Biến đổi khí hậu “đe dọa” sinh kế người dân vùng ĐBSCL

Dân trí Nếu nước biển dâng 1m thì khoảng 39% diện tích vùng ĐBSCL sẽ bị ngập nước, 1,77 triệu ha đất sẽ bị nhiễm mặn, chiếm 45% diện tích đất ở ĐBSCL sẽ đe dọa đến sinh kế của phần lớn người dân trong vùng.

Thông tin trên được đưa ra trong một tham luận của Ban quản lý dự án Trung ương các dự án thủy lợi (Ban CPO) trong hội thảo kinh tế ĐBSCL được tổ chức vừa qua (từ 5- 7/11) tại Sóc Trăng. 

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu (BĐKH), trong đó ĐBSCL là một trong 3 đồng bằng trên thế giới dễ bị tổn thương nhất do nước biển dâng. Theo kịch bản phát thải trung bình trong Kịch bản BĐKH nước biển dâng do Bộ TN-MT công bố năm 2012, vào cuối thế kỷ 21 nhiệt độ toàn vùng ĐBSCL có thể tăng từ 2 đến 2,6 độ, lượng mưa hàng năm tăng từ 4 - 7%, nước biển dâng từ 62cm đến 82cm. Nếu nước biển dâng 1m thì khoảng 39% diện tích vùng ĐBSCL sẽ bị ngập nước, 1,77 triệu ha đất sẽ bị nhiễm mặn, chiếm 45% diện tích đất ở ĐBSCL.

Theo Ban CPO, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân toàn vùng giai đoạn 2001- 2010 đạt khoảng 11,5%/năm, năm 2012 đạt gần 10% so cả nước, tăng hơn 5%. Trong đó tỷ trọng đóng góp của ngành nông- lâm nghiệp và thủy sản chiếm phần lớn (53,5%); sản xuất lúa gạo chiếm 55% cả nước; thủy sản chiếm 70% diện tích nuôi, 58% tổng sản lượng.

Theo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế- xã hội vùng ĐBSCL đến năm 2020, vùng ĐBSCL sẽ thành vùng trọng điểm về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa lớn có chất lượng và khả năng cạnh tranh cao, trong đó sản phẩm xuất khẩu chính là lúa gạo và thủy sản. Tuy nhiên, để kinh tế vùng ĐBSCL tiếp tục phát triển bền vững cần phải giải quyết nhiều thách thức, trong đó có BĐKH được đánh giá là nghiêm trọng, có tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế xã hội tại vùng.

Thu hoạch lúa trong mùa nước ngập ở Hậu Giang, (Ảnh: Huỳnh Hải)
Thu hoạch lúa trong mùa nước ngập ở Hậu Giang, (Ảnh: Huỳnh Hải)

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho biết, có đến 62,17% dân số vùng ĐBSCL hoạt động trong lĩnh vực nông- lâm- thủy sản; ngành sản xuất chủ yếu liên quan đến 75% sinh kế của người dân trong vùng là nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, kể cả một phần đánh bắt thủy sản tự nhiên. Hai nguồn sinh kế này phụ thuộc rất lớn vào đặc điểm tự nhiên của nguồn tài nguyên khí hậu, nước và đất đai. Sự thay đổi tính chất của cả 3 nguồn này sẽ có tác động rất lớn đến hệ sinh thái và sinh kế của phần lớn người dân trong vùng.

Ban CPO đánh giá, các tác động dự kiến của BĐKH đưa ra cho thấy mối đe dọa thực sự đối với sản xuất nông nghiệp vùng ĐBSCL. Theo dự báo, 90% diện tích đất nông nghiệp ở ĐBSCL sẽ bị ảnh hưởng bởi lũ lụt và 70% diện tích sẽ bị xâm nhập mặn do hậu quả của BĐKH. Những tác động kết hợp giữa lũ lụt và xâm nhập mặn đe dọa sản lượng nông nghiệp của vùng, đặc biệt là sản xuất lúa gạo. Dự báo năng suất lúa của ĐBSCL có thể giảm tới 50% vào năm 2100, đe dọa đến an ninh lương thực của Việt Nam.

