Thợ dọn nhà kể chuyện ẩn giấu trong những căn nhà "bị lãng quên"

Phía sau những căn nhà bị “lãng quên”

Cánh cửa nhà vừa hé, thợ dọn dẹp Bùi Thị Hoài Thương và các thành viên trong nhóm khựng lại. Từ bên trong căn nhà, mùi hôi, ẩm mốc lâu ngày xộc thẳng ra ngoài. Rác và đồ đạc chất thành từng đống, quần áo nằm ngổn ngang, gần như không còn chỗ sạch để bước vào, khiến cả nhóm sững người vài giây.

Chị Thương cho hay đó là nhà của một cụ ông ngoài 70 tuổi sống một mình, có thói quen tích trữ đồ trong nhà. Khi nhóm đến, vị chủ nhà lớn tuổi phản đối quyết liệt và nhất quyết không chịu ra ngoài, dù không gian sống đã xuống cấp nghiêm trọng.

“Thấy cảnh này, chúng tôi không thấy ái ngại mà ngược lại rất xót xa. Nếu không xử lý sớm, tình trạng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cụ”, chị Thương nhớ lại.

Để có thể vào việc, chị Thương phải cùng lực lượng chức năng và người dân khu phố nhiều lần trò chuyện, giải thích và trấn an vị chủ nhà lớn tuổi.

Đó là một trong những trường hợp chị Thương nhớ nhất từ khi thành lập và trực tiếp điều hành nhóm dọn dẹp nhà cửa. Theo chị, nhà ngập rác không phải chuyện hiếm gặp.

Người thợ nhận ra, phía sau một căn nhà bị “lãng quên” thường là những câu chuyện, hoàn cảnh xót xa của một người già sống cô đơn, bất lực, sức khỏe suy giảm hoặc gặp vấn đề tâm lý dẫn đến thói quen tích trữ.

“Có những trường hợp, tôi nhận ra mình không chỉ làm sạch một căn nhà mà còn trả lại sự an toàn và một phần cuộc sống bình thường cho người ở đó”, chị nói.

Chị Phương chia sẻ một ca dọn dẹp phức tạp thường kéo dài 8-12 tiếng, tùy diện tích và mức độ bừa bộn. Với những yêu cầu công việc lớn, như tổng vệ sinh hoặc dọn dẹp sau xây dựng, nhóm phải huy động thêm nhân sự. Công trình lớn nhất nhóm từng nhận là một tòa nhà văn phòng, nhà xưởng rộng hơn 300m² mỗi sàn, đã bỏ hoang lâu ngày.

Theo chị Thương, khối lượng công việc lớn cũng đòi hỏi người thợ phải có kinh nghiệm và biết bảo vệ bản thân. Người thợ phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, mùi phân hủy và chất thải. Họ cũng phải thành thạo cách chia việc, lựa chọn dụng cụ, hóa chất và sắp xếp trình tự xử lý để vừa tiết kiệm sức, vừa bảo đảm hiệu quả.

Những công việc nặng nhọc ấy trở thành nguồn thu nhập ổn định đối với nhiều lao động trong nhóm. Nhân viên làm việc ổn định có thu nhập khoảng 8-13 triệu đồng/tháng, tùy số ca và thời gian làm việc.

“Nếu tăng ca hoặc nhận thêm đơn riêng, thu nhập của thợ dọn nhà có thể cao hơn. Người lao động được hỗ trợ ăn trưa, xăng xe, dụng cụ, hóa chất và đồng phục. Nhân viên chính thức được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế”, chị Thương nói.

Chị Thương cho biết nhu cầu dọn dẹp tăng mạnh dịp cuối năm, đặc biệt là trong những ngày cận Tết. Có thời điểm, lượng đơn tăng gần gấp đôi, thậm chí gấp 2-3 lần khả năng xử lý thông thường. Nếu ngày thường nhóm thực hiện khoảng 3-4 công trình tổng vệ sinh thì vào dịp Tết, số khách tìm đến tăng cao hơn nhiều.

“Có những lúc 27 Tết nhân viên đã nghỉ, nhưng đến 28, 29 Tết vẫn có khách tìm đến mà chúng tôi đành phải từ chối vì không thể nhận thêm”, chị Thương kể.

Với chị, nhiều đơn hàng không đồng nghĩa nhóm có thể nhận hết. Sức lực của người lao động có giới hạn. Nhận quá nhiều công trình khi nhân sự không đủ, người làm dễ kiệt sức, trong khi chất lượng công việc cũng khó được đảm bảo.

Tôn trọng không gian riêng tư của khách

Cơ duyên đưa chị Bùi Thị Hoài Thương đến với nghề dọn dẹp nhà cửa bắt đầu từ lời than phiền của những người xung quanh về cuộc sống bận rộn, không có thời gian chăm sóc nhà cửa. Nhận thấy nhu cầu ngày càng rõ rệt, chị Thương nảy ra ý tưởng thành lập nhóm chuyên dọn dẹp. 

Để theo nghề, chị phải tự học gần như mọi thứ, từ sắp xếp nhân sự, quản lý thời gian đến lựa chọn dụng cụ, hóa chất và nắm bắt yêu cầu của từng khách hàng. Mỗi công trình lại có tình trạng khác nhau nên chị vừa làm, vừa quan sát và rút kinh nghiệm. Sau một thời gian, chị dần xây dựng được quy trình làm việc rõ ràng.

Trước mỗi công trình, chị khảo sát diện tích, tình trạng thực tế của căn nhà và trao đổi kỹ với khách hàng về những khu vực cần dọn, mức độ vệ sinh cũng như các yêu cầu riêng.

Sau khi thống nhất với khách hàng, chị bố trí nhân sự, chuẩn bị dụng cụ và hóa chất phù hợp. Khi bắt đầu công việc, các thành viên được phân chia từng khu vực cụ thể và thực hiện theo nguyên tắc “từ trên xuống dưới, từ khô đến ướt”.

Mỗi người phụ trách một khu vực. Khi hoàn thành, các thành viên kiểm tra chéo để tránh bỏ sót hoặc chồng chéo công việc. Những khu vực cần nhiều thời gian như bếp, nhà vệ sinh hoặc những vết bẩn lâu ngày sẽ được bố trí thêm nhân lực và thời gian xử lý. Sau khi hoàn thành, cả nhóm kiểm tra lại từng khu vực trước khi bàn giao. 

Trong quá trình làm nghề, chị Thương nhận ra bếp và tủ quần áo thường là hai khu vực mất nhiều thời gian nhất. Mỗi loại bề mặt phải được xử lý bằng cách riêng. Dụng cụ và hóa chất cũng cần được sử dụng đúng cách để tránh làm hỏng đồ dùng của khách.

Bên cạnh kỹ thuật chuyên môn, người thợ còn phải cẩn thận, trung thực và tôn trọng không gian riêng tư của khách hàng. Trước khi làm, chị thường trao đổi với khách hàng về những khu vực tuyệt đối không được dọn dẹp, bàn giao toàn bộ tài sản có giá trị để tránh rắc rối.

Với những người mới vào nghề, chị cho rằng khó khăn ban đầu là điều khó tránh khỏi. Người mới có thể chưa quen công việc, chưa biết sắp xếp thời gian hoặc còn lúng túng trước những yêu cầu khác nhau của khách hàng. Tuy nhiên, nếu chịu khó học hỏi, lắng nghe và rút kinh nghiệm sau từng công trình, họ sẽ dần làm việc bài bản hơn.