Thị trường lao động: “Cái nơ” hay “củ khoai tây”?

Không ít những bạn trẻ đang lựa chọn con đường đi học nghề để có công việc ổn định theo đúng nhu cầu xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, việc đào tạo nghề cần sự vào cuộc của các doanh nghiệp để có thể đảm bảo tương lai cho các học viên tốt nghiệp, từ đó thay đổi cách nhìn của xã hội về việc học nghề.

Theo số liệu từ Viện Khoa học Lao động và Xã hội mới công bố, đến quý III năm 2017, cả nước có 237.000 người có trình độ cử nhân trở lên thất nghiệp, tăng hơn 53.900 người so với 3 tháng trước đó. 60% sinh viên ra trường làm trái ngành nghề theo học.

Đây là con số đáng báo động khi một số lượng không nhỏ nguồn nhân lực có chuyên môn đào tạo bậc cao nhất trong nước không kiếm được việc làm và lao động không đúng năng lực.

“Cái nơ” và “củ khoai tây”

Bà Nguyễn Lan Hương - Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội cho rằng viêc nền kinh tế đang chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp nên cơ cấu nhân lực Việt Nam thời kỳ này lực lượng lao động trực tiếp (công nhân kỹ thuật, kỹ sư có tay nghề cao) cần hơn lực lượng lao động gián tiếp (cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ). Bà lấy ví dụ về hình ảnh quả khoai tây và cái nơ để lý giải cho sự bất cập trong cơ cấu lao động Việt Nam.

“Tại Việt Nam, mô hình nguồn nhân lực năm 2016 cho thấy: Cứ 1 đại học thì có 0,7 công nhân bậc trung lành nghề và 6,4 không có chuyên môn kỹ thuật. Đây chính là mô hình cái nơ, thắt giữa trong khi giai đoạn này chúng ta cần chỗ thắt đó phình ra. Tuy nhiên, thay vì cái nơ, mô hình chuẩn phải là củ khoai tây: Công nhân kỹ thuật bậc trung phải cao hơn cả 2 nhóm còn lại.

Thị trường lao động: “Cái nơ” hay “củ khoai tây”? - 1

Ví thử như các nước trong khu vực, 3 nhóm: Cao đẳng, đại học; công nhân kỹ thuật có tay nghề; không chuyên môn kỹ thuật của Thái Lan tương ứng các con số: 1; 4,8; 2 hay của Singapore: 1; 1,8; 0,4. Tất cả đều hình củ khoai tây, chỉ riêng Việt Nam một kiểu”.

Còn theo Viện trưởng Viện Khoa học lao động và xã hội Đào Quang Vinh, việc đào tạo ồ ạt dẫn đến nghịch lý là số lượng sinh viên đông nhưng chất lượng đầu ra chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của các nhà tuyển dụng, khó có thể tìm cho mình một công việc thích hợp. Nhiều cử nhân khi làm việc tại các doanh nghiệp thì vẫn phải đào tạo lại. Cuối cùng dẫn đến tình trạng lao động vẫn thừa, nhưng thiếu lao động có chuyên môn cao.

Theo quy luật khách quan, số lao động trực tiếp bao giờ cũng nhiều hơn rất nhiều lần so với lao động gián tiếp nhưng ở nước ta, chỉ có khoảng 10% học sinh tốt nghiệp Trung học phổ thông đăng kí học nghề, số học sinh còn lại đều tham gia thi tuyển vào các trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp. Vì thế, lao động trực tiếp ngày càng ít đi, còn lao động gián tiếp cứ ngày càng phình ra dẫn đến tình trạng mất cân bằng cung - cầu trên thị trường lao động. Bởi vậy, lao động có trình độ đại học trở lên ngày càng nhiều nhưng khó tìm việc, trong khi công nhân lành nghề được tuyển dụng nhiều nhưng vẫn còn thiếu.

