Vợ chồng kỹ sư, pháp lý bỏ lương 30 triệu đồng về bán đèn cầy truyền thống
(Dân trí) - Không tìm thấy niềm vui trong công việc, trong khi xưởng làm đèn cầy của gia đình gặp khó khăn, kỹ sư xây dựng Hoàng Nguyên cùng vợ quyết định nghỉ việc, tiếp quản nghề truyền thống của gia đình.
Nghỉ việc để được áp lực trong… hạnh phúc
Tan làm, Nguyễn Hoàng Nguyên (SN 1999, ngụ TPHCM) trở về nhà sau 8 tiếng làm việc tại văn phòng. Tốt nghiệp ngành kỹ thuật xây dựng, Nguyên sớm có công việc ổn định với mức lương 20 triệu đồng/tháng.
Thế nhưng, sau 3 năm làm nghề, việc liên tục di chuyển giữa các công trường, nhiều tỉnh thành cùng áp lực giao tiếp với đối tác khiến anh dần kiệt sức.

Khu xưởng đèn cầy của gia đình anh Nguyên (Ảnh: Nguyễn Vy).
"3 năm làm kỹ sư xây dựng, tôi chưa từng thấy mình hạnh phúc", Nguyên bộc bạch.
Sau giờ làm, chàng kỹ sư trẻ càng trăn trở khi chứng kiến ba mình, ông Nguyễn Anh Dũng (SN 1970), lủi thủi trong xưởng đèn cầy của gia đình.
"Thị trường ngày càng có nhiều sản phẩm công nghiệp giá rẻ, trong khi đèn cầy rồng phụng chạm khắc thủ công, vốn thường xuất hiện trong các lễ cưới truyền thống, ngày càng lép vế", Nguyên nói.
Xưởng nghề đứng trước nguy cơ đóng cửa, những người thợ gắn bó hàng chục năm cũng có nguy cơ mất việc. Có thời điểm, áp lực công việc và nỗi lo về tương lai của xưởng khiến ông Dũng mắc chứng rối loạn lo âu.
Nhìn ba không nỡ từ bỏ nghề đã gắn bó gần trọn cuộc đời, Nguyên bắt đầu trăn trở. Sau nhiều đêm trằn trọc, anh quyết định nghỉ việc, trở về tiếp quản xưởng nghề của gia đình.

Đôi vợ chồng nghỉ việc để tiếp quản xưởng đèn cầy của gia đình (Ảnh: Nguyễn Vy).
Vợ anh Nguyên, chị Ngọc Dung (SN 2000), khi đó đang làm tư vấn pháp lý và cộng tác viên tại tòa án, cũng quyết định nghỉ việc để cùng chồng tiếp nối nghề truyền thống.
Quyết định của hai người khiến ba mẹ hai bên bất ngờ, thậm chí phản đối. Ông Dũng là người trong nghề, hiểu rõ sự vất vả, bấp bênh và những khó khăn mà nghề thủ công truyền thống đang đối mặt, nên hết sức khuyên ngăn con.
Song sau nhiều lần thấy các con quyết tâm, ông Dũng dần ủng hộ và trực tiếp truyền lại những bí quyết nghề tích lũy qua nhiều năm.
Từng tiếp xúc với hàng trăm bản vẽ phức tạp tại những công trình có giá trị hàng tỷ USD, nam kỹ sư 9x thừa nhận anh vẫn áp lực khi bắt tay làm một chiếc đèn cầy tưởng chừng đơn giản. Dù lớn lên bên mùi sáp, chứng kiến quy trình làm đèn cầy từ nhỏ, anh Nguyên gần như phải học lại từ đầu.

Sản phẩm truyền thống đòi hỏi người thợ phải có tính tỉ mỉ, kiên nhẫn và giàu kinh nghiệm (Ảnh: Nguyễn Vy).
Trải qua nhiều lần thử nghiệm thất bại, anh nhận ra chất lượng của một sản phẩm truyền thống phụ thuộc nhiều vào cảm giác, sự kiên nhẫn, khéo léo và kinh nghiệm của người thợ, thay vì những công thức hay thông số cố định.
"Quản lý thợ tại xưởng cũng đòi hỏi chúng tôi phải linh hoạt hơn. Khi còn là kỹ sư, tôi cứ theo quy trình mà làm. Nhưng khi vận hành xưởng, tôi phải học cách lắng nghe, thấu hiểu và tìm cách để những người đã gắn bó hàng thập kỷ với xưởng ngày càng gắn bó hơn. Bởi họ chính là xương sống của xưởng", Nguyên chia sẻ.
Không dừng lại ở việc học nghề, vợ chồng Nguyên còn phải tự tìm cách khắc phục những vấn đề phát sinh khi đưa sản phẩm đến khách hàng ở xa.
Sau lần một số chi tiết chạm khắc bị gãy, mẻ do đóng gói chưa phù hợp, hai vợ chồng Nguyên bàn bạc, thay đổi cách đóng gói và thử nghiệm nhiều phương án để bảo vệ sản phẩm trước khi tiếp tục nhận đơn hàng đi tỉnh.

