Quản trị chuỗi cung ứng cho SMEs: Từ nhận diện vấn đề vận hành đến tối ưu dòng tiền

Hơn 1.000 CEO tham dự SME Forum 2026 do VPBank phối hợp cùng Newing tổ chức, trong đó workshop (hội thảo chuyên sâu) “Vận hành tối ưu chuỗi cung ứng” là cấu phần đào sâu dành riêng cho khách hàng SME của ngân hàng.

Tại đây, hơn 60 doanh nghiệp đã trực tiếp trao đổi với chuyên gia chuỗi cung ứng toàn cầu Rajesh Achanta - cựu Phó chủ tịch Vận hành Cung ứng khu vực APAC, Tập đoàn P&G để nhìn ra điểm nghẽn vận hành và định hình lộ trình cải thiện thực tiễn.

SMEs sản xuất gặp nhiều rào cản

Ông Đào Gia Hưng, Giám đốc khối SME, Ngân hàng VPBank, nhấn mạnh các SME đang “ngày đêm chiến đấu” để tồn tại trong môi trường biến đổi liên tục.

“Sau nhiều năm miệt mài phục vụ cộng đồng hơn 200.000 doanh nghiệp, VPBank chứng kiến có nhiều doanh nghiệp lớn lên từ quy mô khởi nghiệp nhỏ, từ vốn ban đầu chỉ vài chục triệu đồng nhưng đến nay lên đến cả trăm tỷ đồng”, ông Hưng chia sẻ.

Ông Rajesh Achanta, giảng viên chính của workshop do VPBank phối hợp cùng Newing triển khai, đã chia sẻ những khó khăn phổ biến của doanh nghiệp trong hoạt động quản lý chuỗi cung ứng.

Khác biệt với khâu sản xuất, chuỗi cung ứng là một phần rất quan trọng trong chiến lược kinh doanh.

Chẳng hạn như tình huống đơn hàng tăng mạnh (30-50%) nhưng lợi nhuận giảm; hay tình huống khác là khách hàng xuất khẩu yêu cầu dịch vụ, khả năng truy xuất nguồn gốc cao hơn, trong khi độ tin cậy của nhà cung cấp không đồng đều.

Bước đầu tiên: “Bắt bệnh” bản thân

Theo ông Rajesh, bước đầu doanh nghiệp cần xác định trạng thái của mình, đó là chữa cháy, kiểm soát, mở rộng hay sẵn sàng. Trong đó, sẵn sàng là mức lý tưởng giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội trong bối cảnh bất định. Doanh nghiệp không thể nhảy vọt ngay, nhưng khi biết mình đang ở đâu, họ có thể từng bước chuyển trạng thái, có thể mất vài tháng hoặc nhiều năm.

Tiếp theo, cần xác định đúng vấn đề cốt lõi. Ví dụ, không đáp ứng được đơn hàng có thể do thiếu nguyên liệu, nhân sự hoặc chi phí phân phối cao - mỗi nguyên nhân sẽ cần giải pháp khác nhau.

Sau đó doanh nghiệp phải làm rõ người phụ trách và cách đo lường hiệu quả. Nền tảng ra quyết định là mô hình “Dịch vụ - Chi phí - Dòng tiền”, cân bằng giữa khả năng đáp ứng đơn hàng, tối ưu chi phí và đặc biệt là sử dụng hiệu quả vốn lưu động.

Với doanh nghiệp sản xuất, tồn kho quá cao hay quá thấp đều ảnh hưởng đến dòng tiền. Ba yếu tố này cũng chính là ba đầu ra quan trọng, đó là doanh thu, chi phí và dòng tiền, đòi hỏi lãnh đạo phải luôn giữ được sự cân bằng.

Cải thiện vận hành từ nội bộ, lớn lên nhờ hệ sinh thái

Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào hoạt động nhà máy mà cần mở rộng tầm nhìn ra toàn hệ sinh thái nếu muốn phát triển thị trường. Hệ sinh thái này gồm bốn yếu tố: nhà cung cấp, mức độ phù hợp với khách hàng, nguồn lực nhân sự và sự sẵn sàng của các bên liên quan.

Nếu cải thiện nội bộ giúp tạo kết quả nhanh do nằm trong tầm kiểm soát, thì thay đổi ở hệ sinh thái lại phức tạp, tốn thời gian và chi phí hơn. Ông Rajesh ví việc tối ưu nội bộ như “thuốc giảm đau”, giải quyết triệu chứng, còn để phát triển dài hạn cần thay đổi toàn diện, từ nền tảng vận hành đến năng lực tổ chức.

Dù các hành động ở cấp hệ sinh thái không mang lại hiệu quả tức thì, chúng mở ra cơ hội tăng trưởng bền vững.

Định rõ vai trò nhà quản lý chuỗi cung ứng

Khi doanh nghiệp đạt quy mô nhất định, vai trò CEO và quản lý chuỗi cung ứng sẽ tách biệt, nhưng ở doanh nghiệp nhỏ có thể do một người đảm nhiệm. Theo ông Rajesh, dấu hiệu cần thay đổi là khi CEO phải dành quá nhiều thời gian xử lý sự cố vận hành như thiếu hàng, tồn kho hay gián đoạn, lúc đó nên cân nhắc bổ sung chuyên gia.

Quyết định này cần dựa trên hiệu quả mang lại so với chi phí, đồng thời đảm bảo sự phối hợp ăn ý giữa các vị trí.

Trong bối cảnh thị trường biến động, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi tín hiệu, phân tích và xây dựng kịch bản ứng phó. Nếu không có thời gian, CEO nên giao một nhân sự chuyên trách việc cập nhật thông tin, phân tích xu hướng để nâng cao năng lực thích ứng cho doanh nghiệp.

Ông Đào Gia Hưng, Giám đốc Khối VPBank SME khẳng định: “Ngoài những giá trị về vốn, quan tâm lớn nhất của VPBank là giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể lớn lên. Bên cạnh việc cam kết tiếp tục cung cấp nguồn vốn, chúng tôi mong mỏi góp phần kiến tạo cộng đồng doanh nghiệp vững mạnh vươn ra thế giới.

Thông qua những sự kiện như ngày hôm nay và nhiều nữa những sự kiện sắp tới, chúng tôi đang cố gắng mang đến những tri thức có giá trị thực tiễn, giúp các SMEs tìm ra chiến lược cải tổ năng lực quản trị, thích nghi với bối cảnh mới”.