Đồng quan điểm, VPSG, TS Cao Văn Sâm, Nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề kết luận, những công nhân lành nghề tốt nghiệp sẽ được đảm bảo tương lai về công việc, thu nhập cũng như thăng tiến lâu dài.

“Tôi cho rằng học nghề là cơ hội thuận lợi nhất để có việc làm vì thị trường lao động cho học nghề là vô cùng lớn, và cơ hội thăng tiến cho người học nghề cũng rất lớn.Bởicó việc làm thì có cơ hội ổn định, ổn định thì có cơ hội tích luỹ, tích luỹ rồi có điều kiện để học nâng cao lên và thăng tiến trong sự nghiệp”, ông Sâm nói.

Giải quyết những bất cập đào tạo nghề ở Việt Nam

Một mặt công nhận tầm quan trọng của đào tạo nghề trong nước, tuy nhiên, bà Nguyễn Lan Hương cũng cho rằng, các trường nghề hiện này chưa được quy củ và tồn tại những bất cập làm giảm chất lượng đào tạo của các học viên.

Thị trường lao động: “Cái nơ” hay “củ khoai tây”? - 2

Vướng mắc lớn nhất với các trường nghề chính là cơ sở vật chất, hạ tầng, máy móc, trang thiết bị. Công nhân học nghề phải được đảm bảo ít nhất phần thực hành là 50% trong quá trình học. Tuy nhiên, nhiều trường nghề, đặc biệt tại các địa phương vẫn phải học “chạy”, dạy “chay”.

Hơn nữa, giáo trình dạy nghề hiện nay nhiều nơi đang dạy theo lối mòn, lạc hậu. Chứng chỉ nghề của nhiều trường chưa được công nhận rộng rãi, đặc biệt ở ASEAN cũng như trên thế giới. Thế nên các trường nghề vẫn bị chưa được xã hội đánh giá đúng mức tầm quan trọng của hệ thống đào tạo này.

Bà Hương cho rằng để giải quyết vấn đề trên, các trường nghề cần có sự liên kết chặt chẽ với những doanh nghiệp, có nhu cầu lớn về nguồn lao động lành nghề hoặc đủ năng lực đào tạo để những học viên được thực hành nhiều nhất có thể trong quá trình học.

“Tôi rất ủng hộ việc doanh nghiệp liên kết với các trường nghề đào tạo, để đảm bảo đầu ra cho các học viên. Trong quá trình học tập, những công nhân này được thực hành luôn tại doanh nghiệp, trên máy móc hiện đại nên đảm bảo khi tốt nghiêp họ có thể sử dụng được ngay. Điều này cũng giúp tiết kiệm thời gian cho cả học viên tìm việc cũng như doanh nghiệp tìm thợ giỏi, họ có thể tìm đến nhau ngay trong quá trình đào tạo.

Tuy nhiên, mô hình này sẽ chỉ thành công nếu học viên ra trường có những chứng chỉ hành nghề mang tầm quốc tế. Nếu được công nhận rộng rãi hơn thông qua các mô hình liên kết, những học viên ra trường sẽ được đảm bảo chắc chắn hơn về tương lại, từ đó thu hút nhiều học viên hơn và dần dần có thể thay đổi cách nhìn của xã hội”.

MỚI NHẤT
"Nháo nhào" săn lùng tiền Macao in hình con chó để lì xì Tết
"Nháo nhào" săn lùng tiền Macao in hình con chó để lì xì Tết

(Dân trí) - Điều thú vị ở những tờ tiền Macao là khi soi dưới ánh sáng đèn huỳnh quang sẽ hiện lên những câu chữ may mắn mà người dân thường chúc nhau trong dịp đầu năm mới như chữ “Phúc” hay “Đại cát”.

Thứ ba, 06/02/2018 - 07:00

Sự thật không ngờ về táo đỏ Trung Quốc trưng Tết
Sự thật không ngờ về táo đỏ Trung Quốc trưng Tết

Táo cảnh bonsai Trung Quốc đang gây sốt thị trường Tết, thế nhưng ít ai biết rằng những cây táo sai trĩu quả đó được một số nhà vườn dùng thủ thuật gắn quả vào thân bằng keo.

