Nghệ An: Đưa kiến thức y tế đến tận bản làng vùng cao nhờ Dự án 7

Những năm qua, Dự án 7 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã trở thành “cầu nối” đưa kiến thức chăm sóc sức khỏe đến từng thôn bản vùng cao Nghệ An. Từ nhận thức, thói quen đến hành vi của người dân đều có chuyển biến rõ rệt.

Tại các xã miền núi như Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong, Quỳ Châu nhiều bản làng cách xa trung tâm hàng chục km, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế. Dự án 7 đã tập trung vào nhóm hoạt động thiết yếu: truyền thông thay đổi hành vi, tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em, phòng chống suy dinh dưỡng và các bệnh thường gặp.

Thông qua các buổi truyền thông trực tiếp tại bản, đội ngũ y tế đã hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, cách xử lý ban đầu, chế độ ăn cho trẻ nhỏ, vệ sinh cá nhân - môi trường, vai trò tiêm chủng và khám thai định kỳ. Việc “cầm tay chỉ việc” giúp bà con dễ nhớ, dễ làm theo, tạo hiệu quả bền vững.

Nhiều trạm y tế xã được đầu tư cải tạo, bổ sung trang thiết bị thiết yếu. Các lớp tập huấn cho cán bộ y tế thôn bản được tổ chức thường xuyên, góp phần nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ngay tại cơ sở.

Nhờ đó, số lượt người dân tộc thiểu số được khám, tư vấn và điều trị ngày càng tăng. Tỷ lệ trẻ được theo dõi biểu đồ tăng trưởng, được bổ sung vi chất, tiêm chủng đúng lịch cao hơn so với trước khi triển khai dự án. Tình trạng suy dinh dưỡng thể thấp còi và nhẹ cân có xu hướng giảm rõ rệt ở nhiều địa phương.

Một trong những điểm sáng của Dự án 7 là thay đổi ý thức của người dân. Trước đây, nhiều gia đình còn coi nhẹ bữa ăn của trẻ, ít chú ý đến vệ sinh nguồn nước hay phòng bệnh theo mùa. Giờ đây, bà con chủ động mang trẻ đi cân đo định kỳ, áp dụng thực đơn cải thiện dinh dưỡng từ nguồn thực phẩm sẵn có, biết xử lý các triệu chứng bệnh thông thường và đưa người bệnh đến cơ sở y tế sớm hơn.

Các bà đỡ thôn bản, già làng, người có uy tín được huy động tham gia truyền thông giúp thông điệp y tế lan tỏa sâu rộng hơn.

Dự án 7 không chỉ bổ sung kiến thức mà còn góp phần nâng cao thể trạng, tầm vóc trẻ em miền núi Nghệ An - nhóm đối tượng dễ tổn thương nhất. Các mô hình bữa ăn học đường cải thiện dinh dưỡng, góc tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ, lớp tiền sản cho phụ nữ mang thai… đang được nhân rộng.

Nhiều trạm y tế xã có thêm thiết bị như tủ lạnh bảo quản vaccine, giường đẻ, máy đo SpO₂, bộ dụng cụ sơ cứu, giúp chất lượng dịch vụ được nâng lên.

Với sự vào cuộc của ngành y tế, chính quyền địa phương và sự đồng thuận của người dân, Dự án 7 đang từng bước thu hẹp khoảng cách chăm sóc sức khỏe giữa miền núi và đồng bằng.

Ông Trần Minh Tuệ, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, cho biết: “Trong thời gian tới, Nghệ An tiếp tục đẩy mạnh truyền thông sâu rộng, đầu tư thêm cho các điểm y tế khó khăn, nâng cao năng lực y tế cơ sở và chú trọng chăm sóc 1.000 ngày đầu đời của trẻ để đảm bảo sự phát triển toàn diện”.

Quang Dũng