Bên cạnh đó, dự báo nhiệt độ tăng, hạn hán sẽ ảnh hưởng đến sự phân bố của cây trồng, đặc biệt là giảm năng suất lúa của vụ xuân; ước tính năng suất lúa vụ xuân vùng ĐBSCL có thể giảm tới 8,1% vào năm 2030 và giảm tới 15% vào năm 2050 nếu không có các biện pháp ứng phó kịp thời.

Ban CPO nhận định, BĐKH cũng gây nên những tác động tiêu cực trực tiếp đến thu nhập từ nuôi cá tra và nuôi tôm. Những hiện tượng thời tiết tiêu cực có thể xuất hiện thường xuyên và gay gắt như nắng hạn kéo dài, nắng nóng gay gắt, mưa lớn làm độ mặn của nước giảm, ô nhiễm môi trường và nguồn nước ngày càng nghiêm trọng, tình hình dịch bệnh phức tạp khó kiểm soát, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm…sẽ ảnh hưởng lớn đến đến tính bền vững ngành nuôi trồng thủy sản của vùng.

Trước những tác động xấu của BĐKH nêu trên, theo Ban CPO, với kịch bản BĐKH của các cơ quan Việt Nam và quốc tế đưa ra thì một trong những giải pháp trong việc nâng cao sinh kế, phát triển kinh tế bền vững trong điều kiện BĐKH và nước biển dâng của vùng ĐBSCL là từ nguồn vốn ODA nên rất cần ưu tiên nguồn vốn này cho vùng.

Trong đó, nguồn ODA sẽ có vai trò rất lớn trong việc tập trung hỗ trợ tăng cường năng lực, nâng cao khả năng thích ứng với BĐKH cho người dân, đặc biệt là các đối tượng dễ bị tổn thương; Hỗ trợ các hệ thống cơ sở hạ tầng kiểm soát lũ vùng thượng nguồn, phát triển kinh tế nước mặn và bảo vệ bờ biển cho vùng ven biển thích ứng với BĐKH; Hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho cộng đồng, xây dựng các công nghệ tiên tiến thích ứng với BĐKH; hỗ trợ phát triển khoa học kỹ thuật nhằm giảm khí nhà kính; hỗ trợ thay đổi phương thức canh tác nông nghiệp, loại bỏ dần các máy nông nghiệp lạc hậu tiêu thụ nhiều năng lượng cũng như hỗ trợ phát triển sử dụng nguồn năng lượng tái tạo cho vùng. 

Huỳnh Hải

MỚI NHẤT
Cứu trợ vật nuôi trong thiên tai chính là cứu trợ con người
Cứu trợ vật nuôi trong thiên tai chính là cứu trợ con người

(Dân trí) - Mỗi khi xảy ra thiên tai, người ta thường tìm cách cứu trợ con người. Tuy nhiên, với người dân nghèo, vật nuôi là tài sản và sinh kế của họ, vì vậy, cứu trợ vật nuôi trong thiên tai chính là cứu cả người và vật, đồng thời giúp bảo vệ môi trường.

Thứ tư, 26/11/2014 - 04:15

Việt Nam thu 1.200 tỷ đồng phí dịch vụ môi trường rừng mỗi năm
Việt Nam thu 1.200 tỷ đồng phí dịch vụ môi trường rừng mỗi năm

(Dân trí) - Đến nay, Việt Nam đã triển khai được 3 trong tổng số 5 dịch vụ về chi trả môi trường rừng, mang lại nguồn thu ngân sách khoảng 1.200 tỷ đồng mỗi năm.