Thứ ba, 06/02/2018 - 06:42

Núi Pháo đã bán ra thị trường hàng chục nghìn sản phẩm chứa vàng
Núi Pháo đã bán ra thị trường hàng chục nghìn sản phẩm chứa vàng

(Dân trí) - Tính đến hết năm 2017, Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo đã bán ra thị trường khoảng trên 580.000 tấn sản phẩm.

Thứ ba, 06/02/2018 - 06:30

Không thể giấu được nữa, Bộ Tài chính đề xuất: Sẽ công bố giá cơ sở đối với xăng A95
Không thể giấu được nữa, Bộ Tài chính đề xuất: Sẽ công bố giá cơ sở đối với xăng A95

(Dân trí) - Đó là một trong số những nội dung mà Bộ Tài chính đề xuất giải pháp điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong một báo cáo gửi Chính phủ mới đây

Thứ ba, 06/02/2018 - 06:00

Ngủ mơ thấy một dãy số, đánh xổ số thắng 'đậm' hơn 9 tỷ đồng
Ngủ mơ thấy một dãy số, đánh xổ số thắng 'đậm' hơn 9 tỷ đồng

Một người đàn ông đã đánh xổ số với dãy số nhìn thấy trong giấc mơ, kết quả anh thắng giải lên tới hơn 9 tỷ đồng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 08:10

Nhận diện thách thức với hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ
Nhận diện thách thức với hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ

(Dân trí) - Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) nhìn nhận dù là thị trường lớn và quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam song Mỹ cũng là quốc gia có nhiều thách thức nhất về các rào cản thương mại và kỹ thuật.

Thứ hai, 05/02/2018 - 07:00

Việt Nam có 2 tỷ phú giàu hơn cả ông Donald Trump
Việt Nam có 2 tỷ phú giàu hơn cả ông Donald Trump

(Dân trí) - Mặc dù rất giàu nhưng những vị tỷ phú này lại không mấy quan tâm đến “túi tiền” của mình. Ông Phạm Nhật Vượng thẳng thắn “không quan tâm” đến việc lọt Top 500 thế giới, còn bà Nguyễn Thị Phương Thảo cho biết “Tôi chưa bao giờ ngồi đếm xem mình có bao nhiêu tiền”.

Thứ hai, 05/02/2018 - 07:00

“Ông trùm” BOT Tasco lỗ vốn vì thu phí
“Ông trùm” BOT Tasco lỗ vốn vì thu phí

(Dân trí) - Trong quý 4/2017, mảng thu phí giao thông đường bộ vẫn có tăng trưởng so với cùng kỳ năm 2016. Tuy nhiên với việc giá vốn tăng mạnh, hoạt động này không có đóng góp về lợi nhuận cho Tasco…

Thứ hai, 05/02/2018 - 05:14

THACO trao tặng 25 tỷ đồng ủng hộ người nghèo ăn Tết
THACO trao tặng 25 tỷ đồng ủng hộ người nghèo ăn Tết

Theo tin từ Công ty cổ phần ô tô Trường Hải (Thaco) ngày 5/2, nhân dịp tết Mậu Tuất 2018, Thaco đã ủng hộ 25 tỷ đồng để ủng hộ cho người nghèo đón tết.

Thứ hai, 05/02/2018 - 04:50

Làn sóng “tháo chạy” khiến VN-Index bị “đánh bay” hơn 56 điểm
Làn sóng “tháo chạy” khiến VN-Index bị “đánh bay” hơn 56 điểm

(Dân trí) - Hơn 340 mã giảm giá, 110 mã “nằm sàn” là bức tranh ảm đạm của thị trường chứng khoán ngay trong phiên giao dịch khởi đầu tuần mới. VN-Index giảm tới hơn 56 điểm.

