Thứ Bảy 18/12/2010 - 07:15

Lãi suất nóng do cách “kiếm ăn” mới của ngân hàng?

Xưa nay các tổ chức tín dụng vốn được biết là những người đi vay để cho vay. Họ vay của người có tiền nhàn rỗi để rồi cho những người thiếu vốn sản xuất kinh doanh vay lại. Điều này đến giờ vẫn không sai. Có điều “người vay” và “cho vay” nay đã khác.

Lãi suất nóng do cách “kiếm ăn” mới của ngân hàng? - 1
Huy động vốn cuối năm luôn là vấn đề nan giải của các ngân hàng (ảnh: QĐ).
 
Bất ngờ trong sự bất thường = bình thường!

Người dân và những người ngoài ngành đều cho rằng việc Techcombank tăng lãi suất huy động (LSHĐ) lên 17%/năm là một bất ngờ lớn. Nhưng với những người trong cuộc - những người trong giới kinh doanh tiền tệ thì đều biết lãi suất đã được hâm nóng lên từ hai tháng nay.

Thị trường đã nổi những cơn sóng ngầm bất thường. Thế nên động thái của Techcombank chẳng qua chỉ là sự “dại dột” tiên phong công khai mức LSHĐ 17%/năm nên họ trở thành tâm điểm “búa rìu” của dư luận, của cơ quan quản lý.

Techcombank không phải là ngân hàng duy nhất tăng lãi suất lên cao. Trong ngày 8/12 - ngày đầu tiên Techcombank áp dụng lãi suất 17%/năm - đã có ít nhất 8 NHTM khác (chủ yếu trên địa bàn TPHCM) điều chỉnh LSHĐ lên 18%/năm, thậm chí có ngân hàng là 19%/năm, chưa kể một loạt các ngân hàng khác đang chờ động thái của NHNN trước sự kiện Techcombank để hành xử cho phù hợp!

Từ trung tuần tháng 11/2010 lãi suất thị trường bắt đầu có hiện tượng sóng ngầm (các NHTM thực hiện thỏa thuận lãi suất với khách hàng), Hiệp hội ngân hàng (VNBA) đã có cuộc họp với các thành viên ở cả hai miền.

Có rất nhiều câu hỏi được đặt ra trong cuộc họp này: Có điều chỉnh mức thỏa thuận 12%/năm hay không? Nếu điều chỉnh thì sẽ lên bao nhiêu? Tác động của nó đến thị trường như thế nào? Và quan trọng nhất, liệu các NHTM thành viên có “thực lòng” đồng thuận (không ngấm ngầm thỏa thuận lãi suất với khách hàng, không triển khai các chương trình khuyến mại lớn)?...

Trước những câu hỏi khó trả lời đó, sau hai cuộc họp, VNBA quyết định không đưa ra văn bản thỏa thuận chính thức nào về lãi suất.

Các thành viên đều “tự hiểu“ họ không còn phải tuân thủ mức LSHĐ 12%/năm nữa mà có thể tăng LSHĐ, thực hiện các chương trình khuyến mại... làm sao để LSHĐ xoay quanh 14%/năm.

Và NHNN, tuy đã có văn bản về việc các TCTD không được huy động và cho vay với lãi suất vượt 150% lãi suất cơ bản (hiện là 9%), cũng đành “làm ngơ” khi có TCTD nào đó nâng LSHĐ (niêm yết công khai) vượt 14%/năm.

Dư luận cho rằng NHNN đã không có tuyên bố rõ ràng nào cho thị trường. Quan điểm này không hẳn đúng, cũng không sai. Vì thứ nhất, văn bản về mức lãi suất tối đa không quá 150% lãi suất cơ bản là trái với Luật Dân sự. Vì hiện luật Dân sự chỉ quy định mức 150% đối với lãi suất cho vay, tức LSHĐ không bị khống chế. Do đó văn bản trên của NHNN là một mệnh lệnh hành chính, can thiệp sâu vào hoạt động kinh doanh của các TCTD.

