Sơ kết 5 năm Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới tại khu vực phía Nam

Ngày 25/9, Bộ Nội vụ tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm (2021-2025) thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030, đồng thời lấy ý kiến đề xuất sửa đổi, bổ sung Chiến lược cho giai đoạn 2027-2030. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà chủ trì và phát biểu khai mạc Hội nghị.

Nhiều kết quả tích cực sau 5 năm thực hiện Chiến lược

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà khẳng định Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030 có vai trò quan trọng trong thu hẹp khoảng cách giới, tạo điều kiện và cơ hội để phụ nữ và nam giới tham gia, thụ hưởng bình đẳng trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Hằng năm, Chính phủ đều báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới.

Sau 5 năm triển khai Chiến lược, công tác bình đẳng giới và sự phát triển của phụ nữ tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và sự giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với phụ nữ được duy trì ở nhiều nơi, tạo kênh để phụ nữ trực tiếp phản ánh nhu cầu, nguyện vọng và kiến nghị chính sách. 

Hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới từng bước được hoàn thiện; các mục tiêu bình đẳng giới được lồng ghép vào nhiều chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các chương trình mục tiêu quốc gia.

Nhận thức của các cấp, các ngành và xã hội về bình đẳng giới có chuyển biến; cơ chế phối hợp liên ngành từng bước được hình thành; nhiều mô hình truyền thông, hỗ trợ phụ nữ, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới được triển khai.

Sau 5 năm thực hiện, 13/20 chỉ tiêu của Chiến lược đã đạt và vượt mục tiêu đề ra đến năm 2025.

Một số kết quả đáng chú ý gồm: Tỷ lệ lao động nữ làm công hưởng lương đạt 52,1%, vượt mục tiêu 50%; số giờ trung bình làm công việc nội trợ và chăm sóc trong gia đình không được trả công của phụ nữ so với nam giới đạt 1,68 lần, tiệm cận mục tiêu 1,7 lần; tỷ lệ người bị bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện, tiếp cận ít nhất một trong các dịch vụ hỗ trợ cơ bản trong năm đạt 91,1%, vượt mục tiêu 80%; tỷ lệ người gây bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện ở mức chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự được tư vấn, tham vấn đạt 100%, vượt mục tiêu 50%…

Tiếp tục khắc phục những hạn chế, bất cập

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cũng chỉ ra một số khó khăn, tồn tại trong quá trình thực hiện Chiến lược. 

Theo đó, vẫn còn một số chỉ tiêu chưa đạt mục tiêu đề ra và một số chỉ tiêu chưa thu thập được số liệu, trong đó có các chỉ tiêu liên quan đến tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp, hợp tác xã và tỷ suất sinh ở vị thành niên.

Hiện đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác bình đẳng giới phần lớn là cán bộ mới, chưa được đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật đầy đủ kiến thức về chính sách, pháp luật bình đẳng giới. Đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu và tổ chức triển khai công tác bình đẳng giới ở các cấp, các ngành.

Bên cạnh đó, nhiều vấn đề giới mới phát sinh cần tiếp tục được nghiên cứu, nhận diện và có chính sách phù hợp, như phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới trên môi trường mạng; tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 tới phụ nữ, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, lao động, việc làm.

Hệ thống dữ liệu giới, trong đó có các số liệu phân tách theo giới tính, còn hạn chế và chưa có cơ chế ghi nhận, tổng hợp dữ liệu áp dụng thống nhất. Số liệu thống kê về giới hiện được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, dẫn đến khó khăn trong thu thập, thiếu tính đầy đủ và đồng bộ.

Một số chỉ tiêu của Chiến lược được thu thập, đánh giá thông qua các cuộc tổng điều tra, khảo sát định kỳ nên chưa thuận lợi cho việc thu thập số liệu, báo cáo và đánh giá hằng năm.

