Dự án 7 ở Nghệ An: Nỗ lực đưa dịch vụ y tế đến với từng bản vùng cao

Nằm ở vùng biên giới giáp nước bạn Lào, địa bàn rộng, nhiều bản làng cách trở, huyện Quế Phong (Nghệ An) luôn đối mặt với nhiều thách thức trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Thực hiện Dự án 7 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc và miền núi, Quế Phong đang nỗ lực đưa dịch vụ y tế tiếp cận gần hơn với đồng bào, đặc biệt là bà mẹ và trẻ em.

Quế Phong có trên 70% dân số là đồng bào dân tộc Thái, Khơ Mú; nhiều bản như Khe Bu, Huổi Mới, Huồi Xái… cách trung tâm xã hàng chục km đường rừng. Mùa mưa kéo dài khiến đồi dốc sạt lở, bản bị cô lập, khiến việc tiếp cận dịch vụ y tế càng trở nên khó khăn.

 “Có bản muốn vào phải đi xe máy 15km rồi đi bộ thêm 3-4km mới đến. Trời mưa thì gần như không thể di chuyển”, một cán bộ y tế chia sẻ.

Chính vì vậy, ngành y tế xác định các xã vùng biên này là địa bàn cần ưu tiên trong triển khai Dự án 7.

Trong năm qua, hàng chục lượt cán bộ trạm y tế ở các xã biên giới như Thông Thụ, Tiền Phong, Quang Phong, Tri Lễ đã được tập huấn về xử trí cấp cứu sản khoa, theo dõi dinh dưỡng trẻ nhỏ, chăm sóc trẻ sơ sinh non nhẹ cân, truyền thông thay đổi hành vi trong cộng đồng…

Nhờ đó, năng lực xử trí tình huống của nhân viên y tế tuyến xã được cải thiện rõ rệt.

Nhiều trường hợp sản phụ có dấu hiệu nguy hiểm đã được xử trí kịp thời trước khi chuyển tuyến, giảm nguy cơ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh.

Nhiều trạm y tế các xã vùng cao trước đây thiếu gần như toàn bộ thiết bị cơ bản như máy đo SPO2, bàn sưởi sơ sinh, tủ thuốc cấp cứu, bộ dụng cụ đỡ đẻ sạch, cân điện tử trẻ em…

Nhờ Dự án 7, một số trạm đã được trang bị mới, giúp việc chăm sóc thai sản và cấp cứu ban đầu hiệu quả hơn.

Trạm y tế Đồng Văn, nay thuộc xã Thông Thụ, cho biết: “Trước đây sinh non hay trẻ bị ngạt rất nguy hiểm vì không có máy sưởi. Nay có thiết bị, khả năng cứu sống trẻ sơ sinh đã tốt hơn nhiều".

Các buổi truyền thông, tư vấn sức khỏe qua loa phát thanh bản, nhóm phụ nữ, nhóm chăm sóc trẻ nhỏ được tổ chức thường xuyên.

Nhiều lớp “cầm tay chỉ việc” giúp bà con biết cách nhận biết dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai, tầm quan trọng của khám thai định kỳ, dinh dưỡng cho trẻ dưới 5 tuổi, vệ sinh môi trường, nước sạch, nhận biết và phòng chống suy dinh dưỡng

Ở các bản cộng đồng Khơ Mú, cán bộ y tế phải dùng song ngữ để bà con dễ hiểu. Nhờ vậy, kiến thức chăm sóc sức khỏe thay đổi rõ rệt.

Tỷ lệ phụ nữ khám thai đủ 3 lần tăng so với trước, số ca sinh tại cơ sở y tế thay vì sinh tại nhà tăng đáng kể ở Thông Thụ, Tri Lễ, số trẻ dưới 5 tuổi được theo dõi biểu đồ tăng trưởng thường xuyên tăng mạnh, đội ngũ y tế thôn bản hoạt động hiệu quả, trở thành cầu nối giữa trạm y tế và cộng đồng.

Đối với các xã vùng cao, giáp biên, Dự án 7 không chỉ là một chương trình hỗ trợ mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe lâu dài. Mục tiêu lớn nhất là để bà mẹ - trẻ em, dù sống ở bản xa nhất, cũng được tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, đầy đủ.

 “Chăm sóc sức khỏe cho đồng bào vùng cao là việc không thể làm trong một sớm một chiều, nhưng từng bước thay đổi nhỏ sẽ tạo nên sức mạnh lớn”, ông Lang Văn Thái, Giám đốc Trung tâm Y tế Quế Phong khẳng định.

Quang Dũng