Thứ hai, với dự báo lạm phát năm nay có thể lên đến 11%, từ tháng 10/2010 NHNN buộc phải thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ: giảm cung tiền trên thị trường mở, nâng lãi suất thị trường lên để hút tiền về ngân hàng, giảm đà tăng tín dụng (tăng trưởng tín dụng của toàn ngành ngân hàng từ trung tuần tháng 11/2010 đã vượt kế hoạch đề ra từ đầu năm là 25%)... nhằm giảm áp lực tăng lạm phát.

Và trong bối cảnh giá vàng liên tục tăng, tỷ giá tăng, người dân không còn niềm tin vào VND... mà yêu cầu các NHTM huy động vốn ở mức 12%/năm thì đây có thể coi là một nhiệm vụ bất khả thi.

Thứ ba, cho dù Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia có nói để lãi suất tự điều chỉnh theo thị trường, thì điều đó cũng không có nghĩa Chính phủ, NHNN sẽ “thả” nổi lãi suất, nhất là trong bối cảnh lạm phát tăng cao.

Hơn nữa, việc thực hiện và điều hành chính sách tiền tệ, quản lý hệ thống TCTD trước hết thuộc trách nhiệm của NHNN chứ không phải là Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia.

Nhưng vì sao lãi suất trên thị trường tăng cao như vậy?

Ngân hàng lớn “kiếm ăn” từ ngân hàng nhỏ

Từ bối cảnh trên của thị trường, trở lại vấn đề của các NHTM - những người làm nên sóng lãi suất trên thị trường và cũng chịu tác động đầu tiên từ những con sóng đó.

Ngay chiều ngày 8/12, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng lập tức trở lại mức 25%/năm. Sự căng thẳng về lãi suất trước hết do tác động của yêu cầu tăng vốn điều lệ lên 3.000 tỷ đồng theo Nghị định 141 của Chính phủ; tiếp đến là các NHTM phải đáp ứng điều kiện về thanh khoản.

NHNN khẳng định thanh khoản của các NHTM năm nay tương đối tốt. Nhưng “tốt” theo con số của các NHTM báo cáo với NHNN.

Thực tế, không ít NHTM phải chạy đôn chạy đáo để lo đủ yêu cầu về đảm bảo thanh khoản; và cả để đẩy tăng trưởng tín dụng lên cao, nhằm hoàn thành kế hoạch lợi nhuận mà đại hội cổ đông đã thông qua. Và chính từ nhu cầu vay vốn “nóng” của một số NHTMCP mà hình thành nên hiện tượng các NHTM lớn “kiếm ăn” trên lưng ngân hàng nhỏ.

Mức độ “ăn” này ngày càng quá đà (với lãi suất lên đến trên 20%/năm) khiến các NHTMCP nhỏ không chịu nổi, phải tăng LSHĐ. Ngân hàng nhỏ “sốt” lãi suất, ngân hàng lớn - những người khổng lồ không “sốt” nhưng họ chỉ cần “hắt hơi” là thị trường đã có sóng.

Nhìn lại, những biến động của lãi suất trên thị trường vừa qua cho thấy, ban đầu lãi suất tăng nhẹ, từ 12%/năm lên 13%, 14%/năm là xuất phát từ những NHTMCP nhỏ trong những lúc “túng” đành phải tính: vay ngân hàng lớn (trên thị trường liên ngân hàng) hay vay từ dân cư (tăng LSHĐ).

Nhưng sau đó sóng lãi suất đã cao hơn, mạnh hơn lại do chính những NHTMCP lớn (với vốn điều lệ lên đến cả chục ngàn tỷ đồng), và không loại trừ cả những NHTM nhà nước cũng vào cuộc (BIDV, ACB, Eximbank... đều có mức LSHĐ công khai trên 14%/năm).

Tại sao họ có tiền để cho các NHTM nhỏ vay? Vì họ có lợi thế của một người khổng lồ: từ “thể lực” tốt đến mạng lưới rộng khắp... nên dù LSHĐ của các NHTM này có thấp thì tổng lượng vốn họ huy động được vẫn khá nhiều.

Có vốn, họ mua trái phiếu chính phủ - loại lương khô để khi muốn có thể mang đến NHNN “đổi” thành “tiền tươi thóc thật” và cho những kẻ “túng thiếu” vay. Như vậy, việc kinh doanh tiền của các NHTM này có thể nói là đã bị biến tướng.

