Bài học Formosa và yếu tố “không khả thi” khi đánh giá tác động môi trường

Dân trí Bộ trưởng Trần Hồng Hà từng nhận định, báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của Formosa là rất sơ sài mà một phần xuất phát từ quy định luật cần ĐTM ngay từ khi mới có ý tưởng, đề xuất dự án để làm căn cứ xét duyệt đầu tư, cấp giấy phép đầu tư. Đây là điều không khả thi. Do đó, hiện đang có đề xuất sửa Điều 25 của Luật Bảo vệ Môi trường quy định về vấn đề này.
>>Thủ tướng: Thu hút đầu tư phải quan tâm vấn đề môi trường
>>Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: "Không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế”
>>Từ vụ Formosa: “Quản lý, giám sát môi trường là việc khó, tuyệt đối không được tư lợi”

Phát biểu tại hội thảo về Luật sửa đổi, bổ sung các luật về đầu tư, kinh doanh do Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức ngày 11/8, ông Nguyễn Mạnh Hiển, Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường đã đưa ra những vấn đề pháp lý về đầu tư, kinh doanh, hệ quả và kiến nghị sửa đổi bổ sung đối với dự án luật này.

Theo đó, ông Hiển cho biết, trong quá trình hình thành dự án đầu tư, việc quy định thực hiện thủ tục đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đang gặp những vướng mắc giữa Luật Đầu tư và Luật Bảo vệ môi trường.

Ông Nguyễn Mạnh Hiển (ảnh: LĐ)
Ông Nguyễn Mạnh Hiển (ảnh: LĐ)

Cụ thể, theo Luật Đầu tư, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư không yêu cầu nhà đầu tư (NĐT) phải nộp quyết định phê duyệt ĐTM. Tuy nhiên, Luật Bảo vệ môi trường lại quy định, quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường là căn cứ để cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án. Do đó, NĐT phải thực hiện thủ tục xin quyết định phê duyệt ĐTM trước khi thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư.

Ông Hiển cho biết, trong thực tiễn thi hành, thủ tục quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường rất phức tạp và tốn kém. Nếu chưa nhận được chấp thuận chủ trương đầu tư mà thực hiện thủ tục này sẽ rủi ro cho NĐT.

Mặt khác, thông tin đầu tư chưa đủ, độ chính xác chưa cao, do vậy, thủ tục quyết định phê duyệt ĐTM được các địa phương đề xuất thực hiện sau khi đã có quyết định chủ trương đầu tư.

Hơn nữa, sau khi có thảm họa môi trường tại 4 tỉnh miền Trung do Formosa gây ra cũng đã cho thấy rằng, việc lập ĐTM trước khi có quyết định chủ trương đầu tư sẽ rất sơ sài, không sát thực tế và có thể sẽ để xảy ra những hậu quả không lường trước.

Do đó, hiện nhóm nghiên cứu của CIEM/GIG đã đưa ra đề xuất trong dự án án luật cần sửa đổi Điểm a, Khoản 2, Điều 25 của Luật Bảo vệ Môi trường đó là cần thực hiện ĐTM sau khi có quyết định chủ trương đầu tư, cấp giấy phép đầu tư.

Tại hội nghị Sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai công tác 6 tháng cuối năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cũng đã đề cập đến vấn đề này.

Ông Hà thừa nhận, ĐTM của dự án Formosa quá chung chung. Trong phần kiến nghị lên Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng, ông Hà nêu có quá nhiều bất cập trong luật pháp về bảo vệ môi trường.

Luật quy định cần ĐTM ngay từ khi mới có ý tưởng, đề xuất dự án để làm căn cứ xét duyệt đầu tư, cấp giấy phép đầu tư. Ông Hà cho rằng, như vậy không khả thi, như vụ Formosa vừa qua, “báo cáo ĐTM mang tính chất chung chung quá”.

“Đánh giá tác động môi trường hiện nay như hình thức để các doanh nghiệp được đầu tư. Cái này chúng tôi nhận thức sâu sắc nên đề nghị cho phép xem xét báo cáo đánh giá tác động môi trường trong giai đoạn xem xét cấp giấy phép xây dựng. Khi đó dự án mới có thiết kế cơ sở, mới có căn cứ để đánh giá tác động môi trường”, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu quan điểm.

