Phát hiện mầm mống gây bệnh Alzheimer, mở ra hy vọng phòng ngừa từ gốc

(Dân trí) - Một nghiên cứu đến từ các nhà khoa học Nhật Bản đã xác định được cơ chế khởi phát quá trình tích tụ protein độc hại trong não bộ, một dấu ấn bệnh học quan trọng của Alzheimer.

Phát hiện mầm mống gây bệnh Alzheimer, mở ra hy vọng phòng ngừa từ gốc - 1

Người mắc bệnh Alzheimer sẽ bị suy giảm dần chức năng não bộ, mất trí nhớ, quên cả tên người thân, sự việc quen thuộc trong quá khứ (Ảnh minh hoạ: Trường Thịnh).

Nghiên cứu của các nhà khoa học Nhật Bản cho thấy sự hình thành một "mầm kết tụ" beta amyloid có thể là bước khởi đầu của bệnh Alzheimer. Phát hiện này mở ra khả năng phát triển các liệu pháp can thiệp trước khi mảng amyloid hình thành và gây tổn thương não.

Cụ thể, nhóm nhà khoa học thuộc Trung tâm Thần kinh và Tâm thần Quốc gia Nhật Bản vừa công bố một phát hiện quan trọng trên tạp chí khoa học Brain Communications, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực nghiên cứu các bệnh suy giảm nhận thức, trí nhớ. 

Từ lâu, giới y khoa đã xác định bệnh Alzheimer làm suy giảm và phá hủy dần các kết nối thần kinh do sự tích tụ bất thường của protein beta amyloid.

Loại protein độc hại này co cụm thành các mảng bám, tiêu diệt tế bào thần kinh và làm suy giảm chức năng nhận thức.

Đáng chú ý, quá trình tích tụ protein độc hại này diễn ra âm thầm trong não suốt 20 năm trước khi người bệnh xuất hiện những biểu hiện mất trí nhớ đầu tiên.

Tuy nhiên, cơ chế khởi phát quá trình này vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Lần đầu tiên, các nhà nghiên cứu Nhật Bản xác định được hạt nhân khởi nguồn cho sự kết tụ protein độc hại và đặt tên cho cấu trúc này là "Đỉnh 1 beta amyloid".

Kết luận trên được đưa ra sau quá trình thử nghiệm trên mô hình chuột biến đổi gen - những con vật được kích thích sản sinh nhiều protein độc hại trong não. 

Kết quả cho thấy không phải toàn bộ chuột thí nghiệm đều bị tích tụ mảng bám hay suy giảm nhận thức, mà hiện tượng này chỉ xảy ra ở những cá thể xuất hiện cấu trúc mầm mống đặc biệt - "Đỉnh 1 beta amyloid".

Đáng chú ý, khi tiến hành giải phẫu tử thi não của nhiều bệnh nhân qua đời vì Alzheimer, các nhà khoa học cũng phát hiện sự tồn tại của đúng loại mầm mống này, qua đó khẳng định vai trò trung tâm của nó trong cơ chế sinh bệnh.

Các loại thuốc điều trị bệnh hiện nay chỉ tập trung giảm bớt hoặc xóa bỏ các mảng bám protein đã hình thành nhằm làm chậm tiến triển bệnh, nghiên cứu trên được kỳ vọng sẽ hướng tới việc ngăn chặn bệnh Alzheimer ngay từ khâu hình thành mầm mống ban đầu.

Tổ chức Y tế thế giới dự báo, số người mắc sa sút trí tuệ có thể tăng lên khoảng 78 triệu vào năm 2030 và hơn 139 triệu vào năm 2050.

Hiệp hội Alzheimer Thế giới (ADI) cảnh báo gánh nặng tử vong do Alzheimer đang gia tăng nhanh chóng, dự báo đến năm 2040 sa sút trí tuệ sẽ trở thành nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ 3 toàn cầu.

Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 600.000 người đang sống chung với căn bệnh này, xu hướng ngày càng tăng.