Nhiều NHTM không còn đóng vai là trung gian tài chính, dẫn vốn từ nơi tạm nhàn rỗi (vốn huy động) đến những người cần vốn đầu tư cho sản xuất kinh doanh (những người đi vay).

Điều này lý giải tại sao đến hết tháng 11/2010, trong khi có NHTM có tốc độ tăng trưởng tín dụng lên đến 70%, 80% nhưng cũng có ngân hàng “đủng đỉnh” ở mức vài chục %.

Và nếu hồi đầu năm nhiều NHTM “giãy nảy” với quy định của Thông tư 13 về tỷ lệ cấp tín dụng thấp, gây khó khăn cho kinh doanh của họ (TCTD là ngân hàng chỉ được sử dụng tối đa 80% vốn huy động để cho vay, các TCTD phi ngân hàng là 85%).

Nhưng đến nay tỷ lệ cấp tín dụng/vốn huy động của không ít NHTM lớn thấp một cách đáng ngạc nhiên: 60% - 70%, thậm chí có NHTM còn sử dụng chưa đến 30%. Các NHTM đã dùng vốn vào việc gì? Một phần câu hỏi đã được trả lời ở trên.

Theo Ngân Hà
Báo Diễn đàn doanh nghiệp

Tag :
MỚI NHẤT
“Vinashin sẽ thu xếp đủ vốn trả nợ sau 1 năm”
“Vinashin sẽ thu xếp đủ vốn trả nợ sau 1 năm”

(Dân trí) - Sau khi tái cơ cấu, số đơn vị thành viên sẽ giảm từ 216 đơn vị xuống còn 43 đơn vị thành viên. Theo tính toán, tổng số lao động dôi dư khoảng 13.000 người.

Thứ hai, 20/12/2010 - 12:25

Chú ý địa chỉ khi mua vé máy bay
Chú ý địa chỉ khi mua vé máy bay

Gần đây có bạn đọc gửi phản ánh về tình trạng nhiều phòng vé gắn biển, logo của Vietnam Airlines (VNA) nhưng bán vé với giá cao hơn và chất lượng dịch vụ hạn chế.

Thứ hai, 20/12/2010 - 12:02

Lãi suất cao làm nghẽn dòng tín dụng
Lãi suất cao làm nghẽn dòng tín dụng

Mức lãi suất tín dụng hợp lý, theo các chuyên gia chỉ ở mức 11 - 14%/năm - không quá rẻ để khuyến khích đầu tư kém hiệu quả nhưng cũng không quá cao khiến cho doanh nghiệp khó khăn và nền kinh tế trì trệ.

Thứ hai, 20/12/2010 - 09:15

Khi các nhà tài trợ nói thẳng
Khi các nhà tài trợ nói thẳng

Sau những thành tựu đã được ghi nhận, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam hẳn đã rút ra được nhiều bài học quý từ những nhận định sâu sắc và thẳng thắn của các nhà tài trợ tại Hội nghị Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG) vừa kết thúc.

Thứ hai, 20/12/2010 - 01:39

Đề xuất thành lập Sàn Giao dịch vàng chính thức
Đề xuất thành lập Sàn Giao dịch vàng chính thức

(Dân trí) - Dự kiến tuần tới, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia sẽ họp để bàn bạc, hiến kế chiến lược để xử lý dứt điểm vấn đề tỷ giá hối đoái và Đô la hóa, đầu tư vàng.

Chủ nhật, 19/12/2010 - 09:01

Trời rét hại, thực phẩm Hà Nội “đội” giá cao
Trời rét hại, thực phẩm Hà Nội “đội” giá cao

(Dân trí) - Thời tiết rét đậm, rét hại ở khu vực phía Bắc đã kìm hãm sự phát triển của rau xanh là nguyên nhân khan hiếm nguồn cung và đẩy giá thực phẩm trên thị trường Hà Nội tăng lên gấp 2, thậm chí gấp 3 lần so với những ngày trước đó.

