56% công chức TPHCM phải làm thêm giờ, làm cả chủ nhật

UBND TPHCM đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định cơ chế xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính trên địa bàn thành phố.

Theo UBND Thành phố, TPHCM có quy mô dân số lớn nhất cả nước, diện tích quản lý rộng, số lượng đơn vị hành chính cấp xã lớn, khối lượng công việc phát sinh rất lớn và đa dạng trên nhiều lĩnh vực.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phạm vi quản lý, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thành phố và cấp xã tiếp tục được mở rộng.

Tuy nhiên, tổ chức bộ máy của thành phố chủ yếu thực hiện theo quy định thống nhất trên phạm vi cả nước, chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt rất lớn về quy mô dân số, khối lượng công việc, mức độ phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý của đô thị đặc biệt.

Chỉ tính riêng về nhiệm vụ giải quyết thủ tục hành chính, với quy mô dân số thực tế sinh sống và làm việc luôn ở mức cao, cùng với sự phát triển năng động của các doanh nghiệp, nhu cầu giao dịch hành chính trên địa bàn thành phố rất lớn.

Tính đến thời điểm hiện tại, toàn thành phố đang áp dụng 2.170 thủ tục hành chính. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố đã tiếp nhận và giải quyết hơn 1,78 triệu hồ sơ; trong 6 tháng cuối năm 2025 là hơn 2,57 triệu hồ sơ.

Tình trạng quá tải tại các điểm tiếp nhận hồ sơ thường xuyên diễn ra, đặc biệt là vào các thời kỳ cao điểm hoặc khi có sự thay đổi về chính sách pháp luật chuyên ngành. Từ đó, dẫn đến việc người dân, doanh nghiệp đôi khi phải xếp hàng chờ đợi lâu, làm giảm sự hài lòng đối với chất lượng phục vụ hành chính của cơ quan nhà nước.

Bên cạnh đó, do áp lực từ quy định về thời hạn giải quyết thủ tục hành chính và khối lượng hồ sơ phát sinh liên tục, tình trạng công chức, viên chức phải làm thêm giờ đã thành chuyện thường xuyên tại nhiều cơ quan.

Qua khảo sát, tại các sở, ban, ngành và UBND xã, phường, đặc khu, tỷ lệ công chức, viên chức làm việc ngoài giờ hành chính trung bình đạt 56% tổng số cán bộ tham gia giải quyết thủ tục hành chính; thời gian làm thêm là 30-40 giờ/người/tháng, bao gồm làm việc vào buổi tối, thứ bảy và chủ nhật.

Đặc biệt, một số cơ quan, đơn vị có tỷ lệ công chức, viên chức làm thêm ngoài giờ hành chính đạt hơn 90% với thời gian làm thêm ngoài giờ hơn 100 giờ/tháng.

Theo UBND TPHCM, việc công chức, viên chức thường xuyên quá tải công việc dẫn đến nhiều hệ quả như: Thời gian nghiên cứu chuyên sâu bị hạn chế; tiềm ẩn nguy cơ sai sót hoặc kéo dài thời gian giải quyết, ảnh hưởng đến sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp… Thậm chí, nhiều cán bộ, công chức cấp xã xin nghỉ việc vì áp lực công việc, kể cả người đứng đầu đơn vị.

Nhằm khắc phục tình trạng này, UBND TPHCM đề nghị HĐND Thành phố ban hành chính sách đặc thù cho phép xã hội hóa một số khâu trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính là yêu cầu thực tiễn và cấp thiết.

Cụ thể, các công việc có thể xã hội hóa như: Hướng dẫn người dân, doanh nghiệp kê khai, hoàn thiện hồ sơ; tiếp nhận và phân loại hồ sơ ban đầu; số hóa, bóc tách dữ liệu từ hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử; kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu số hóa... Đây là những công việc đang chiếm phần lớn thời gian tác nghiệp của công chức.

Để có thể xã hội hóa, thành phố cần thiết lập cơ chế cho phép các tổ chức, doanh nghiệp hoặc tổ chức hành nghề chuyên nghiệp tham gia thực hiện các công đoạn này dưới sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan nhà nước.