Thứ hai, 24/11/2014 - 01:07

Ngày hội cho 7.000 người khuyết tật khu vực phía Nam
Ngày hội cho 7.000 người khuyết tật khu vực phía Nam

(Dân trí) - Khoảng 7.000 người khuyết tật thuộc các tỉnh khu vực phía Nam sẽ được vui chơi, tham quan, dự tiệc buffet miễn phí tại Suối Tiên nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế Người khuyết tật. Đây là hoạt động hướng đến chia sẻ những bất hạnh, giúp người khuyết tật hòa nhập cộng đồng.

Thứ hai, 24/11/2014 - 11:45

Xây dựng “Làng ứng phó thông minh với biến đổi khí hậu”
Xây dựng “Làng ứng phó thông minh với biến đổi khí hậu”

(Dân trí) - "Làng ứng phó thông minh với biến đổi khí hậu" hiện đang được triển khai tại 3 nước Đông Nam Á là Việt Nam, Lào, Campuchia. Trong đó, Việt Nam có 3 điểm tại 3 tỉnh Yên Bái, Hà Tĩnh và Bạc Liêu.

Thứ bảy, 22/11/2014 - 09:51

Giúp người nông dân làm giàu từ rác
Giúp người nông dân làm giàu từ rác

(Dân trí) - “Người Nhật mất 20 năm để cải tạo môi trường và đã làm giàu từ rác. Tôi mong muốn góp phần rút ngắn thời gian đó và giúp người dân Việt Nam cũng giàu lên từ rác…”.

Thứ sáu, 21/11/2014 - 05:27

Hải Phòng: Bục đường ống, 300 tấn hóa chất tràn ra cảng
Hải Phòng: Bục đường ống, 300 tấn hóa chất tràn ra cảng

(Dân trí) - Vì vỡ đường ống, 300 tấn hóa chất đã tràn ra biển tại khu vực Cảng Cửa Cấm. Hóa chất được xác định là Linear Ankyl Benzen (LAB) - một trong những sản phẩm từ dầu mỏ.

Thứ sáu, 21/11/2014 - 09:37

Hơn 10 lần xả thải ô nhiễm, bị phạt hơn 6,3 tỷ đồng
Hơn 10 lần xả thải ô nhiễm, bị phạt hơn 6,3 tỷ đồng

(Dân trí) - Hơn 10 lần xả thải ra sông vượt quy chuẩn kỹ thuật, công ty cổ phần thuộc da Hào Dương (huyện Nhà Bè) bị xử phạt 2 tỷ đồng. Ngoài ra, công ty này còn bị truy thu hơn 4,3 tỷ đồng tiền thu lợi bất hợp pháp.

Thứ tư, 19/11/2014 - 09:39

Đức tài trợ 8 triệu Euro cho bảo vệ hệ sinh thái rừng ở Việt Nam
Đức tài trợ 8 triệu Euro cho bảo vệ hệ sinh thái rừng ở Việt Nam

(Dân trí) - Thông qua ngân hàng tái thiết Đức (KfW), Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức sẽ tài trợ 8 triệu Euro cho dự án “Bảo vệ và quản lý tổng hợp hệ sinh thái rừng ở các tỉnh Quảng Nam, Kon Tum và Gia Lai" (gọi tắt là KfW10).

Thứ ba, 18/11/2014 - 02:26

Biến đổi khí hậu đe dọa tăng trưởng kinh tế của quốc gia
Biến đổi khí hậu đe dọa tăng trưởng kinh tế của quốc gia

(Dân trí) - Theo dự báo, đến năm 2100 Việt Nam sẽ mất khoảng 10% GDP do hậu quả biến đổi khí hậu (BĐKH). Các tác động của BĐKH cũng sẽ ảnh hưởng tới hơn 12% diện tích đất nông nghiệp và khoảng 25% dân số của Việt Nam.