Chủ nhật, 19/12/2010 - 05:35

Trung Quốc tuyên bố đã kiểm soát được lạm phát
Trung Quốc tuyên bố đã kiểm soát được lạm phát

(Dân trí) - Ông Liu Mingkang, quan chức cao cấp trong ngành ngân hàng Trung Quốc, khẳng định giá cả tại Trung Quốc năm 2011 sẽ không tăng nhanh và Trung Quốc đã có một số thành công trong kiềm chế lạm phát.

Chủ nhật, 19/12/2010 - 05:10

iPhone và nghịch lý thương mại Trung-Mỹ
iPhone và nghịch lý thương mại Trung-Mỹ

Giá trị xuất khẩu iPhone năm 2009 tạo ra 1,9 tỷ USD trong thặng dư thương mại của Trung Quốc, đồng thời một giá trị tương tự trong thâm hụt thương mại Mỹ.

Chủ nhật, 19/12/2010 - 01:47

Vietnam Airlines hủy chuyến vì thời tiết, hành khách bức xúc
Vietnam Airlines hủy chuyến vì thời tiết, hành khách bức xúc

(Dân trí) - Rất nhiều hành khách đi trên các chuyến bay của Vietnam Airlines chặng Hà Nội - Chu Lai ngày hôm qua (17/12) bức xúc khi bị đổi chuyến, đổi chặng bay đột ngột. Phía Vietnam Airlines cho biết không thể thực hiện khởi hành đúng giờ vì thời tiết không cho phép.

Thứ bảy, 18/12/2010 - 12:07

Vàng tăng hơn 10.000 đồng/chỉ, USD lên 21.200 VND
Vàng tăng hơn 10.000 đồng/chỉ, USD lên 21.200 VND

(Dân trí) - Sáng nay 18/12, giá vàng miếng trong nước tăng hơn 10.000 đồng/chỉ so với chốt phiên chiều qua, lên mức 3,595 triệu đồng/chỉ. Giá USD tự do cũng lên mức 21.200 VND.

Thứ bảy, 18/12/2010 - 10:37

Công an vào cuộc phòng chống tội phạm phá máy ATM
Công an vào cuộc phòng chống tội phạm phá máy ATM

(Dân trí) - Bộ Công an sẽ có văn bản chỉ đạo Cục điều tra tội phạm kinh tế, Công an hình sự, công an địa phương, các lực lượng tuần tra canh gác bảo vệ tăng cường hỗ trợ, phối hợp với các ngân hàng trong việc đảm bảo an toàn cho ATM…

Thứ bảy, 18/12/2010 - 10:29

Thuế nhập khẩu gas giảm còn 2%
Thuế nhập khẩu gas giảm còn 2%

(Dân trí) - Hôm qua 17/12, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 208/2010/TT-BTC quy định áp dụng mức thuế suất, thuế nhập khẩu ưu đãi là 2% (thay cho mức 5% trước đây) đối với một số mặt hàng khí dầu mỏ và các loại khí hydrocarbon.

Thứ bảy, 18/12/2010 - 10:04

ĐÁNG QUAN TÂM
Cá tra vào danh mục phát triển bền vững
Cá tra vào danh mục phát triển bền vững

(Dân trí) - Chiều 17/12, đại diện Bộ NN&PTNT và người đứng đầu Chương trình Thủy hải sản Toàn cầu của WWF, TS. Mark Powell đã kí thỏa thuận hợp tác đưa cá tra/basa Việt Nam vào danh mục hướng tới sự phát triển bền vững.

Thứ bảy, 18/12/2010 - 06:58

Thủy điện Sơn La đã hòa vào lưới điện quốc gia
Thủy điện Sơn La đã hòa vào lưới điện quốc gia

(Dân trí) - Đúng 12h45 ngày 17/12, tổ máy số 1 (công suất 400 MW) của Nhà máy Thủy điện Sơn La đã hòa thành công vào hệ thống điện Quốc gia, vượt tiến độ trước 2 năm theo Nghị quyết của Quốc hội.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 04:40

Đình chỉ chức vụ giám đốc SHB Khánh Hòa
Đình chỉ chức vụ giám đốc SHB Khánh Hòa

(Dân trí) - Ban giám đốc SHB đã có quyết định đình chỉ đình chức vụ Giám đốc SHB chi nhánh Khánh Hòa cùng các nhân viên liên quan quanh vụ tự ý phát hành khống sổ tiết kiệm 50 tỷ đồng.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 03:32

