

Tại hội đàm, hai bên trao đổi về công tác tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương và chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức. 

Thành tựu cải cách của Việt Nam là bài học quý

Phát biểu tại cuộc họp, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng Lào Sisay Leudetmounsone cho biết, nước bạn đang tập trung triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII. Một trong những nhiệm vụ ưu tiên hiện nay của Lào là tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở.

Trưởng đoàn Lào đề nghị Bộ Nội vụ Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm về công tác xây dựng, sửa đổi văn bản pháp luật nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức quản lý cán bộ, công chức, viên chức. Bà Sisay Leudetmounsone nhấn mạnh, những thành tựu cải cách hành chính của Việt Nam sẽ là bài học thực tiễn quý giá để Ban Tổ chức Trung ương Lào tham mưu cho Đảng và Chính phủ trong giai đoạn đổi mới sắp tới.

Phản hồi những quan tâm từ phía bạn, Quyền Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, Việt Nam và Lào có sự tương đồng lớn về hệ thống chính trị. Tại Việt Nam, Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Nội vụ luôn có sự phối hợp, gắn kết chặt chẽ để đảm bảo mọi chủ trương của Đảng về tổ chức bộ máy, biên chế được thể chế hóa thành pháp luật.

Quyền Bộ trưởng cho biết, thời gian qua, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ rà soát, sắp xếp lại tổ chức các bộ, ngành Trung ương theo hướng kiên quyết giảm các đầu mối trung gian. Bản thân Bộ Nội vụ cũng "tự gọt mình" trước, sắp xếp lại các Vụ, Cục trực thuộc theo hướng tinh gọn nhất để làm gương.

"Với phương châm hướng về cơ sở, chúng tôi xác định phải thiết kế bộ máy sao cho giảm tải sự chồng chéo, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực điều hành", Quyền Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định.

Bài toán phân quyền và sắp xếp đơn vị hành chính

Chia sẻ sâu hơn về lĩnh vực quản lý chính quyền địa phương, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết việc tổ chức lại chính quyền địa phương gắn với yêu cầu nâng cao năng lực quản trị là một nội dung quan trọng trong cuộc sắp xếp bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam. Quá trình này hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời chuyển từ mô hình chính quyền địa phương ba cấp sang hai cấp.

Theo ông Tuấn, đây không đơn thuần là việc giảm số lượng cơ quan hoặc đơn vị hành chính, mà còn là quá trình tổ chức lại mối quan hệ, phân định rõ chức năng và trách nhiệm giữa các cấp. Trung ương tập trung xây dựng thể chế, chính sách, chiến lược và kiểm tra, giám sát; cấp tỉnh đảm nhiệm vai trò quản trị theo không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng; cấp xã trở thành tuyến đầu trực tiếp giải quyết công việc, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

"Phương châm của chúng tôi là địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", ông Tuấn nói, cho rằng phân cấp, phân quyền phải được thực hiện thực chất hơn, đi kèm nguồn nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và các điều kiện cần thiết. Thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương, giữa cấp tỉnh và cấp xã cần được xác định rõ ràng, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.

Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương đánh giá mô hình mới bước đầu giúp mở rộng không gian phát triển, tăng khả năng liên kết giữa các địa phương và rút ngắn quá trình chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến cơ sở. Bộ máy cơ bản duy trì hoạt động thông suốt, không tạo khoảng trống trong quản lý nhà nước hoặc làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khối lượng công việc của chính quyền cấp xã hiện rất lớn. Cấp xã vừa thực hiện nhiệm vụ vốn có, vừa tiếp nhận một phần nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện và những nội dung được cấp trên phân cấp, phân quyền. Trong khi đó, chất lượng nhân lực ở một số địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, miền núi và khu vực khó khăn, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Do đó, Việt Nam xác định phải hướng mạnh về cơ sở, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ phẩm chất và năng lực.

"Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ là khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định", ông Tuấn nhấn mạnh.

Từ quá trình triển khai, ông Tuấn cho rằng một trong những kinh nghiệm quan trọng là phải bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, toàn diện của Đảng và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Chính sách, pháp luật cần được thiết kế đồng bộ, đi trước một bước; đồng thời thường xuyên rà soát những bất cập, điểm nghẽn để kịp thời sửa đổi.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế và bảo đảm nguồn lực, các địa phương cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành. Theo ông Tuấn, đây là giải pháp giúp nâng cao hiệu quả vận hành bộ máy, rút ngắn thời gian xử lý công việc và cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bước ngoặt trong cải cách công vụ

Về mảng phát triển nguồn nhân lực, ông Nguyễn Tư Long, Phó Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức cho biết Việt Nam đang tiến hành những bước cải cách mang tính bước ngoặt.

Trước đây, nền công vụ vận hành theo "chế độ chức nghiệp", nặng về thâm niên và bằng cấp. Tuy nhiên hiện nay, Việt Nam đang chuyển hướng mạnh mẽ sang quản lý theo "vị trí việc làm".

"Chúng tôi đã ban hành danh mục, bản mô tả công việc và khung năng lực cho từng vị trí. Việc tuyển dụng, quy hoạch, bổ nhiệm hay trả lương đều sẽ phải căn cứ vào hệ thống vị trí việc làm này", ông Long nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 140, tạo cơ chế đột phá nhằm thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và các nhà khoa học trẻ về làm việc trong khu vực nhà nước. Chính sách này được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao, trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo trong tương lai.

Đặc biệt, để quản lý hiệu quả hơn 2 triệu cán bộ, công chức, viên chức trên toàn quốc, Việt Nam đang xây dựng và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ. Hệ thống này cho phép Trung ương nắm bắt chính xác biến động nhân sự theo thời gian thực, tiến tới đánh giá cán bộ thông qua các sản phẩm đầu ra được số hóa, giảm thiểu sự cảm tính trong công tác cán bộ.

Kết thúc cuộc hội đàm, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng Lào Sisay Leudetmounsone cảm kích về những chia sẻ cởi mở, chân thành của phía Việt Nam. Khẳng định đây là những bài học "thực chiến" quý báu, Đoàn đại biểu Lào cho biết sẽ nghiên cứu, chắt lọc để tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng Lào áp dụng phù hợp với thực tiễn đất nước.

Quyền Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cam kết Bộ Nội vụ Việt Nam luôn đồng hành, sẵn sàng hỗ trợ nước bạn trong chặng đường cải cách sắp tới.