Để làm ra đèn cầy, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn, mất không ít thời gian (Ảnh: Nguyễn Vy).
Từ những kinh nghiệm tích lũy trong công việc trước đây, vợ chồng Nguyên từng bước áp dụng vào việc vận hành xưởng. Nguyên phụ trách cải tiến quy trình, tìm kiếm khách hàng và xây dựng thương hiệu. Ngọc Dung tận dụng kiến thức pháp lý để hỗ trợ các thủ tục liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Cả hai cũng tìm cách tối ưu dòng tiền để duy trì thu nhập cho thợ ngay cả trong những tháng thấp điểm, không có đơn hàng.
"Dù áp lực nhưng chúng tôi thấy hạnh phúc hơn nhiều", Nguyên cười, nói.
Trân quý giá trị nghề truyền thống
Quá trình "chuyển giao" nghề truyền thống giữa hai thế hệ để lại nhiều kỷ niệm với ba con ông Dũng.
Khi con trai quyết định tiếp quản xưởng, ông Dũng trực tiếp hướng dẫn con từng công đoạn. Có những đêm, hai cha con thức đến khuya để thử nghiệm sản phẩm mới. Với ông, những ngày được làm nghề cùng con, dù vất vả, vẫn là khoảng thời gian đáng nhớ.

Ông Dũng xúc động khi thế hệ sau gìn giữ lửa nghề truyền thống (Ảnh: Nguyễn Vy).
“Nhìn con loay hoay, tôi như thấy hình ảnh mình những ngày mới vào nghề. Đổi lại, tôi cũng học được từ các con rất nhiều điều. Tôi xúc động khi hai thế hệ cùng nỗ lực giữ lửa nghề truyền thống”, ông Dũng bày tỏ.
Với anh Nguyên, sau nhiều đêm thức khuya lo công việc, anh càng thấu hiểu những nhọc nhằn mà cha từng trải qua, từ đó càng trân trọng nghề truyền thống của gia đình.
Nhìn lại quyết định bỏ lương 20 triệu đồng về làm đèn cầy, nam kỹ sư cho hay anh chưa từng hối hận. Công việc mới giúp anh thoát khỏi những áp lực từng khiến mình kiệt sức, đồng thời có thêm thời gian ở bên, chăm sóc ba mẹ và tiếp nối tâm huyết của gia đình.
Quan trọng hơn, quyết định của anh giúp xưởng tiếp tục hoạt động và duy trì việc làm cho 10 người thợ đã gắn bó nhiều năm.
"Đối với tôi, sự ổn định của một người trẻ không còn được đo bằng mức lương cố định mỗi tháng, mà là sự nhẹ lòng khi trở về nhà, là cảm giác được tiếp nối giá trị của thế hệ đi trước, niềm tự hào góp phần giữ lại một nghề truyền thống", Nguyên trải lòng.

Vợ chồng anh Nguyên kỳ vọng có thể lan tỏa giá trị sản phẩm truyền thống đến thế hệ trẻ (Ảnh: Nguyễn Vy).
Bên cạnh việc giữ kỹ thuật chạm khắc truyền thống, vợ chồng Nguyên cải tiến sản phẩm theo thị hiếu của khách hàng trẻ, nhằm nâng giá trị thương hiệu và tiếp cận thêm nhiều khách hàng.
Các mẫu đèn được đa dạng về kích thước. Họa tiết rồng, phụng cách điệu hiện đại nhưng vẫn giữ nét đặc trưng. Bao bì cũng được thiết kế chỉn chu, sang trọng, với mong muốn cặp đèn không chỉ được sử dụng trong lễ cưới, đám tiệc mà còn trở thành món quà mang ý nghĩa văn hóa.
Những thay đổi bước đầu nhận được phản hồi tích cực. Nhiều khách hàng trẻ ấn tượng với bao bì mới và bất ngờ khi tận mắt xem quá trình chạm khắc, đắp nổi hình rồng, phụng hoàn toàn thủ công. Qua đó, vợ chồng Nguyên có thêm cơ hội đưa giá trị của sản phẩm thủ công đến nhiều nhóm khách hàng hơn.
Chất lượng đèn cầy cũng được khách hàng đánh giá tốt nhờ khả năng cháy đều, ít khói. Hiện xưởng có thể sản xuất khoảng 400-500 cặp đèn mỗi ngày. Vào mùa cưới hoặc tháng Giêng, nhu cầu khách hàng tăng cao đã giúp vợ chồng Nguyên duy trì doanh thu và việc làm ổn định cho các thợ trong xưởng.
Thời gian tới, vợ chồng Nguyên muốn phát triển xưởng theo hướng một thương hiệu thủ công bản địa, vừa duy trì kỹ thuật làm đèn rồng, phụng truyền thống, vừa ứng dụng truyền thông để đưa sản phẩm đến gần hơn với những đám cưới Việt hiện đại. Cả hai cũng mong muốn truyền lửa nghề cho thế hệ sau.