Mới đây, khi lật giở lại báo cáo ĐTM của Formosa, giới chuyên gia cho biết, ĐTM của dự án dày 285 trang, gồm 9 chương, thiết kế theo chuẩn của Thông tư 08/2006-BTNMT hướng dẫn đánh giá môi trường chiến lược, ĐTM và cam kết bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, trong nội dung của ĐTM, các yêu cầu về đánh giá chi tiết các tác động môi trường có khả năng xảy ra khi dự án được thực hiện, dự báo rủi ro về sự cố môi trường do công trình gây ra, biện pháp cụ thể giảm thiểu các tác động xấu đối với môi trường; phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường lại vô cùng sơ sài, giản lược.

Trong đó, đánh giá tác động của nước thải đến môi trường trong giai đoạn vận hành nhà máy chỉ chưa đến 2,5 trang. Mất 1,5 trang là các bảng biểu, vỏn vẹn một trang ĐTM, chủ yếu là liệt kê các nguồn nước thải của nhà máy ra môi trường, đặc điểm của các loại nước thải đó. Ngoài ra, không có thông tin nào cho biết, lượng nước thải này có ảnh hưởng như nào đến môi trường. Cũng kông có một dòng nào về sự cố với môi trường biển, với đất, với không khí.

Theo đánh giá của PGS.TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ, ĐTM của dự án Formosa có chất lượng quá thấp, mang tính đối phó, như một thủ tục để được phê duyệt chứ không phải một báo cáo có tính khoa học thực sự. Nếu dựa trên ĐTM này để giám sát môi trường thì lộ rất nhiều lỗ hổng.

Tại hội thảo hôm nay, TS Nguyễn Đình Cung cũng đặt vấn đề về “cái gọi là chủ trương đầu tư”. Ông Cung đề nghị cần xem lại liệu có cần thiết tồn tại chủ trương đầu tư hay không.

“Nó là cái gì? Nó chả là cái gì nhưng rất quan trọng. Nó sơ sài nhưng lại mang tính chất quyết định”, ông Cung nhận xét.

Ông Cung dẫn chứng, ở địa phương khi Chủ tịch UBND tỉnh đồng ý về chủ trương đầu tư dự án thì các thủ tục sau này đều mang tính hình thức, đi theo chủ trương mà lãnh đạo tỉnh đề ra, trong khi chủ trương thường có số liệu rất sơ sài, chủ quan, duy ý chí.

“Do đó, ta phải tính thêm là có cần thiết không giữ lại “chủ trương đầu tư” trong giai đoạn hình thành dự án hay không? Nếu giữ lại thì cũng không nên mang vai trò quyết định mọi thứ”, vị chuyên gia nhìn nhận.

Bích Diệp

MỚI NHẤT
Nhà thầu Trung Quốc múc “đất bẩn” đổ đường cao tốc!?
Nhà thầu Trung Quốc múc “đất bẩn” đổ đường cao tốc!?

Tình trạng dùng “đất bẩn” không đúng quy chuẩn để làm nền đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang được nhà thầu Giang Tô (Trung Quốc) tái diễn trên đoạn đường cao tốc qua huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi)…

Thứ sáu, 12/08/2016 - 09:34

Mua xe điện giá rẻ, chính hãng ở đâu cho năm học mới 2016?
Mua xe điện giá rẻ, chính hãng ở đâu cho năm học mới 2016?

Hiện nay, xe điện có nhiều loại, nhưng để mua được một chiếc xe điện tốt nhất, giá thành không quá đắt là điều không dễ dàng. Do đó, mua xe điện ở đâu vừa chất lượng, giá lại rẻ là nỗi trăn trở của không ít phụ huynh trong những ngày cận kề năm học mới.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 09:00

Đi săn đất ở "bờ Đông" Sài Gòn
Đi săn đất ở "bờ Đông" Sài Gòn

(Dân trí) - Khi những dự án "khủng" như cầu Cát Lái, sân bay Long Thành đang "chuyển mình", giá đất ở hầu hết các xã thuộc huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai đã lao vào cơn "sốt xình xịch"...

