Bộ trưởng Bộ Nội vụ: Cần quy định rõ tổ chức Ban Chỉ huy quân sự cấp xã

Thảo luận tại tổ sáng 4/8 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, nhiều ý kiến cho rằng khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được chuyển về cơ sở. Ban Chỉ huy quân sự cấp xã vì thế cần có địa vị pháp lý, cơ cấu tổ chức và điều kiện hoạt động tương xứng. 

Có tài khoản phải có người làm kế toán

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đề nghị dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng cần quy định đầy đủ cơ cấu tổ chức của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, nhất là nhân sự thực hiện nhiệm vụ tài chính, kế toán.

Theo ông, dự thảo đã xác định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Khi một đơn vị được mở tài khoản thì phải có người làm công tác kế toán và thủ quỹ để quản lý, theo dõi các khoản thu, chi theo quy định.

Bộ trưởng lưu ý kinh phí của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã không chỉ phục vụ những hoạt động hành chính thông thường. Cơ quan này được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quân sự, quốc phòng nên có các khoản kinh phí mang tính chất đặc thù; một số nội dung còn liên quan đến yêu cầu bảo mật.

Nguồn kinh phí này vẫn phải được quản lý, kiểm tra và kiểm toán, nhưng việc thực hiện cần tuân theo quy định riêng của lĩnh vực quốc phòng. Theo ông, không phải chủ thể nào cũng có thể tiếp cận, kiểm tra những khoản chi có nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước.

Từ tính chất đặc thù đó, Bộ trưởng cho rằng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cần có người phụ trách kế toán riêng, thay vì giao hoàn toàn cho bộ phận kế toán chung của UBND xã. Đây là điều kiện để đơn vị quản lý tài khoản, thực hiện các khoản chi và bảo đảm trách nhiệm trong sử dụng kinh phí.

“Đã có tài khoản thì phải có kế toán, phải có thủ quỹ”, Bộ trưởng nói và đề nghị cơ quan soạn thảo thể hiện rõ nội dung này trong quy định về cơ cấu của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Đối với vị trí thủ quỹ, ông cho rằng có thể bố trí theo hướng kiêm nhiệm để không làm tăng thêm nhiều đầu mối. Người thực hiện nhiệm vụ thủ quỹ có thể đồng thời đảm nhận công việc khác, tùy phương án tổ chức cụ thể. Tuy nhiên, chức năng kế toán và quản lý nguồn kinh phí quân sự, quốc phòng vẫn phải được bảo đảm.

Ở góc nhìn khác, đại biểu Trần Vũ Khiêm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, đồng ý quy định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân và con dấu riêng, nhưng đề nghị không mở tài khoản riêng.

Theo ông Khiêm, việc mở, quản lý tài khoản sẽ kéo theo yêu cầu thực hiện quy trình lập dự toán, thanh toán và quyết toán ngân sách độc lập theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Điều này có thể làm phát sinh thêm thủ tục hành chính và tăng áp lực cho cán bộ cơ sở.

Trong khi đó, cấp xã đang gặp khó khăn về nhân lực, chưa có biên chế kế toán riêng dành cho cơ quan quân sự. Đại biểu đề xuất kinh phí thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được quản lý trong tài khoản chung của UBND cấp xã nhưng có cơ chế phân bổ, theo dõi và sử dụng riêng.

Khối lượng nhiệm vụ lớn chuyển về cấp xã

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, cho rằng cơ cấu của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã phải được xem xét trong tương quan với khối lượng nhiệm vụ được giao.

Theo ông Hà, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã hiện nay thực hiện hơn 85% khối lượng công việc của Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện trước đây. Trong đó có công tác dân quân tự vệ, dự bị động viên, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, xây dựng lực lượng, xây dựng khu vực phòng thủ và quản lý nguồn sẵn sàng huy động.

Ở lĩnh vực tuyển quân, cấp xã phải đăng ký, quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự; theo dõi nguồn; tổ chức sơ tuyển; phối hợp khám sức khỏe và hoàn thiện hồ sơ trước khi giao quân. Đây là quá trình diễn ra qua nhiều thời điểm trong năm, đòi hỏi việc quản lý thường xuyên, liên tục.

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã còn tham gia xây dựng, quản lý công trình quốc phòng, công trình chiến đấu, thao trường, bãi tập và thực hiện nhiều nhiệm vụ liên quan đến tài chính. Nếu địa vị pháp lý, cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý không rõ ràng, cán bộ cơ sở có thể gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.

Từ thực tế đó, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Hà cho rằng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cần được tổ chức theo hướng chính quy, có nhân lực làm công tác tham mưu, tài chính, kế toán và hệ thống chỉ huy phù hợp với quy định của Bộ Quốc phòng.

Về nhân lực, ông Hà đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục tính toán, bố trí quân số phù hợp cho Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, hạn chế phát sinh thêm nhân sự ngoài biên chế.

Ông Hà cũng đề nghị rà soát, hoàn thiện quy định về trách nhiệm của cơ quan quân sự các cấp trong quản lý quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật. Công tác này cần được số hóa, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cấp tỉnh và cấp xã nhằm quản lý chắc nguồn, phục vụ yêu cầu huy động khi có tình huống.

Về lễ giao, nhận quân, đại biểu tán thành tổ chức ở cấp tỉnh thay vì tại từng xã. Theo ông, nếu tất cả đơn vị hành chính cấp xã đều tổ chức sẽ phát sinh nhiều điểm giao quân, ảnh hưởng đến ngân sách và hoạt động của các cơ quan, đơn vị.

Ông Hà cho rằng việc tập trung thành các điểm giao quân ở cấp tỉnh, mỗi điểm khoảng 300-700 người, sẽ thuận lợi hơn trong bố trí nguồn lực và tổ chức giao, nhận quân; đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của các cơ quan, đơn vị, trường học.