Thứ hai, 05/02/2018 - 04:00

Đại gia Dương Ngọc Minh vận đen, dính đâu lỗ nặng đấy
Đại gia Dương Ngọc Minh vận đen, dính đâu lỗ nặng đấy

Tham vọng tỷ USD của ông Dương Ngọc Minh, chủ tịch HĐQT CTCP Hùng Vương (HVG), người tình tin đồn một thời của ca sĩ Mỹ Tâm ngày càng trở nên xa vời khi mà các doanh nghiệp vào tay ông đều dính thua lỗ nặng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 02:00

Gần Tết, người dân "đua nhau" đi chợ online
Gần Tết, người dân "đua nhau" đi chợ online

(Dân trí) - Tết nguyên đán Mậu Tuất 2018 đã cận kề, chính vì vậy mà nhiều người dân đang đua nhau mua sắm trực tuyến để tiết kiệm thời gian.

Thứ hai, 05/02/2018 - 01:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Sau 4 tháng khai trương, trạm xăng "cúi đầu kiểu Nhật" làm ăn ra sao?
Sau 4 tháng khai trương, trạm xăng "cúi đầu kiểu Nhật" làm ăn ra sao?

(Dân trí) - Kể từ khi khai trương của hàng xăng dầu phong cách “chuẩn Nhật” đầu tiên tại khu công nghiệp Thăng Long vào đầu tháng 10/2017, lượng khách hàng của trạm tăng nhanh đáng kể, ngỏ ý muốn mở thêm nhiều trạm xăng trong nội thành Hà Nội hơn,...

Thứ hai, 05/02/2018 - 12:51

Kiếm trăm ngàn đô "ngon ơ" nhờ trông trẻ sơ sinh
Kiếm trăm ngàn đô "ngon ơ" nhờ trông trẻ sơ sinh

(Dân trí) - Một phụ nữ sống tại một vùng nông thôn của Trung Quốc đã tiết kiệm được 158.000 USD (tương đương gần 3,6 tỷ đồng) nhờ công việc trông trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi cho các bà mẹ thành thị.

Thứ hai, 05/02/2018 - 12:00

Chấn động toàn cầu, chứng khoán Việt Nam “đỏ lửa”
Chấn động toàn cầu, chứng khoán Việt Nam “đỏ lửa”

(Dân trí) - Thị trường chứng khoán sáng nay mở cửa ngập chìm trong sắc đỏ. Chỉ số hai sàn lao dốc thẳng đứng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 11:50

Một loạt địa phương “bán rẻ” đất đai, gây thất thoát ngân sách cả nghìn tỷ
Một loạt địa phương “bán rẻ” đất đai, gây thất thoát ngân sách cả nghìn tỷ

(Dân trí) - Kiểm toán Nhà nước cho biết việc xác định giá đất theo các phương pháp tại một số địa phương lựa chọn thường thấp hơn giá thị trường dẫn đến thất thoát ngân sách Nhà nước. Cơ quan này cũng kiến nghị các địa phương xem xét xử lý hoặc xác định lại tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm mà Kiểm toán Nhà nước tạm xác định là 4.337 tỷ đồng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 10:55

Tết "fastfood": Cỗ đông lạnh đóng hộp, hâm nóng mời các cụ
Tết "fastfood": Cỗ đông lạnh đóng hộp, hâm nóng mời các cụ

Muốn tranh thủ nghỉ ngơi vào dịp Tết, thay vì phải vất vả vào bếp nấu nướng, nhiều chị em đã đặt đồ ăn sẵn đóng hộp chất đầy tủ lạnh, thậm chí cả món canh, món nộm,... cũng được làm sẵn. Dịch vụ nấu cỗ Tết nhờ đó được dịp hốt bạc, nhiều nơi còn quá tải, từ chốt đơn của khách đặt.