Việc lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu về bình đẳng giới vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và 5 năm ở cấp quốc gia cũng như việc hướng dẫn lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu về bình đẳng giới trong xây dựng và đánh giá các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương còn chung chung, chưa cụ thể.

Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về bình đẳng giới chưa được quan tâm đúng mức; việc phát hiện và xử lý vi phạm chưa phản ánh đầy đủ thực tiễn xã hội.

Đề xuất sửa đổi, bổ sung Chiến lược giai đoạn 2027-2030

Trên cơ sở kết quả 5 năm thực hiện, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho rằng việc hoàn thiện chính sách, pháp luật về bình đẳng giới là yêu cầu cần thiết.

Hội nghị là dịp quan trọng để các đại biểu đến từ cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương và cơ sở, cơ quan nghiên cứu và các chuyên gia cùng nhìn nhận, đánh giá kết quả đạt được từ thực tiễn triển khai, rút ra bài học kinh nghiệm và trao đổi về định hướng chính sách cho giai đoạn 2027-2030.

Về định hướng sửa mục tiêu, chỉ tiêu của Chiến lược, Bộ Nội vụ đề xuất cơ bản giữ ổn định cấu trúc 6 mục tiêu hiện nay, phù hợp với các lĩnh vực điều chỉnh của Luật Bình đẳng giới năm 2006, bảo đảm tính kế thừa và liên tục trong theo dõi, đánh giá và tổ chức thực hiện.

Đồng thời, cần rà soát từng mục tiêu để giữ lại các chỉ tiêu còn phù hợp, sửa đổi, điều chỉnh những chỉ tiêu không còn phù hợp và nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Tại hội nghị, đại biểu được nghe ý kiến tham luận, góp ý của đại diện Sở Nội vụ TPHCM, Cà Mau… về các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp của Chiến lược giai đoạn 2027- 2030.

Đại diện các tỉnh bày tỏ khó khăn nếu giữ nguyên các mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2027-2030 như hiện nay. Do đó, việc nghiên cứu đề xuất sửa đổi, điều chỉnh những chỉ tiêu không còn phù hợp và nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu mới là rất cần thiết.

Làm rõ trách nhiệm, nguồn lực và điều kiện thực hiện

Bên cạnh việc xác định mục tiêu, chỉ tiêu phù hợp, một trong những nội dung quan trọng mà Hội nghị tập trung thảo luận là nhiệm vụ, giải pháp và phân công tổ chức thực hiện.

Theo đó, các nhiệm vụ, giải pháp của Chiến lược cần được cụ thể hóa theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ nhiệm vụ, rõ thời gian, rõ sản phẩm”.

Cần xác định rõ với mỗi mục tiêu, chỉ tiêu của Chiến lược thì cần có những hoạt động, chương trình, đề án nào để hỗ trợ thực hiện; đồng thời làm rõ các điều kiện về nhân lực, kinh phí, cơ chế phối hợp liên ngành, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình của từng cơ quan.

Trong bối cảnh hiện nay, cần đánh giá những khó khăn phát sinh trong tổ chức thực hiện; rà soát, điều chỉnh các nội dung phân công trách nhiệm cho phù hợp.

Trường hợp thay đổi cơ quan chủ trì, cần xem xét đầy đủ năng lực chuyên môn, kinh phí và tổ chức bộ máy của cơ quan được giao nhiệm vụ, trong đó có các nhiệm vụ liên quan đến thống kê và cơ sở dữ liệu giới.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh các ý kiến phát biểu, tham luận tại Hội nghị của địa phương, cơ sở nghiên cứu và các chuyên gia sẽ là căn cứ quan trọng để Bộ Nội vụ tổng hợp, hoàn thiện phương án sửa đổi, bổ sung Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới áp dụng cho giai đoạn 2027-2030, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, hiệu quả và khả thi; đồng thời khẳng định Bộ Nội vụ sẽ tiếp thu đầy đủ, cầu thị các ý kiến đóng góp trong quá trình hoàn thiện Chiến lược.