Thứ hai, 17/11/2014 - 03:18

Tiếp nhận 6 cá thể động vật rừng quý hiếm
Tiếp nhận 6 cá thể động vật rừng quý hiếm

(Dân trí) - Chiều ngày 14/11, ông Lê Thanh Tịnh, Giám đốc VQG Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật thuộc VQG này vừa tiếp nhận 6 cá thể động vật rừng quý hiếm để tiến hành cứu hộ khẩn cấp.

Thứ sáu, 14/11/2014 - 08:39

Phạt 2,7 tỷ đồng các đơn vị khai thác cao lanh trái phép
Phạt 2,7 tỷ đồng các đơn vị khai thác cao lanh trái phép

(Dân trí) – UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 3 cá nhân, công ty đã có hành vi khai thác cao lanh mà không có giấy phép khai thác khoáng sản với tổng số tiền là 2,7 tỷ đồng.

Thứ năm, 13/11/2014 - 10:54

Bãi rác hết “chỗ chứa”, người dân lãnh đủ
Bãi rác hết “chỗ chứa”, người dân lãnh đủ

(Dân trí) - 2 ngày qua, hàng trăm người dân thôn Thọ Vức tập trung dựng lều trên đường vào bãi rác Thọ Vức (Hòa Kiến, TP Tuy Hòa, Phú Yên) chặn tất cả các xe chở rác thải vào khu vực này.

Thứ ba, 11/11/2014 - 01:07

ĐÁNG QUAN TÂM
Rừng ngập mặn ĐBSCL đang bị đe dọa trước biến đổi khí hậu
Rừng ngập mặn ĐBSCL đang bị đe dọa trước biến đổi khí hậu

(Dân trí) - Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) đánh giá, diện tích rừng ngập mặn ven biển ĐBSCL đang có xu hướng giảm, nếu không có các biện pháp quản lý, bảo vệ kịp thời sẽ không đảm bảo yêu cầu phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế bền vững.

Thứ bảy, 08/11/2014 - 11:39

WWF hỗ trợ nuôi tôm bền vững ở Việt Nam
WWF hỗ trợ nuôi tôm bền vững ở Việt Nam

(Dân trí) - Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) vừa hỗ trợ một công ty của Việt Nam trở thành doanh nghiệp đầu tiên ở châu Á có vùng sản xuất tôm đạt chứng nhận của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thuỷ sản Bền vững (ASC).

Thứ tư, 05/11/2014 - 04:30

Đưa hàng chục cá thể rắn trở lại môi trường tự nhiên
Đưa hàng chục cá thể rắn trở lại môi trường tự nhiên

(Dân trí) - Trưa 4/11, Hạt Kiểm lâm huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đã tiến hành thả 30 cá thể rắn trở lại Khu bảo tồn thiên nhiên huyện Hướng Hóa.

Thứ ba, 04/11/2014 - 04:22

Hơn 40 năm ăn nước nhiễm xăng
Hơn 40 năm ăn nước nhiễm xăng

(Dân trí) - Hàng chục năm qua, hơn 40 hộ dân thôn Yên Ninh (xã Công Bình, huyện Nông Cống, Thanh Hóa) phải sống chung với nguồn nước nhiễm xăng. Từ ao hồ, kênh mương cho đến nước giếng ăn của dân đều nồng nặc mùi xăng.

Thứ ba, 04/11/2014 - 11:15

Dân kêu cứu vì sống sát hai lò luyện phôi thép ô nhiễm
Dân kêu cứu vì sống sát hai lò luyện phôi thép ô nhiễm

(Dân trí) - Không chịu nổi những ảnh hưởng từ hai lò luyện phôi thép ngay sát nhà, hàng chục hộ dân tại xóm Quy Chính II, xã Vân Diên (Nam Đàn, Nghệ An) đã đồng loạt gửi đơn đến các cơ quan chức năng mong sớm được “giải thoát”.

