Quan chức ngân hàng trung ương lớn phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất

Giới giao dịch tăng mạnh đặt cược vào khả năng thắt chặt thêm trước cuối năm, sau khi các quan chức ngân hàng trung ương bày tỏ lo ngại ngày càng lớn về lạm phát, bất chấp giá năng lượng giảm trong tháng này. Những lo ngại đó càng bị thổi bùng khi số liệu lạm phát của Mỹ cao hơn dự kiến.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) Clare Lombardelli hôm thứ ba (10/11) cho biết lãi suất nhiều khả năng sẽ tăng thêm lần nữa. Bà cảnh báo thị trường lao động “ít tuyển dụng, ít sa thải” của Anh có thể khiến việc hạ nhiệt áp lực tiền lương trở nên khó khăn hơn. Phát biểu tại Hội nghị BOE Watchers ở London, bà không loại trừ khả năng tăng lãi suất hai lần liên tiếp với một đợt nữa vào tháng 12, sau khi tuần trước BOE tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm.

“Nếu không có bằng chứng cho thấy áp lực lạm phát suy yếu, tôi vẫn cho rằng nhiều khả năng sẽ có cơ sở để tăng lãi suất thêm trong thời gian tới”, bà nói.

Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller, cũng tham dự hội nghị này, cảnh báo có thể cần tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm vào tháng tới. Dù giá dầu đã hạ nhiệt, ông Waller cho rằng giá dầu diesel khó có thể giảm tương tự vì mối lo về nguồn cung từ Trung Đông vẫn còn. Sau đó, trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg TV tại London, Kinh tế trưởng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Philip Lane nói việc tăng chi phí đi vay ở khu vực đồng euro sẽ là “thận trọng” nếu dữ liệu không thay đổi trước cuộc họp tiếp theo vào tháng 12.

Giá năng lượng đã hạ nhiệt kể từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ. Hôm thứ ba, giá dầu Brent có lúc rơi xuống dưới 90 USD/thùng. Tuy nhiên, vẫn có lo ngại rằng áp lực giá đã tích tụ quá nhiều và chưa lan hết tới người tiêu dùng. Tại Anh, các hộ gia đình đang chuẩn bị tinh thần cho đợt tăng vọt hóa đơn năng lượng vào đầu năm mới, trong khi dữ liệu từ Mỹ cho thấy một thước đo quan trọng về giá tiêu dùng tiếp tục tăng mạnh trong tháng 10.

Ở Anh, có lo ngại rằng chính sách không thắt chặt như ngân hàng trung ương từng nghĩ, sau hàng loạt số liệu tăng trưởng mạnh và các dấu hiệu cho thấy thị trường lao động đang ổn định trở lại. Nhà đầu tư nhận thấy rủi ro ngày càng lớn là BOE sẽ tăng lãi suất thêm lần nữa ngay trong tháng tới. Thị trường đang định giá 70% khả năng BOE tăng 0,25 điểm phần trăm lên 4,25% vào ngày 17/12, và tăng thêm trong năm sau.

Trong báo cáo công bố hôm thứ tư (11/11), Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Quốc gia Anh (NIESR) cho biết dù BOE tăng lãi suất lần thứ hai, lạm phát vẫn sẽ cao hơn mục tiêu 2% cho đến cuối năm 2030, vượt xa khung thời gian hai đến ba năm của Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC).

Thay vào đó, viện này kêu gọi BOE nâng lãi suất lên 5% trong năm tới để kiểm soát lạm phát sớm hơn 18 tháng. Theo NIESR, phần lớn các cuộc đàm phán lương trong năm tới sẽ diễn ra khi lạm phát leo lên trên 4%. Điều này làm tăng nguy cơ cú sốc giá năng lượng lan sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế khi người lao động tìm cách bảo vệ sức mua của mình. Giá dầu giảm có thể giúp giá xăng dễ thở hơn phần nào. Nhưng do mức giá trần năng lượng của Anh được điều chỉnh mỗi quý một lần, hóa đơn khí đốt và điện của các hộ gia đình có thể tăng vọt 25% vào tháng 1.

“Có một rủi ro thực sự là BOE vốn đã chậm chân, sẽ càng tụt lại phía sau, rồi buộc phải tăng lãi suất mạnh, và khi đó điều kiện tài chính sẽ bị thắt chặt thêm”, ông James Smith, kinh tế trưởng NIESR, nói tại một cuộc họp báo. Viện này cảnh báo việc trì hoãn tăng lãi suất sẽ khiến lạm phát bám rễ sâu hơn, làm tăng khả năng phải tăng lãi suất mạnh hơn về sau.

Khi nhiều nền kinh tế vẫn trụ vững trước cú sốc năng lượng, bà Lombardelli và ông Waller cho rằng chính sách chưa đủ thắt chặt để kìm hãm lạm phát.

“Về mức độ thắt chặt, có thể nhìn nhận theo một cách khác: nền kinh tế đã chống chịu tốt hơn, và mặt trái của điều đó là chính sách tiền tệ đã ít thắt chặt hơn chúng tôi nghĩ”, bà Lombardelli nói.

Ông Waller cho biết chính sách đã không “thắt chặt như mức mà 18 tháng trước tôi nghĩ chúng tôi có thể đã đạt tới”.

“Có lẽ, mà gần như chắc chắn, chúng tôi cần tăng lãi suất thì mới tạo được áp lực kéo lạm phát xuống, nếu cứ đứng yên ở mức hiện tại thì sẽ không làm được điều đó”, ông nói.