Thứ sáu, 12/08/2016 - 08:30

FLC Star Tower đạt 50% giao dịch thành công chỉ sau 1 tháng ra mắt
FLC Star Tower đạt 50% giao dịch thành công chỉ sau 1 tháng ra mắt

Dự án đã bán 250 trên tổng số 450 căn hộ chỉ sau 40 ngày ra mắt (ngày 3/7). Đây là một điểm sáng tích cực trong bối cảnh thị trường bất động sản tại Hà Đông đang báo hiệu dư thừa cung.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 08:00

Petrolimex lãi gần 1.600 tỷ đồng kinh doanh xăng dầu trong nửa đầu năm
Petrolimex lãi gần 1.600 tỷ đồng kinh doanh xăng dầu trong nửa đầu năm

(Dân trí) - Trong nửa đầu năm, hoạt động kinh doanh xăng dầu của toàn tập đoàn mang lại cho Petrolimex 1.597 tỷ đồng lãi trước thuế, tương đương 56,9% tổng lợi nhuận hợp nhất.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 07:30

Hoa Sen chi 3,5 tỷ tìm nhà tư vấn thiết kế khu phức hợp tại TP. Quy Nhơn
Hoa Sen chi 3,5 tỷ tìm nhà tư vấn thiết kế khu phức hợp tại TP. Quy Nhơn

Tại lễ Công bố thi tuyển thiết kế kiến trúc cho dự án Hoa Sen Tower, một khu phức hợp gồm trung tâm thương mại, dịch vụ khách sạn và căn hộ cao cấp lớn tại TP. Quy Nhơn, Bình Định, Tập đoàn Hoa Sen đã công bố mức giải thưởng lên tới tổng giá trị 3,5 tỷ.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 07:15

Chuyển địa điểm dự án của người Trung Quốc trên đèo Hải Vân
Chuyển địa điểm dự án của người Trung Quốc trên đèo Hải Vân

Dự án khu nghỉ dưỡng của người Trung Quốc được cấp phép tại khu vực trọng điểm về an ninh quốc phòng trên đèo Hải Vân gây bức xúc dư luận vào năm 2014 đã được chuyển sang triển khai ở địa điểm khác.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 07:10

Bỏ Thông tư 20, giá ô tô sẽ rẻ và người dân có nhiều sự lựa chọn!
Bỏ Thông tư 20, giá ô tô sẽ rẻ và người dân có nhiều sự lựa chọn!

(Dân trí) - “Nếu Thông tư 20 bị bãi bỏ hoàn toàn ra khỏi Nghị định, tôi không dám chắc giá xe ô tô sẽ rẻ. Tuy nhiên, một chiếc xe có 3 đến 5 người cùng bán. Nhưng người bán giá cao sẽ không ai mua”.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 06:00

Đề xuất xóa 8.000 tỷ đồng cho người nộp thuế
Đề xuất xóa 8.000 tỷ đồng cho người nộp thuế

(Dân trí) - Bộ Tài chính vừa có đề xuất xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt cho người nộp thuế 7.963 tỷ đồng và khoanh nợ cho những trường hợp thực tế đã giải thể, phá sản, bỏ kinh doanh 6.731 tỷ đồng. Tuy nhiên, trường hợp chây ỳ, cố tình chiếm đoạt thuế thì sẽ bị xử lý nghiêm.

Thứ sáu, 12/08/2016 - 05:00

Thành tỷ phú trẻ nhất thế giới nhờ được thừa kế 12,3 tỷ USD
Thành tỷ phú trẻ nhất thế giới nhờ được thừa kế 12,3 tỷ USD

Hugh Richard Louis Grosvenor, người vừa trở thành công tước thứ 7 của Westminster sau cái chết bất ngờ của người cha, đã chính thức gia nhập danh sách 400 người giàu nhất thế giới Bloomberg Billionaires Index. Khoản thừa kế khổng lồ từ người cha tỷ phú đã giúp Grosvenor trở thành gương mặt trẻ nhất trong xếp hạng này.

Thứ năm, 11/08/2016 - 08:40

Thủ tướng "lệnh" kiểm tra vụ dọa khởi tố vì mua bán điện thoại "cùi bắp"
Thủ tướng "lệnh" kiểm tra vụ dọa khởi tố vì mua bán điện thoại "cùi bắp"

(Dân trí) - Thông tin từ Văn phòng Chính phủ cho hay, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa yêu cầu Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) khẩn trương kiểm tra, làm rõ sự việc một công dân kinh doanh điện thoại cũ bị công an khám xét khẩn cấp vì cho là kinh doanh trái phép.