Thứ hai, 05/02/2018 - 09:30

Ngắm “lão mai” hơn 100 tuổi giá hơn nửa tỷ đồng
Ngắm “lão mai” hơn 100 tuổi giá hơn nửa tỷ đồng

(Dân trí) - Nhiều người chơi mai tham quan ở chợ hoa xuân (TP Quy Nhơn, Bình Định), không khỏi trầm trồ trước sự xuất hiện của “lão mai” siêu khủng trị giá hơn nửa tỷ đồng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 09:00

Sunshine Group – Tập đoàn BĐS đầu tiên phát triển ví điện tử phục vụ cư dân
Sunshine Group – Tập đoàn BĐS đầu tiên phát triển ví điện tử phục vụ cư dân

Một tập đoàn bất động sản lớn mới đây đã đưa ra quyết định thành lập cổng thanh toán trực tuyến – ví điện tử, với mục tiêu giúp khách hàng dễ dàng chi trả mọi khoản chi tiêu, giao dịch không qua tiền mặt, tiết kiệm cả về thời gian lẫn tiền bạc.

Thứ hai, 05/02/2018 - 08:00

Nghịch lý thời ế: Chậm chân đến sau mua nhà rẻ hơn cả trăm triệu đồng
Nghịch lý thời ế: Chậm chân đến sau mua nhà rẻ hơn cả trăm triệu đồng

Trái ngược với trước đây, thời điểm giao nhà nhiều chung cư tăng giá mạnh so với giá gốc của chủ đầu tư. Tuy nhiên, không ít dự án tới khi giao nhà lại có mức giá rẻ hơn cả trăm triệu. Chủ đầu tư còn có nhiều ưu đãi khác cho khách hàng tới sau.

Thứ hai, 05/02/2018 - 06:34

Vẫn chưa hoàn thiện dự thảo quy định quản lý đối với Grab – Uber
Vẫn chưa hoàn thiện dự thảo quy định quản lý đối với Grab – Uber

(Dân trí) - Lấy lý do đây là Nghị định có sức ảnh hưởng lớn tới doanh nghiệp và người dân nên Bộ Giao thông Vận tải vừa đề xuất Chính phủ cho phép tiếp tục tổng hợp lấy ý kiến các bộ ngành liên quan về dự thảo nghị định.

Thứ hai, 05/02/2018 - 06:30

Một doanh nghiệp xin nhập máy bay về để ...gia công và tái xuất
Một doanh nghiệp xin nhập máy bay về để ...gia công và tái xuất

(Dân trí) - Đề xuất này vừa được Tổng công ty trực thăng Việt Nam gửi tới các đơn vị chức năng với lý do: nhập một chiếc máy bay về thực hiện gia công, sửa chữa. Sau đó, chiếc máy bay sẽ được tái xuất trở lại cho khách hàng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 06:15

Những cây “đào khủng” giá hàng chục triệu đồng ở hội chợ hoa xuân Thanh Hoá
Những cây “đào khủng” giá hàng chục triệu đồng ở hội chợ hoa xuân Thanh Hoá

(Dân trí) - Người dân và du khách được dịp chiêm ngưỡng nhiều cây “đào khủng” có giá hàng chục triệu đồng tại hội chợ hoa xuân Mậu Tuất năm 2018 diễn ra tại quảng trường Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa. Có những cặp đào cổ thụ được “hét giá” hơn 100 triệu đồng.

Thứ hai, 05/02/2018 - 05:00

Masan khởi công Tổ hợp chế biến thịt, hoàn chỉnh mô hình 3F – “Từ trang trại đến bàn ăn”
Masan khởi công Tổ hợp chế biến thịt, hoàn chỉnh mô hình 3F – “Từ trang trại đến bàn ăn”

Ngày 4/2, Công ty Cổ phần Masan Nutri-Science (“MNS”) chính thức khởi công Dự án Tổ hợp chế biến thịt tại Khu công nghiệp Đồng Văn IV, xã Đại Cương, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

Thứ hai, 05/02/2018 - 04:46