Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiThanh Hóa tìm phương án quy tập 11 liệt sĩ trong hang đá
(Dân trí) - Tỉnh Thanh Hóa giao cơ quan chức năng khẩn trương nghiên cứu, xây dựng phương án tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính 11 hài cốt liệt sĩ tại Di tích lịch sử cách mạng quốc gia hang Co Phương.
Ông Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đã ký văn bản giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, UBND xã Phú Lệ, UBND xã Thiệu Hóa, thân nhân các liệt sĩ, nhà khoa học và chuyên gia khẩn trương nghiên cứu, xây dựng phương án tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính 11 hài cốt liệt sĩ tại hang Co Phương, xã Phú Lệ.
Theo chỉ đạo, các đơn vị liên quan có trách nhiệm rà soát, xác minh thông tin, hồ sơ về các liệt sĩ; khảo sát, đánh giá điều kiện thực tế tại di tích; xác định phương pháp, trình tự, cơ quan thực hiện và tiến độ. Kết quả phải được báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 15/9.
Khu di tích hang Co Phương (Ảnh: Thanh Tùng).
UBND tỉnh Thanh Hóa cũng giao Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các đơn vị rà soát quy hoạch Di tích hang Co Phương; đánh giá nhu cầu bảo quản, tu bổ, phục hồi, chống xuống cấp và phát huy giá trị di tích; hướng dẫn việc sưu tầm, bảo quản, số hóa tư liệu, hình ảnh, hiện vật liên quan.
Ngành giáo dục được giao nghiên cứu tổ chức, lồng ghép các hoạt động về nguồn, dâng hương, sinh hoạt truyền thống và giáo dục lịch sử tại hang Co Phương; Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp tăng cường tuyên truyền, quảng bá giá trị lịch sử, văn hóa của di tích, lồng ghép di tích vào các chương trình quảng bá, xúc tiến du lịch và hoạt động về nguồn.
UBND xã Phú Lệ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, thông tin liên quan đến di tích và 11 liệt sĩ; phối hợp bảo vệ hiện trạng để các cơ quan chuyên môn khảo sát, nghiên cứu và triển khai nhiệm vụ.
Hang Co Phương, còn gọi là Co Phường, nằm dưới chân núi Pố Há, thuộc xã Phú Lệ, tỉnh Thanh Hóa. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây là kho, trạm quân lương, chỗ trú ẩn và điểm trung chuyển lương thực, vật tư từ hậu phương lên chiến trường Tây Bắc.
Khu vực hang đá, nơi 11 liệt sĩ hy sinh (Ảnh: Thanh Tùng).
Để ngăn tuyến tiếp tế chiến lược này, quân Pháp nhiều lần tổ chức đánh phá ác liệt. Chiều 2/4/1953, khi 13 dân công hỏa tuyến đang trú ẩn trong hang Co Phương, máy bay Pháp xuất hiện và ném bom. Một số người kịp chạy ra ngoài, nhưng 11 dân công không thể thoát khỏi hang.
Sau khi máy bay rời đi, đồng đội tổ chức kiểm đếm và xác định 11 người đã hy sinh, gồm 8 nữ và 3 nam. Các liệt sĩ đều còn rất trẻ, người lớn nhất 34 tuổi, người nhỏ nhất mới 18 tuổi.
Những dân công này đều quê ở huyện Thiệu Hóa cũ, tham gia vận chuyển lương thực, vật tư, làm đường và sửa cầu phục vụ bộ đội hành quân lên chiến trường Thượng Lào, Điện Biên Phủ. Sau trận bom, thi thể 11 người được cho là còn nằm lại trong hang.
Nhiều thập kỷ qua, chính quyền, thân nhân liệt sĩ và người dân địa phương vẫn duy trì việc thăm viếng, dâng hương tại hang Co Phương vào ngày giỗ chung 2/4 và các dịp lễ, Tết.
Nhiều năm qua, nơi đây trở thành địa chỉ đỏ, đón đông đảo du khách và người dân ghé tham quan (Ảnh: Thanh Tùng).
Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ từng nhiều lần được đặt ra. Sau 73 năm, việc xác định chính xác vị trí hài cốt cũng như phương án tiếp cận đặt ra nhiều vấn đề về kỹ thuật và an toàn.
Phương án sử dụng lực lượng công binh, nổ mìn phá đá để mở đường vào hang từng được tính đến nhưng tiềm ẩn nguy cơ làm thay đổi hiện trạng, ảnh hưởng đến quá trình tìm kiếm và xác định danh tính các liệt sĩ. Vì vậy, thân nhân các liệt sĩ và chính quyền địa phương trước đây thống nhất giữ nguyên hiện trạng hang Co Phương cho đến nay.