Chủ nhật, 02/11/2014 - 08:30

Tìm giải pháp giảm thiểu thiên tai cho nhân dân vùng hạ du
Tìm giải pháp giảm thiểu thiên tai cho nhân dân vùng hạ du

(Dân trí) - Đó là vấn đề được đưa ra bàn luận tại hội thảo “Vận hành hợp lý liên hồ chứa, giảm lũ cho hạ du - trách nhiệm và thách thức” do Ban chỉ đạo PCLB Trung ương, UBND tỉnh Bình Định tổ chức sáng 31/10.

Thứ bảy, 01/11/2014 - 12:00

Cơ quan phát triển Pháp hỗ trợ Đà Nẵng giảm nhẹ biến đổi khí hậu
Cơ quan phát triển Pháp hỗ trợ Đà Nẵng giảm nhẹ biến đổi khí hậu

(Dân trí) - Chiều 30/10, UBND TP Đà Nẵng phối hợp với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và Nhà tư vấn Asconit (Pháp) tổ chức hội thảo Tổng kết Dự án giảm nhẹ biến đổi khí hậu (BĐKH) hộ gia đình và công trình Đà Nẵng” (DaCliMB).

Thứ năm, 30/10/2014 - 05:18

Dân vây cán bộ, yêu cầu di dời ngay đàn lợn gây ô nhiễm
Dân vây cán bộ, yêu cầu di dời ngay đàn lợn gây ô nhiễm

(Dân trí) - Sau nhiều lần công ty trì hoãn việc di dời trại lợn gây ô nhiễm, người dân quá bức xúc đã bao vây cả các cán bộ tỉnh, cán bộ huyện Yên Định ngay tại trụ sở UBND xã Yên Tâm để bày tỏ nỗi bức xúc.

Thứ tư, 29/10/2014 - 04:11

Phát triển thủy điện phải đảm bảo được môi trường, sinh kế của dân
Phát triển thủy điện phải đảm bảo được môi trường, sinh kế của dân

(Dân trí) - Ngày 28/10, tại TP Huế diễn ra diễn đàn nhân dân “Thủy điện miền Trung, Tây Nguyên - Quan tâm của người dân và trách nhiệm các bên liên quan” với sự tham gia hơn 100 đại biểu từ các tỉnh ĐăkLăk, Đăknông, Phú Yên, Quảng Nam, Thừa Thiên Huế và Quảng Bình…

Thứ tư, 29/10/2014 - 10:04

Tạm ứng 239 tỷ đồng hỗ trợ di dân khẩn cấp khỏi vùng thiên tai
Tạm ứng 239 tỷ đồng hỗ trợ di dân khẩn cấp khỏi vùng thiên tai

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đồng ý tạm ứng từ ngân sách trung ương 239 tỷ đồng để hỗ trợ cho 24 địa phương thực hiện các dự án di dân khẩn cấp ra khỏi vùng thiên tai, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất trong năm 2014.

Thứ hai, 27/10/2014 - 08:12

Người dân lại dựng lều bao vây trại lợn gây ô nhiễm
Người dân lại dựng lều bao vây trại lợn gây ô nhiễm

(Dân trí) - Cho rằng phía công ty TNHH P.N.T không thực hiện đúng như cam kết, hàng trăm người dân xã Yên Tâm, huyện Yên Định lại tiếp tục mang băng rôn, khẩu hiệu, dựng lều lán, gây áp lực đòi công ty di chuyển đàn lợn ra khỏi trang trại.

Thứ hai, 27/10/2014 - 08:40

Quân đội tìm hướng ứng phó với biến đổi khí hậu
Quân đội tìm hướng ứng phó với biến đổi khí hậu

(Dân trí) - Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam ngày 24/10 đã tổ chức Hội nghị khoa học tại Nha Trang về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) trong quân đội với hơn 200 đại biểu là sĩ quan các tỉnh phía Nam.

Thứ bảy, 25/10/2014 - 05:21