Thứ năm, 11/08/2016 - 08:04

Nhà đất Đồng Nai sôi động trở lại sau nhiều năm "bất động"
Nhà đất Đồng Nai sôi động trở lại sau nhiều năm "bất động"

(Dân trí) - Sau nhiều năm dài “ngủ đông”, nay thị trường bất động sản tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai bắt đầu sôi động trở lại khi Thủ tướng chấp thuận cho xây cầu Cát Lái. Hiện tại, khu vực này đang xảy ra tình trạng “sốt” giá đất.

Thứ năm, 11/08/2016 - 07:08

ĐÁNG QUAN TÂM
6 tháng mới xử lý được gần 60 nghìn tỷ đồng nợ xấu
6 tháng mới xử lý được gần 60 nghìn tỷ đồng nợ xấu

(Dân trí) - Theo số liệu do các tổ chức tín dụng và VAMC báo cáo tới Ngân hàng Nhà nước, tổng các khoản nợ xấu được xử lý trong 6 tháng đầu năm đạt 59,71 nghìn tỷ đồng (giảm 14,55% so với cùng kỳ năm trước).

Thứ năm, 11/08/2016 - 03:35

Lo sợ bất ổn, giới tỷ phú thế giới giữ tiền mặt cao kỷ lục
Lo sợ bất ổn, giới tỷ phú thế giới giữ tiền mặt cao kỷ lục

(Dân trí) - CNBC dẫn số liệu thống kê từ Wealth-X cho biết, giới tỷ phú trên thế giới hiện đang giữ hơn 1,7 nghìn tỷ USD tiền mặt. Đây là mức cao nhất trong lịch sử kể từ khi hãng này thống kê số liệu này vào năm 2010.

Thứ năm, 11/08/2016 - 03:22

4 năm vận hành thị trường phát điện cạnh tranh: Được gì?
4 năm vận hành thị trường phát điện cạnh tranh: Được gì?

Sau 4 năm vận hành (1/7/2012 - 1/7/2016), thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam liệu có hoạt động hiệu quả, tạo được môi trường cạnh tranh công khai, bình đẳng giữa các đơn vị tham gia hay không?

Thứ năm, 11/08/2016 - 03:17

“Duy trì đại lý ủy quyền tại Thông tư 20 là hình thức độc quyền”
“Duy trì đại lý ủy quyền tại Thông tư 20 là hình thức độc quyền”

(Dân trí) - “Thông tư 20 là một điều kiện kinh doanh vì yêu cầu các doanh nghiệp (DN) nhập khẩu, kinh doanh xe ô tô bắt buộc phải có ủy quyền chính hãng. Việc duy trì đại lý uỷ quyền trong Thông tư 20 cũng là một hình thức độc quyền thị trường”.

Thứ năm, 11/08/2016 - 02:50

Thí điểm kinh doanh cá cược: Liệu đẩy máu cờ bạc lên cao trào?
Thí điểm kinh doanh cá cược: Liệu đẩy máu cờ bạc lên cao trào?

Mặc dù hầu hết các chuyên gia kinh tế khi được hỏi đều ủng hộ việc hợp pháp hóa kinh doanh cá cược để dễ quản lý và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, vẫn băn khoăn việc hợp pháp hóa loại hình kinh doanh này có thể sẽ đẩy máu mê cờ bạc, vốn đã ăn sâu vào nhiều người dân Việt Nam lên cao trào.

Thứ năm, 11/08/2016 - 02:00

Bộ Công Thương: Thua lỗ nghìn tỷ vẫn thăng tiến chóng mặt
Bộ Công Thương: Thua lỗ nghìn tỷ vẫn thăng tiến chóng mặt

Trong 2 năm sau khi rời khỏi chức vụ TGĐ Công ty CP Hóa dầu và Xơ sợi Dầu khí (PVTex), để lại dự án Nhà máy Xơ sợi polyester Đình Vũ đối mặt thua lỗ nặng, 2.000 tỷ đồng vốn chủ sở hữu gần như mất, ông Vũ Đình Duy được luân chuyển qua nhiều vị trí khác nhau với những quyết định bổ nhiệm để lại nhiều điều tiếng.

