ASEAN đón dòng vốn FDI gắn với tiêu chuẩn xanh

Tại ASEAN, xu hướng này đang hiện hữu rõ nét. Một số kinh nghiệm từ Philip Morris International (PMI) và các công ty thành viên tại ASEAN cho thấy FDI có thể tạo ra giá trị vượt ngoài phạm vi kinh doanh truyền thống.

Dấu ấn của PMI tại ASEAN: Từ giảm 72% phát thải đến điện khí hóa phương tiện

Indonesia là một trong những ví dụ tiêu biểu cho chiến lược giảm phát thải của PMI tại ASEAN. Tại trung tâm sản xuất Sukorejo của Sampoerna - công ty thành viên của PMI tại Indonesia - tập đoàn đã triển khai dự án chuyển đổi năng lượng quy mô lớn kết hợp hệ thống điện mặt trời và lò hơi sinh khối (biomass boiler).

Theo PMI, hệ thống này dự kiến giúp giảm 72% phát thải Scope 1 (phát thải trực tiếp từ hoạt động vận hành) và 38% phát thải Scope 2 (phát thải liên quan đến điện năng tiêu thụ). Dự án bao gồm hơn 10.000 tấm pin mặt trời được lắp đặt trên khoảng 7 hecta, nhằm hỗ trợ mục tiêu trung hòa carbon trong sản xuất của PMI.

Nếu Indonesia là câu chuyện về chuyển đổi năng lượng trong sản xuất, Philippines lại cho thấy nỗ lực về giảm phát thải trong logistics.

Theo PMI, công ty thành viên PMFTC đã bắt đầu điện khí hóa đội xe từ năm 2023 dù hạ tầng sạc xe điện của Philippines vẫn tương đối hạn chế. Đến tháng 7/2025, doanh nghiệp đã mở rộng quy mô từ 10 lên 106 xe tải giao hàng chạy hoàn toàn bằng điện cùng 359 xe hybrid phục vụ vận hành.

PMI cho biết việc kết hợp phương tiện điện và đào tạo lái xe hiệu quả đã giúp giảm khoảng 40% phát thải carbon trên mỗi km vận tải trong nửa đầu năm 2025.

Ngoài logistics, PMFTC đã đầu tư khoảng 3,1 triệu USD vào hệ thống điện mặt trời tại nhà máy Batangas nhằm giảm phát thải CO2 và tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch trong sản xuất.

Các sản phẩm không khói được thiết kế tuần hoàn, giảm tác động môi trường

Bên cạnh các sáng kiến về năng lượng và logistics, một xu hướng đáng chú ý khác là việc các doanh nghiệp tích hợp tiêu chí môi trường ngay từ khâu thiết kế sản phẩm.

PMI đang chuyển từ mô hình truyền thống “sản xuất - sử dụng - thải bỏ” sang mô hình tuần hoàn hơn “sản xuất - sử dụng - thu hồi”. Doanh nghiệp cho biết toàn bộ vòng đời các sản phẩm không khói mới được phát triển theo nguyên tắc eco-design, từ bước lựa chọn vật liệu, sản xuất đến sử dụng và xử lý sau tiêu dùng, nhằm giảm tác động môi trường.

Theo doanh nghiệp, các thiết bị không khói có dấu chân carbon cao hơn thuốc lá điếu, vì chứa linh kiện điện tử và cần sạc pin. Trước thách thức này, PMI đang tập trung kéo dài thời gian sử dụng thiết bị, cải thiện hiệu năng và tăng khả năng sửa chữa, làm mới hoặc tái sử dụng thay vì chỉ tái chế.

Doanh nghiệp cũng triển khai các trung tâm xử lý nhằm kiểm tra, phân loại và thu hồi vật liệu từ thiết bị đã qua sử dụng, đồng thời khuyến khích người dùng hoàn trả sản phẩm và tái chế. Từ năm 2021, PMI đã làm mới hoặc sửa chữa hơn 1,36 triệu thiết bị không khói và 100% thiết bị không khói mới đều đạt chứng nhận thiết kế thân thiện với môi trường (eco-design certification).

Nhằm giảm chất thải sau tiêu dùng, PMI cũng đẩy mạnh thu hồi sản phẩm, nghiên cứu vật liệu tái chế/phân hủy sinh học và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Điều này phản ánh xu hướng mở rộng trọng tâm từ giảm phát thải sản xuất sang quản lý toàn bộ vòng đời sản phẩm của doanh nghiệp.

Bên cạnh sản phẩm không khói sử dụng thiết bị điện tử, PMI cũng phát triển túi ngậm nicotine, trong đó có 20 loại đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép kinh doanh kèm công bố giảm tác hại so với thuốc lá điếu cho người trưởng thành đang hút thuốc.

Về khía cạnh môi trường, FDA đánh giá một số sản phẩm túi ngậm nicotine có tác động dự kiến không đáng kể do không phát sinh khí thải trong quá trình sử dụng (hoàn toàn không đốt cháy), và dư lượng hóa chất trong chất thải sau sử dụng ở mức thấp, từ đó hạn chế phát tán, tồn lưu hoặc tích tụ sinh học trong môi trường.

Từ các sáng kiến chuyển giao công nghệ và tiêu chuẩn vận hành tại Indonesia và Philippines, PMI cho thấy nỗ lực của một doanh nghiệp FDI trong việc đầu tư dài hạn vào chuyển đổi năng lượng, logistics xanh và thiết kế tuần hoàn tại các thị trường sở tại. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ tạo ra giá trị vượt ngoài phạm vi kinh doanh, mà còn đóng góp thiết thực vào các mục tiêu môi trường bền vững, đổi mới và nâng cao năng lực thích ứng của khu vực.