(Dân trí) - Quảng Ninh đạt mức tăng GRDP 12,54% trong 9 tháng năm 2026. Bí thư Thành ủy Quảng Ninh chia sẻ cách chính quyền đồng hành với doanh nghiệp, giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng.
Với mức tăng GRDP 12,54% trong 9 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh trở thành địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất cả nước. Kết quả này đến từ những quyết sách điều hành nào, cách tháo gỡ điểm nghẽn ra sao và đâu là động lực để duy trì đà tăng trưởng trong những năm tới? Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường chia sẻ với phóng viên báo Dân trí về những kinh nghiệm này.
Quảng Ninh dẫn đầu cả nước về tăng trưởng GRDP 9 tháng, riêng quý III đạt hơn 15%. Nếu phải chỉ ra ba quyết định điều hành quan trọng nhất tạo nên kết quả này, ông sẽ chọn những quyết định nào? Điều gì đã được làm khác so với năm 2025?
- Kết quả tăng trưởng là sự tổng hòa của nhiều yếu tố, trong đó có nền tảng phát triển được tích lũy qua nhiều năm, nỗ lực của doanh nghiệp, người dân và sự đổi mới trong lãnh đạo, điều hành.
Tôi cho rằng có ba nhóm quyết định quan trọng. Thứ nhất là đổi mới phương thức điều hành, chuyển từ giao nhiệm vụ chung sang quản trị bằng mục tiêu, chỉ tiêu và kết quả cụ thể. Thành phố xây dựng kịch bản tăng trưởng theo từng quý, từng tháng, giao trách nhiệm rõ ràng cho từng ngành, địa phương và thường xuyên kiểm đếm tiến độ.
Thứ hai là tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư. Trong 198 dự án khó khăn, tồn đọng, kéo dài được rà soát, thành phố đã giải quyết dứt điểm 150 dự án. Với 32 dự án động lực, 12 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng; 20 dự án còn lại đã giải phóng 6.336ha/9.444,7ha, đạt gần 70% diện tích cần phải giải phóng mặt bằng đã kéo dài nhiều năm.
Thứ ba là chuyển mạnh cơ cấu tăng trưởng, lấy công nghiệp chế biến, chế tạo làm động lực quan trọng, đồng thời phát triển dịch vụ và du lịch. Chúng tôi không chỉ dựa vào lợi thế sẵn có mà phải tạo thêm năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và dư địa phát triển mới.
Điểm khác biệt là các mục tiêu được cụ thể hóa thành nhiệm vụ có thể đo đếm, kiểm tra và quy trách nhiệm. Thành phố chủ động điều chỉnh kịch bản khi có biến động, thay vì chờ đến cuối năm mới đánh giá. Nhờ đó, 9 tháng đầu năm, thu ngân sách nhà nước đạt 78.504 tỷ đồng, tăng 52% so với cùng kỳ.
Quảng Ninh có lợi thế đặc biệt về cảng biển, du lịch, công nghiệp và hạ tầng. Nhưng lợi thế không tự động chuyển thành tăng trưởng. Khâu nào trong bộ máy đã thay đổi rõ nhất, từ giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai đến tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp? Ông có thể kể một trường hợp cụ thể?
- Thay đổi rõ nhất là tư duy và cách ứng xử của chính quyền đối với doanh nghiệp. Chúng tôi chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành, phục vụ và kiến tạo phát triển. Sự thuận lợi của doanh nghiệp được xem là một thước đo chất lượng phục vụ của chính quyền.
Những vướng mắc về thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, vật liệu san lấp và giải phóng mặt bằng được rà soát, xử lý theo từng dự án. Việc thuộc thẩm quyền địa phương phải chủ động giải quyết, xác định rõ trách nhiệm, không để doanh nghiệp phải đi lại qua nhiều cơ quan.
Việc tháo gỡ vướng mắc cho 150 trong tổng số 198 dự án được rà soát là một ví dụ. Đối với 32 dự án động lực, thành phố tập trung chỉ đạo giải phóng mặt bằng, kiểm điểm tiến độ hằng tháng. Đến nay, 12 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, khối lượng còn lại chỉ khoảng 30% tổng diện tích, tạo điều kiện để nhà đầu tư triển khai dự án.
Cải cách hành chính cũng được đẩy mạnh. Thành phố cung cấp trực tuyến toàn bộ 2.128 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 40% thời gian giải quyết đối với 1.249 thủ tục do Trung ương quy định và giảm 39% đối với 703 thủ tục liên quan đến sản xuất, kinh doanh. Trong 9 tháng, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 99,7%.
Chúng tôi xác định thu hút đầu tư không chỉ là mời gọi những tập đoàn lớn đến địa phương mà còn phải tạo hệ sinh thái đủ tốt để họ ở lại, mở rộng hoạt động và kéo theo các doanh nghiệp, dịch vụ khác cùng phát triển.
Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng hơn 26%, trong khi du lịch cũng tăng mạnh. Đâu là động lực mang tính dài hạn, đâu là sự tăng tốc theo chu kỳ?
- Quảng Ninh không thể phát triển dựa vào một ngành kinh tế duy nhất. Muốn duy trì tăng trưởng cao trong nhiều năm, thành phố phải xây dựng cơ cấu kinh tế có nhiều trụ cột, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ và du lịch bổ trợ cho nhau.