Du lịch Hà Nội hướng tới phát triển bền vững
Du lịch Hà Nội hướng tới phát triển bền vững

(Dân trí) - Phát triển du lịch văn hóa và sinh thái sẽ là ưu tiên của ngành du lịch Hà Nội trong những năm tới, nhằm tạo ra những sản phẩm đặc trưng của thủ đô.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 03:13

Cổ phiếu chứng khoán, bất động sản đồng loạt tăng trần
Cổ phiếu chứng khoán, bất động sản đồng loạt tăng trần

(Dân trí) - Thị trường tăng tốc trở lại sau 2 phiên điều chỉnh mạnh. Các lệnh mua ATC được dồn vào SSI, CTG, DPM, ITA, REE, VCB... Bên sàn Hà Nội, cổ phiếu chứng khoán không còn dư bán.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 10:47

Vàng giảm nhẹ, USD tăng lên 21.180 VND
Vàng giảm nhẹ, USD tăng lên 21.180 VND

(Dân trí) - Ảnh hưởng từ sự sụt giảm mạnh mẽ trên thị trường thế giới, giá vàng miếng trong nước sáng nay cũng điều chỉnh giảm gần 10.000 đồng/chỉ, giao dịch dưới mốc 3,6 triệu đồng/chỉ. Giá USD tự do tăng lên mức 21.180 VND.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 09:46

Không tăng giá xăng dầu từ nay đến Tết Nguyên đán
Không tăng giá xăng dầu từ nay đến Tết Nguyên đán

(Dân trí) - Từ nay đến hết dịp Tết Nguyên đán 2011 sẽ không có chuyện tăng giá. Nếu có hiện tượng cây xăng nào dừng bán, vi phạm quy định sẽ bị xử lý nghiêm, thậm chí có thể sử dụng biện pháp cao nhất là rút giấy phép vĩnh viễn đối với cây xăng đó.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 07:20

Tăng cường công tác kiểm tra hoạt động huy động vốn
Tăng cường công tác kiểm tra hoạt động huy động vốn

(Dân trí) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành văn bản yêu cầu Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình thị trường tiền tệ, kịp thời phát hiện những hành động bất thường gây mất ổn định thị trường các tổ chức tín dụng.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 02:47

Khai trương đường bay thẳng TPHCM - Bắc Kinh
Khai trương đường bay thẳng TPHCM - Bắc Kinh

(Dân trí) - Chiều qua 16/12, tại Bắc Kinh (Trung Quốc), Tổng Công ty Hàng Không Việt Nam (Vietnam Airlines) chính thức khai trương đường bay mới TPHCM - Bắc Kinh. Bằng việc khai trương đường bay mới này, Vietnam Airlines trở thành hãng hàng không duy nhất bay không điểm dừng (non-stop) giữa TPHCM và Bắc Kinh.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 01:01

Đồng USD tăng giá không ngừng
Đồng USD tăng giá không ngừng

(Dân trí) - Đồng USD giao dịch ở sát mức cao nhất trong 3 tháng so với đồng yên, thị trường chứng khoán châu Á biến động mạnh.

Thứ sáu, 17/12/2010 - 12:41

Ireland buộc các ngân hàng bán tài sản và chuyển hướng hoạt động
Ireland buộc các ngân hàng bán tài sản và chuyển hướng hoạt động

(Dân trí) - Quốc hội Ireland đã chính thức thông qua dự luật yêu cầu các tổ chức tài chính nước này bán tài sản và buộc một số chủ nợ chịu thiệt hại như một phần trong kế hoạch tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Thứ năm, 16/12/2010 - 05:39

Trời trở lạnh, quần áo rét vỉa hè hút khách
Trời trở lạnh, quần áo rét vỉa hè hút khách

(Dân trí) - Không phải ai cũng có điều kiện để vào shop thời trang, đặc biệt là quần áo mùa đông thường có giá rất cao. Chính vì thế khi trời vừa trở lạnh, người dân đã đổ xô đi mua quần áo ấm và nhiều cửa hàng vỉa hè được dịp “xả” hàng.

Thứ năm, 16/12/2010 - 04:30