Tỉnh thành rà soát xã, phường thiếu chuẩn, bất hợp lý để đề xuất sáp nhập

Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra sáng 29/7.

Trọng tâm mới là nâng cao chất lượng vận hành bộ máy

Trình bày chuyên đề “Kết luận về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khái quát, sau 1 năm triển khai, Ban Chấp hành Trung ương khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Bên cạnh kết quả bước đầu đạt được, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn một số hạn chế, bất cập về thể chế, phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực, về sắp xếp, bố trí, chất lượng đội ngũ cán bộ, chuyển đổi số và năng lực tổ chức thực hiện, nhất là ở cấp xã.

“Đây là những vấn đề tất yếu phát sinh trong quá trình chuyển đổi mô hình, hoàn toàn không làm thay đổi tính đúng đắn, hiệu quả của chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy và cần tiếp tục được rà soát, khắc phục, hoàn thiện”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Trong thời gian tới bên cạnh việc tiếp tục “tinh chỉnh” để hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong, ông Nguyễn Duy Ngọc nêu định hướng cần chuyển mạnh trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực quản trị quốc gia, năng lực kiến tạo phát triển và hiệu quả phục vụ nhân dân…

Trung ương kiến tạo, tỉnh điều phối, xã thực thi

Để thực hiện được mục tiêu trên, Hội nghị Trung ương 3 đã thống nhất xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đầu tiên được Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu là tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh trước hết việc đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng lãnh đạo bằng đường lối, chiến lược, thể chế; công tác cán bộ kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Cùng với đó là kiên định nguyên tắc Đảng lãnh đạo toàn diện, trực tiếp, nhưng không bao biện, làm thay, không can thiệp hành chính sự vụ vào thẩm quyền của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã; bảo đảm phương châm “Trung ương kiến tạo, tỉnh điều phối, xã thực thi”.

Một mặt phát huy cao nhất tính chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cấp uỷ, chính quyền cơ sở, song ông Nguyễn Duy Ngọc cũng nhấn mạnh việc kiên quyết khắc phục tình trạng thụ động, ỷ lại, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên.

Nhiệm vụ kế tiếp là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực, theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương.

Để thực hiện nhiệm vụ quan trọng này, Trung ương yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, quy định, quy chế, quy trình, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ chế phối hợp liên quan đến tổ chức bộ máy trong toàn hệ thống chính trị.

Trong đó, trọng tâm là tháo gỡ các điểm nghẽn, chồng chéo, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn vận hành ở cơ sở.

Cùng với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn liền với phân bổ nguồn lực, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế, kỹ thuật, bộ tiêu chí đo lường kết quả thực thi, Trung ương cũng đề ra việc kiểm soát quyền lực chặt chẽ, đa chiều, bảo đảm nguyên tắc “quyền lực đến đâu, trách nhiệm giải trình đến đó”.

Điều chỉnh đơn vị hành chính chưa đạt chuẩn nếu thật sự cần thiết

Một nhiệm vụ tiếp theo được Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh là hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời hoàn thiện mô hình tổ chức đảng, đồng bộ với hệ thống hành chính nhà nước.

Tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ; phân định rõ vai trò, chức năng, thẩm quyền, phương thức quản trị của từng cấp chính quyền.

Trung ương cũng cho phép các địa phương chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành, đồng thời xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Để hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, theo ông Nguyễn Duy Ngọc, cần nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt tạo không gian phát triển mới; hình thành các đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu để lan tỏa, nhân rộng, dẫn dắt phát triển, gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở.

Cùng với đó là yêu cầu tiếp tục sắp xếp, tinh gọn mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, nhất là trong giáo dục, y tế, văn hoá và các dịch vụ công cơ bản, gắn việc tinh giản biên chế với nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức.

Với việc xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới, Trung ương quán triệt việc cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc và yêu cầu thực tiễn.

Bên cạnh đó là định hướng đổi mới quản lý biên chế thông qua quản trị theo dữ liệu, lượng hóa công việc, đo lường hiệu quả thực thi; phân bổ biên chế không cào bằng, phù hợp quy mô dân số, diện tích, mức độ phát triển, tính chất địa bàn, khối lượng công việc.

Nhiệm vụ tiếp theo được nêu ra hoàn thiện khung năng lực, tiêu chuẩn, chức danh, vị trí việc làm bố trí đúng người, đúng việc, đúng sở trường; đổi mới công tác đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, kết quả đề ra, tiến độ xử lý công việc và sự tín nhiệm của nhân dân.

Cùng với thực hiện nguyên tắc “có vào, có ra, có lên, có xuống”, thì việc xác định năng lực thực thi của cán bộ cấp xã là thước đo quan trọng kiểm định sự thành công của mô hình mới.

Bên cạnh đó, Trung ương cũng định hướng tăng cường đào tạo, luân chuyển, bố trí cán bộ có năng lực, chuyên môn sâu về cơ sở nhất là trong lĩnh vực đất đai, quy hoạch, đầu tư, tài chính…

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, cần có chính sách ưu đãi về tiền lương, phụ cấp, nhà ở, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ phù hợp để cán bộ cấp xã yên tâm công tác, phát huy năng lực, gắn bó lâu dài.

Trung ương đặt ra nhiệm vụ đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá và phát huy trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời thực hiện nghiêm túc, triệt để nguyên tắc “quyền hạn giao đến đâu, trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát tới đó”.

Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân; xử lý hiệu quả tài sản công, hồ sơ lưu trữ và bảo đảm nguồn lực cho cơ sở; lấy chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm phương thức đột phá trong vận hành mô hình mới cũng là những nhiệm vụ được Trung ương đặt ra để nâng cao chất lượng vận hành, năng lực quản trị quốc gia, năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy hành chính.