Vì sao du thuyền từ nơi nghỉ dưỡng dễ trở thành "ổ dịch di động" trên biển?

Tàu MV Hondius chở khoảng 150 hành khách và thủy thủ đoàn, khởi hành từ Ushuaia (Argentina) với hải trình qua Nam Cực, quần đảo Falkland, Nam Georgia và nhiều đảo tại Nam Đại Tây Dương, đang thu hút sự chú ý sau khi ghi nhận nhiều ca nghi nhiễm hantavirus, trong đó có 3 trường hợp tử vong.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chủng virus được phát hiện liên quan tới đợt bùng phát là Andes hantavirus - chủng hiếm có khả năng lây truyền giữa người với người trong điều kiện tiếp xúc rất gần. Tuy vậy, WHO cho biết nguy cơ đối với cộng đồng nói chung hiện vẫn ở mức thấp.

Các hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu đang được theo dõi y tế, hạn chế tiếp xúc và thực hiện các biện pháp kiểm soát lây nhiễm khi tàu neo ngoài khơi Cape Verde. Một số trường hợp đã được sơ tán sang châu Âu để điều trị.

Vì sao tàu du lịch dễ làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm?

Theo TS Vikram Niranjan, chuyên gia thuộc Đại học Limerick (Ireland), tàu du lịch đường dài có nhiều yếu tố khiến bệnh truyền nhiễm dễ lan rộng hơn nếu xuất hiện ca bệnh.

Ông cho rằng phần lớn hành khách cùng sinh hoạt trong không gian tương đối khép kín, sử dụng chung hệ thống tiện ích, ăn uống và tham gia hoạt động tập trung trong thời gian dài. Điều này có thể làm tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh, đặc biệt với các bệnh lây qua đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa.

TS Niranjan dẫn lại vụ dịch Covid-19 trên tàu Diamond Princess năm 2020 như một ví dụ điển hình cho thấy môi trường tàu biển có thể khiến việc kiểm soát dịch trở nên khó khăn hơn.

Đầu năm nay, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng ghi nhận một đợt bùng phát norovirus trên tàu Rotterdam của hãng Holland America Line, khiến hàng chục hành khách và thành viên thủy thủ đoàn xuất hiện triệu chứng tiêu chảy, nôn mửa.

Norovirus thường lây qua thực phẩm, nước hoặc bề mặt nhiễm mầm bệnh và có khả năng phát tán nhanh trong môi trường đông người.

Theo TS Niranjan, các khu buffet, dụng cụ dùng chung hoặc bề mặt có nhiều người tiếp xúc liên tục có thể làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh đường ruột nếu công tác vệ sinh không được kiểm soát chặt chẽ.

Ông cũng lưu ý rằng người nhiễm bệnh chưa xuất hiện triệu chứng vẫn có thể phát tán mầm bệnh trong quá trình sinh hoạt.

Ngoài ra, phần lớn hoạt động trên tàu diễn ra trong nhà - nơi nhiều người tập trung trong thời gian dài. Nếu hệ thống thông gió không bảo đảm hoặc mật độ người quá cao, nguy cơ lây truyền bệnh qua không khí có thể gia tăng.

Một yếu tố khác là độ tuổi hành khách. Du lịch tàu biển phổ biến ở nhóm lớn tuổi - những người có nguy cơ biến chứng cao hơn khi mắc bệnh truyền nhiễm do thường có bệnh nền.

Theo các chuyên gia, dù tàu du lịch đều được trang bị phòng y tế, năng lực điều trị thường chỉ đáp ứng nhu cầu sơ cứu và chăm sóc cơ bản, khó xử lý hiệu quả nếu xuất hiện đợt bùng phát dịch quy mô lớn hoặc diễn biến nhanh.

TS Niranjan cũng cảnh báo nguy cơ liên quan tới bệnh Legionnaires - dạng viêm phổi nặng do vi khuẩn Legionella gây ra - có thể phát sinh từ hệ thống nước nhiễm khuẩn hoặc các khu vực như bồn sục jacuzzi nếu không được vệ sinh đúng quy chuẩn.

Để giảm nguy cơ lây nhiễm trong các chuyến du lịch trên biển, chuyên gia khuyến nghị hành khách tiêm phòng đầy đủ, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng bất thường và chủ động thông báo với nhân viên y tế trên tàu.