Đề xuất lộ trình dưới 15 năm đóng bảo hiểm xã hội được hưởng lương hưu

Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu lộ trình rút ngắn thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng lương hưu dưới 15 năm, nhằm tạo điều kiện cho người lao động tham gia muộn có cơ hội nhận lương hưu.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã quy định giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định này nhằm tạo cơ hội cho những người lao động cao tuổi, có số năm tham gia bảo hiểm xã hội thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm xã hội.

Theo đó, người lao động khi đủ tuổi nghỉ hưu mà có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên được hưởng lương hưu hằng tháng.

Phản hồi đề nghị của UBND tỉnh Lạng Sơn, Bộ Nội vụ nhấn mạnh việc điều chỉnh giảm số năm đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu cần xem xét, đánh giá với khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm xã hội.

Đồng thời, việc điều chỉnh thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu vừa mới được giảm xuống từ 20 năm xuống 15 năm, do vậy cần phải có thời gian đánh giá các tác động đến khả năng cân đối quỹ.

Liên quan đến quy định hưởng lương hưu, Sở Nội vụ Cao Bằng đề nghị nghiên cứu, điều chỉnh quy định công thức tính tỷ lệ % hưởng lương hưu theo hướng đảm bảo công bằng, phù hợp đối với người thụ hưởng.

Theo Sở Nội vụ Cao Bằng, mục đích của chính sách là nhằm thúc đẩy việc hạn chế hưởng bảo hiểm xã hội một lần, tạo động lực cho người tham gia bảo hiểm xã hội lâu dài, ổn định, bình đẳng giữa nam và nữ, giữa các nhóm đối tượng.

Chẳng hạn, quy định tỷ lệ hưởng chia theo các mốc thời gian tham gia, như từ 10 năm đến dưới 15 năm, từ 15 năm đến dưới 20 năm, từ 20 năm đến dưới 30 năm, từ 30 năm trở lên... Nguyên tắc là mốc thời gian đóng càng cao, thì tỉ lệ tích lũy được cộng mức cao hơn.

Sửa đổi cách tính tỷ lệ này cũng là góp ý của UBND tỉnh Lâm Đồng. Việc này để khuyến khích người lao động tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội với thời gian dài hơn, giảm áp lực lên Quỹ bảo hiểm xã hội, đồng thời, giúp người lao động được hưởng lương hưu cao hơn, đảm bảo cuộc sống.

Còn theo UBND tỉnh Điện Biên, Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành quy định tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng của lao động nữ là 45%, tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội; lao động nam là 45% tương ứng với 20 năm đóng, là chưa thực sự bảo đảm nguyên tắc bình đẳng và tương xứng giữa mức đóng và mức hưởng.

Vì vậy, cơ quan này đề nghị nghiên cứu sửa đổi theo hướng áp dụng công thức tính tỉ lệ hưởng lương hưu thống nhất giữa lao động nam và lao động nữ, bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng, tạo động lực cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội lâu dài, ổn định.

Báo cáo tiếp thu, giải trình về dự thảo luật, Bộ Nội vụ cho rằng việc thay đổi tỷ lệ tính lương hưu ảnh hưởng, tác động lớn đến người lao động. Vì vậy, cần phải nghiên cứu, đánh giá kỹ càng.