Trong 9 tháng năm 2026, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 14,02%, dịch vụ tăng 13,82%. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 26,67%, đóng góp 3,82 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung.
Đây là động lực có ý nghĩa dài hạn, bởi công nghiệp tạo năng lực sản xuất, việc làm và giá trị gia tăng. Thành phố đang tập trung thu hút các dự án công nghệ hiện đại, mở rộng hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế. Trong 9 tháng, 12/12 dự án theo kế hoạch đã đi vào sản xuất, kinh doanh. Các khu công nghiệp, khu kinh tế thu hút 96,3% tổng vốn đầu tư nước ngoài vào địa phương.
Du lịch và dịch vụ tiếp tục khai thác lợi thế cảnh quan, di sản và hạ tầng kết nối. Quảng Ninh đón khoảng 18,8 triệu lượt khách trong 9 tháng, trong đó khách quốc tế tăng 28%. Doanh thu du lịch ước đạt 56.400 tỷ đồng, tăng 27,38%. Thành phố tổ chức hơn 286 sự kiện kích cầu, quảng bá và đón 49 chuyến tàu biển quốc tế.
Chúng tôi không chỉ hướng tới tăng số lượng khách mà còn nâng chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu. Sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược góp phần hình thành những sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí có sức cạnh tranh.
Những con số tăng trưởng theo từng quý có thể chịu tác động của chu kỳ sản xuất và thị trường. Tuy nhiên, định hướng dài hạn là xây dựng công nghiệp thành trụ cột sản xuất, đồng thời phát triển du lịch, dịch vụ thành nguồn tạo việc làm và thu nhập, giúp cơ cấu kinh tế cân bằng hơn.
GRDP tăng trưởng cao là kết quả đáng ghi nhận, nhưng doanh nghiệp và người dân có thể quan tâm hơn đến thu nhập, việc làm và cơ hội kinh doanh. Ông dùng những chỉ tiêu nào để xác định tăng trưởng đã thực sự đi vào đời sống? Có nhóm doanh nghiệp hay khu vực dân cư nào chưa được hưởng lợi tương xứng?
- GRDP là chỉ tiêu quan trọng nhưng không thể là thước đo duy nhất của phát triển. Thành quả kinh tế cuối cùng phải được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống và mức độ thụ hưởng của người dân.
Với doanh nghiệp, chúng tôi quan tâm đến khả năng tiếp cận đất đai, hạ tầng, thủ tục hành chính, cơ hội đầu tư và mở rộng sản xuất. Với người dân, tăng trưởng phải gắn với việc làm, thu nhập, điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu.
Quảng Ninh đặt mục tiêu phát triển toàn diện, xây dựng địa phương có chỉ số hạnh phúc thuộc nhóm cao nhất cả nước. Điều đó đòi hỏi kinh tế phải đi cùng tiến bộ xã hội, môi trường sống lành mạnh, đô thị văn minh và an sinh được bảo đảm.
Tuy nhiên, không thể mặc nhiên cho rằng mọi doanh nghiệp và khu vực dân cư đều hưởng lợi như nhau khi GRDP tăng cao. Những lĩnh vực, nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ cần thêm điều kiện để thích ứng với chuyển dịch kinh tế. Vì vậy, thành phố phải mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp địa phương phát triển và nâng chất lượng việc làm.
Chúng tôi cũng yêu cầu các dự án lớn phải tạo sức lan tỏa, không chỉ mang lại nguồn vốn đầu tư mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp trong nước, dịch vụ địa phương và người lao động.
Nếu Quảng Ninh tiếp tục duy trì tăng trưởng hai con số trong 3-5 năm tới, điểm nghẽn lớn nhất sẽ là gì: Nhân lực, quỹ đất, năng lượng, môi trường hay sức cạnh tranh của doanh nghiệp? Thành phố đang chuẩn bị giải pháp gì ngay từ bây giờ?
- Không thể tách riêng một yếu tố để xem đó là điểm nghẽn duy nhất. Khi quy mô kinh tế mở rộng, các vấn đề về hạ tầng, quỹ đất, nhân lực, năng lượng, môi trường và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đều cần được chuẩn bị đồng bộ.
Trước hết, hạ tầng phải đi trước một bước. Quảng Ninh đã hình thành trục cao tốc dài hơn 176km nối Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái, cùng Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và hệ thống cầu kết nối liên tỉnh. Đây là nền tảng mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng.
Thời gian tới, thành phố tiếp tục sử dụng đầu tư công dẫn dắt nguồn lực xã hội, thúc đẩy các dự án hạ tầng động lực và nghiên cứu những kết nối mới như đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Về không gian sản xuất, địa phương tiếp tục phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế và cụm công nghiệp thế hệ mới. Trong 9 tháng, Quảng Ninh đã thành lập 6 cụm công nghiệp, khởi công 9 cụm công nghiệp, đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy hoạch và chuẩn bị quỹ đất cho các dự án.
Cùng với hạ tầng, cải cách hành chính, minh bạch hóa quy trình và nâng cao trách nhiệm của cơ quan công quyền vẫn là nhiệm vụ xuyên suốt. Thành phố không chỉ thu hút vốn đầu tư mà còn chú trọng chất lượng dự án, công nghệ, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng tạo giá trị gia tăng.
Mục tiêu là xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Tăng trưởng hai con số chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng phát triển, môi trường bền vững và sự thụ hưởng ngày càng tốt hơn của người dân.
Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