Thứ năm, 11/08/2016 - 10:45

Giá vàng "quay đầu" giảm mạnh
Giá vàng "quay đầu" giảm mạnh

(Dân trí) - Phiên giao dịch sáng nay 11/8, giá vàng SJC "quay đầu" giảm gần 150.000 đồng/lượng so với chốt phiên hôm qua. Tuy nhiên, so với giá thế giới, giá vàng SJC vẫn cao hơn 400.000 đồng/lượng.

Thứ năm, 11/08/2016 - 10:05

32.500 doanh nghiệp bị thanh tra, kiểm tra thuế nửa đầu năm
32.500 doanh nghiệp bị thanh tra, kiểm tra thuế nửa đầu năm

(Dân trí) - Bộ Tài chính cho biết, tính đến tháng 7/2016, cơ quan thuế đã thực hiện thanh tra, kiểm tra 32.500 doanh nghiệp, qua đó xử lý tăng thu 5.700 tỷ đồng, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm 2015. Đôn đốc, cưỡng chế thu được 23.500 tỷ đồng tiền nợ thuế năm 2015 chuyển sang, tăng 18,8% so với cùng kỳ năm 2015.

Thứ năm, 11/08/2016 - 10:00

Sẽ công khai “sức khỏe” ngân hàng, phân loại mức độ rủi ro tín dụng?
Sẽ công khai “sức khỏe” ngân hàng, phân loại mức độ rủi ro tín dụng?

(Dân trí) - Bảo hiểm tiền gửi có vai trò gì trong xử lý nợ xấu? Công bố tình trạng của các tổ chức tín dụng lợi hay hại? Người dân cần được biết tiền gửi ngân hàng của mình có rủi ro hay không! Đó là những vấn đề được đặt ra trong buổi làm việc “lịch sử” của Chính phủ với tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Thứ năm, 11/08/2016 - 09:00

Đồng hồ Richard Mille RM27-02 chỉ 21gr giá 18 tỷ đến Việt Nam
Đồng hồ Richard Mille RM27-02 chỉ 21gr giá 18 tỷ đến Việt Nam

Đối với những vận động viên tennis, bất cứ thứ gì trên tay họ cũng có thể cản trở đến kết quả khi thi đấu, “ông vua sân đất nện” Nadal cũng vậy. Thương hiệu duy nhất chinh phục được anh và được Nadal sử dụng trong mọi cuộc thi đấu cũng như đời thường đó là đồng hồ Richard Mille, với những mẫu đồng hồ siêu nhẹ và có độ bền vô cùng cao.

Thứ năm, 11/08/2016 - 08:00

Những ông chủ giấu mặt ở "phố Tàu" Đà Nẵng
Những ông chủ giấu mặt ở "phố Tàu" Đà Nẵng

Không khó để nhận ra khu “phố Tàu” nằm sát sân bay Nước Mặn. Một loạt nhà cao tầng mọc lên để kinh doanh khách sạn, nhà hàng, trên danh nghĩa là của người Việt nhưng thực chất do những ông chủ Trung Quốc giấu mặt điều hành trực tiếp.

Thứ năm, 11/08/2016 - 06:37

Cần trình Thủ tướng dừng hỗ trợ khi đã hoàn thuế gần 13.500 tỷ đồng cho Formosa
Cần trình Thủ tướng dừng hỗ trợ khi đã hoàn thuế gần 13.500 tỷ đồng cho Formosa

(Dân trí) - Tổng hợp đầy đủ hơn, từ năm 2014 đến tháng 5.2016, Cục thuế tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết hoàn thuế VAT cho Formosa Hà Tĩnh 13.483,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, công ty này còn được nhận hàng loạt ưu đãi khác hậu sự kiện 13/5/2014. Tuy nhiên, do Formosa có nhiều vi phạm về thuế nên Tổng cục Thuế cho rằng cần xin ý kiến Thủ tướng kết thúc biện pháp hỗ trợ này trước thời điểm 1/9 tới

Thứ năm, 11/08/2016 - 05:00