Hỗ trợ sinh kế - đòn bẩy giúp đồng bào Đắk Lắk thoát nghèo bền vững

Thực hiện Tiểu dự án 2, Dự án 3 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025, tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế gắn với nhu cầu và điều kiện thực tế của người dân.

Từ hỗ trợ con giống, cây trồng, đến tập huấn kỹ thuật, giám sát sản xuất, các mô hình được thiết kế theo hướng “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân từng bước làm chủ sinh kế, tạo nguồn thu bền vững.

Tại xã Ea Wer, một địa bàn còn nhiều khó khăn, hiệu quả của các mô hình hỗ trợ sinh kế thể hiện rõ nét. Chị H’Khập Êban (buôn Tul B) từng là hộ nghèo với bốn con nhỏ, thu nhập bấp bênh.

Tháng 4/2025, gia đình chị được hỗ trợ hai con bò cái lai sinh sản trị giá 30 triệu đồng. Từ nguồn lực ban đầu này, chị mạnh dạn mở rộng chăn nuôi, phát triển thêm đàn dê, gà và chim bồ câu. Nhờ biết xoay vòng vốn, tận dụng phụ phẩm trong sản xuất, gia đình chị đã chính thức thoát nghèo ngay trong năm 2025.

Không chỉ riêng Ea Wer, giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh đạt hơn 1.778 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, hơn 800 mô hình sinh kế đã được triển khai, tạo cơ hội nâng cao thu nhập cho hàng chục nghìn hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo.

Nhiều mô hình như chăn nuôi bò sinh sản, tái canh cà phê, trồng cây ăn quả, phát triển nghề nông thôn, tổ hợp tác sản xuất… tiếp tục được nhân rộng, trở thành “bệ đỡ” cho người dân vùng khó.

Song song với đó, phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” lan tỏa sâu rộng, khuyến khích tinh thần liên kết, chia sẻ kinh nghiệm trong sản xuất. Hội Nông dân các cấp đẩy mạnh vận động sản xuất nông sản an toàn, xây dựng mô hình liên kết theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả và đầu ra cho sản phẩm.

Lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Trường Trung cấp Đắk Lắk và Trường Cao đẳng Công nghệ Tây Nguyên được đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, tổ chức các phiên giao dịch việc làm, kết nối cung – cầu lao động. Nhờ bám sát nhu cầu thị trường, trong 4 năm qua, toàn tỉnh đã giải quyết việc làm cho hơn 100 nghìn lao động.

Cùng với sinh kế và việc làm, chính sách hỗ trợ nhà ở được triển khai hiệu quả. Hơn 2.000 hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở đạt chuẩn “3 cứng”, diện tích tối thiểu 30 m², góp phần cải thiện điều kiện sống và tạo nền tảng an cư lâu dài.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025 giảm bình quân 1,67%/năm, từ 10,09% cuối năm 2021 xuống còn 5,08% cuối năm 2024.

Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 4,47%/năm, vượt xa chỉ tiêu đề ra. Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn khoảng 2,08%.

Theo ông Nguyễn Đức Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk), điểm then chốt của các chương trình là lựa chọn mô hình phù hợp với phong tục, trình độ sản xuất và khả năng đầu tư của người dân.

Các dự án đều được xây dựng từ đề xuất của cộng đồng, người dân chủ động lựa chọn con giống, vật tư tại chỗ, bảo đảm chất lượng, giá thành hợp lý và tạo sự đồng thuận cao.

Cùng với hỗ trợ sản xuất, Đắk Lắk triển khai đồng bộ các chính sách an sinh xã hội như cấp hàng triệu lượt thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho học sinh, sinh viên, tạo điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi. Những chính sách này hình thành “vòng tròn an sinh” bền vững, giúp người dân yên tâm đầu tư phát triển kinh tế.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đắk Lắk xác định chuyển trọng tâm từ giảm số hộ nghèo sang nâng cao chất lượng giảm nghèo. Trọng tâm là nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị gắn với thị trường, đồng thời tăng cường năng lực hệ thống chính trị cơ sở để hỗ trợ đúng và trúng đối tượng.

Các dịch vụ xã hội thiết yếu như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch tiếp tục được ưu tiên, nhất là tại vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn. Công tác truyền thông giảm nghèo được đẩy mạnh nhằm thay đổi tư duy trông chờ, khơi dậy tinh thần tự lực, tạo nền tảng vững chắc cho giảm nghèo bền vững trong giai đoạn mới.

Hà Anh