2.300 tỷ USD đổ vào công nghệ xanh

Theo báo cáo mới nhất từ BloombergNEF và PV Tech, tổng đầu tư toàn cầu cho quá trình chuyển dịch năng lượng trong năm qua đã tăng hơn 8%, cán mốc kỷ lục 2.300 tỷ USD (tương đương khoảng 57,5 triệu tỷ đồng).

Khi dòng tiền tìm nơi "trú ẩn" xanh

Số liệu cho thấy, giới đầu tư đang ngày càng đặt niềm tin vào các công nghệ đã trưởng thành và có mô hình kinh doanh ổn định. Trong tổng số vốn khổng lồ nói trên, khoảng 1.200 tỷ USD (30 triệu tỷ đồng) được rót vào năng lượng tái tạo và hệ thống lưới điện - 2 "xương sống" của nền kinh tế hiện đại.

Đáng chú ý, lĩnh vực giao thông điện hóa bao gồm xe điện và hạ tầng trạm sạc đã trở thành ngôi sao sáng khi thu hút tới 893 tỷ USD (hơn 22 triệu tỷ đồng), tăng trưởng mạnh mẽ nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á và châu Âu. Đây là minh chứng cho thấy xu hướng dịch chuyển sang phương tiện xanh không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành cuộc đua về dòng vốn thực tế.

Ông Albert Cheung, Phó Tổng giám đốc điều hành BloombergNEF, nhận định đầy lạc quan rằng quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang thể hiện sự bền bỉ đáng kinh ngạc. Khi các quốc gia ưu tiên an ninh năng lượng và nỗ lực nội địa hóa chuỗi cung ứng, cơ hội cho các nhà đầu tư vẫn vô cùng rộng mở, đặc biệt trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang mọc lên như nấm, tạo ra cơn khát điện sạch chưa từng có.

Bản đồ quyền lực năng lượng mới: Ai đang dẫn đầu?

Nhìn vào bức tranh địa lý, châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là "công xưởng xanh" của thế giới khi chiếm gần một nửa tổng chi tiêu toàn cầu. Dẫn đầu vẫn là Trung Quốc với khoản đầu tư lên tới 800 tỷ USD, chiếm 34% toàn cầu. Dù con số này có giảm nhẹ do các điều chỉnh chính sách nội bộ, nhưng Trung Quốc vẫn là quốc gia duy nhất trong top 10 dành tới hơn 4% GDP cho chuyển dịch năng lượng.

Tại bán cầu bên kia, Mỹ vẫn giữ vững vị trí thứ hai với 378 tỷ USD (gần 9,5 triệu tỷ đồng), tăng 3,5% so với năm trước. Điều đáng nói là sự tăng trưởng này diễn ra ngay cả trong bối cảnh môi trường chính sách tại Washington đang có nhiều thay đổi dưới thời Tổng thống Donald Trump, với các động thái thu hẹp hỗ trợ cho công nghệ sạch. Sự kiên cường của thị trường Mỹ cho thấy động lực chuyển dịch năng lượng tại đây đã đủ lớn để vượt qua các rào cản chính sách ngắn hạn.

Một điểm sáng thú vị khác là sự trỗi dậy của Ấn Độ. Quốc gia tỷ dân này đã vượt qua Pháp để lọt vào top 5 thị trường đầu tư năng lượng sạch lớn nhất thế giới, với mức tăng trưởng ấn tượng 15%, đạt 68 tỷ USD (1,7 triệu tỷ đồng).

Nghịch lý của kỷ lục: Nhiều nhưng chưa đủ

Dù những con số hàng nghìn tỷ USD nghe có vẻ choáng ngợp, nhưng dưới góc nhìn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Các chuyên gia chỉ ra rằng tốc độ tăng trưởng đầu tư đang có dấu hiệu chững lại. Năm qua là lần đầu tiên kể từ 2019, mức tăng trưởng chỉ dừng lại ở 1 con số.

Nghiêm trọng hơn, để thế giới đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào giữa thế kỷ này, BloombergNEF ước tính dòng vốn cần phải đạt mức 5.200 tỷ USD (130 triệu tỷ đồng) mỗi năm trong suốt thập kỷ này. Như vậy, con số kỷ lục hiện tại mới chỉ đáp ứng chưa đến một nửa nhu cầu thực tế.

Bên cạnh đó, một số lĩnh vực từng được kỳ vọng cao như hydro xanh hay điện hạt nhân lại chứng kiến sự sụt giảm dòng vốn. Ngay cả năng lượng tái tạo cũng giảm 9,5% do sự chững lại của thị trường Trung Quốc. Bù lại, dòng vốn vào pin lưu trữ - trái tim của hệ thống năng lượng mới - đang tăng tốc, vượt qua cả đầu tư vào kim loại pin hay điện mặt trời.

Từ những số liệu trên, có thể thấy xu hướng đầu tư toàn cầu đang dịch chuyển mạnh về phía hạ tầng lưới điện và lưu trữ năng lượng. Đối với các doanh nghiệp sản xuất và thực hành ESG tại Việt Nam, đây là tín hiệu cho thấy việc xanh hóa không chỉ dừng lại ở lắp đặt điện mặt trời mái nhà, mà cần tính đến các giải pháp lưu trữ và tối ưu hóa năng lượng tổng thể.

Sự sụt giảm đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch toàn cầu lần đầu tiên kể từ năm 2020 cũng là một lời nhắc nhở rằng dòng vốn rẻ cho các dự án "nâu" đang ngày càng khan hiếm. Việc chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn "có thì tốt", mà đang trở thành điều kiện tiên quyết để tiếp cận các dòng vốn quốc tế và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững.