Cú sốc kép bủa vây kinh tế toàn cầu: Loạt "cá mập" tài chính cảnh báo

Tại hội nghị mới đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, không khí bao trùm là sự thận trọng cao độ khi các nhà hoạch định chính sách đối diện nguy cơ kinh tế toàn cầu bước vào một chu kỳ bất ổn mới, xuất phát từ căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Hơn 30 thống đốc ngân hàng Trung ương đã cùng phát đi cảnh báo về một “cú sốc kép” - khi lạm phát có nguy cơ tăng trở lại trong lúc tăng trưởng suy yếu. Tâm điểm lo ngại dồn về eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới, đang rơi vào trạng thái gián đoạn khó lường.

Biến động này không chỉ đẩy giá dầu vào thế bất ổn, bất kỳ sự tắc nghẽn nào tại đây còn có thể làm đứt gãy nguồn cung phân bón, hóa chất - những đầu vào thiết yếu của nông nghiệp và công nghiệp toàn cầu.

Kịch bản đáng lo nhất được nhắc đến là “lạm phát đình trệ”, sự kết hợp nguy hiểm giữa giá cả leo thang và tăng trưởng ì ạch.

Ông Pierre Gramegna, Tổng giám đốc Cơ chế Bình ổn châu Âu (ESM), cảnh báo rằng nếu xung đột kéo dài và Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm từ 1% đến 2,5%. Điều này không chỉ bào mòn sức mua mà còn đẩy các nền kinh tế vốn đang phục hồi mong manh vào thế khó.

Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi giới chức Ngân hàng Trung ương châu Âu, khi mức độ bất định hiện nay được đánh giá là “chưa từng có tiền lệ”.

Áp lực không chỉ nằm ở lạm phát, mà còn ở sự mơ hồ trong điều hành chính sách. Từ Bắc Âu đến trung tâm châu Âu, nhiều ngân hàng Trung ương thừa nhận họ không còn đủ cơ sở để đưa ra lộ trình lãi suất rõ ràng.

Thay vào đó, chiến lược “quan sát và phản ứng theo từng kỳ họp” đang trở thành lựa chọn thay thế trong bối cảnh mọi biến số, từ thời gian xung đột đến mức độ đứt gãy chuỗi cung ứng, đều khó dự báo.

Đáng chú ý, các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, đặc biệt là Đông Nam Á, đang đối mặt nguy cơ thiếu hụt thực sự nếu dòng chảy dầu từ Trung Đông bị gián đoạn kéo dài. Khi đó, áp lực không chỉ dừng ở chi phí mà có thể lan sang sản xuất, thương mại và cả ổn định vĩ mô.

Dù thị trường tài chính toàn cầu hiện vẫn tỏ ra “lì đòn” nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đây mới chỉ là “khoảng lặng trước bão”. Những tác động thực sự lên nền kinh tế thực có thể sẽ chỉ bộc lộ khi chuỗi cung ứng bắt đầu phản ánh đầy đủ các cú sốc hiện tại.

Trong bối cảnh đó, thông điệp chung từ các nhà hoạch định chính sách là các nền kinh tế cần tăng tốc đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn địa chính trị, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo và hạt nhân.

Các chuyên gia cho rằng đây không còn là lựa chọn dài hạn, mà đang trở thành yêu cầu cấp bách để nâng cao khả năng chống chịu trước những cú sốc ngày càng khó lường của kinh tế toàn cầu.