Rau quả Việt vượt mốc 1 tỷ USD/tháng, hàng chế biến hút khách EU

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 7 lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD, đạt 1,12 tỷ USD, xác lập mức cao nhất từ trước đến nay.

Không chỉ tăng về quy mô, cơ cấu xuất khẩu cũng có sự chuyển dịch rõ nét khi nhóm sản phẩm chế biến ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt tại các thị trường xa và có yêu cầu cao như Liên minh châu Âu (EU).

Số liệu của Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho thấy trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả sang EU đạt khoảng 214,4 triệu USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 6, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng 37,9%.

Một điểm đáng chú ý là tỷ trọng hàng chế biến tại EU cao hơn nhiều so với bình quân toàn ngành. Nếu sản phẩm chế biến hiện chiếm khoảng 30,85% tổng kim ngạch rau quả xuất khẩu thì tại EU, tỷ lệ này lên tới gần 2/3.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chế biến sâu đang trở thành hướng đi quan trọng để nông sản Việt vượt qua bất lợi về khoảng cách địa lý. Rau quả tươi xuất khẩu sang các thị trường xa thường gặp khó do chi phí vận chuyển bằng đường hàng không cao, trong khi vận tải đường biển đòi hỏi công nghệ bảo quản nghiêm ngặt.

Các sản phẩm đông lạnh, sấy, nghiền, puree hay nước ép có thời hạn bảo quản dài hơn, giảm tổn thất sau thu hoạch và tận dụng được cả nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn hình thức để bán tươi nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.

Thực tế, nhiều mặt hàng chế biến đang tăng trưởng mạnh. Xuất khẩu chanh leo chế biến đạt 123,19 triệu USD, tăng 37,5%; khoai tây tăng 100,7%; thanh long chế biến tăng 50,1%.

Tại Đức, một trong những thị trường lớn của EU, giá trị nhập khẩu rau quả chế biến từ Việt Nam trong 5 tháng đầu năm đạt 28,24 triệu euro, tăng 126%.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chế biến sâu còn giúp giải quyết bài toán hao hụt sau thu hoạch. Tỷ lệ tổn thất rau quả sau thu hoạch tại Việt Nam hiện vẫn ở mức 30-40%, cao hơn đáng kể so với khoảng 10-15% tại Thái Lan.

Dù vậy, ngành rau quả vẫn đối mặt nhiều thách thức. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng các rào cản lớn hiện nay gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hạn chế về năng lực đầu tư chế biến.

Hiệp hội đề xuất tiếp tục đơn giản hóa thủ tục cấp mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói, đồng thời mở rộng diện tích vùng trồng đạt chuẩn và tăng đàm phán để mở cửa thêm sản phẩm tại các thị trường lớn.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát chất lượng đất, dư lượng và kim loại nặng tại vùng sản xuất cũng được xem là yêu cầu ngày càng quan trọng khi các thị trường nhập khẩu siết chặt tiêu chuẩn.

Với đà tăng trưởng hiện nay, chế biến sâu được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực giúp ngành rau quả duy trì tốc độ xuất khẩu cao, đồng thời nâng giá trị gia tăng thay vì phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu tươi như trước.