Xem TV quá nhiều có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn

(Dân trí) - Không chỉ việc ngồi nhiều khi xem TV ảnh hưởng xấu đến tuổi thọ hay não bộ, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các loại sa sút trí tuệ khác.

Xem TV quá nhiều có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn - 1
Một nghiên cứu mới cho thấy việc ngồi hàng giờ dán mắt vào màn hình TV có thể gây ra tác động tiêu cực đối với não mà bạn sẽ không gặp phải khi dành cùng một khoảng thời gian đó ngồi ở bàn làm việc để giải quyết vấn đề, trả lời email, hoặc sử dụng trí óc vào những công việc khác.

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí của Hiệp hội Alzheimer cho thấy không phải mọi hình thức ngồi lâu đều tác động đến não bộ theo cùng một cách.

Theo kết quả nghiên cứu, những người dành nhiều thời gian xem TV có xu hướng xuất hiện các thay đổi bất lợi ở não bộ nhiều hơn so với những người ngồi làm việc trong thời gian tương đương.

Nghiên cứu theo dõi 1.712 người trưởng thành trong gần 24 năm. Những người tham gia, ở độ tuổi khoảng 50 khi bắt đầu nghiên cứu vào cuối những năm 1980, được hỏi về tần suất xem TV trong thời gian rảnh và thời gian ngồi làm việc.

Khoảng 24 năm sau, khi bước sang độ tuổi 70, họ được chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá cấu trúc não.

Kết quả cho thấy, ở nam giới, việc thường xuyên xem TV ở tuổi trung niên có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn tại những vùng dễ bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer, đồng thời có nhiều tổn thương chất trắng hơn - dấu hiệu liên quan đến suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ.

Xem TV quá nhiều có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn - 2

Các vùng não liên quan đến tần suất xem TV (trái) và thời gian ngồi làm việc (phải). Màu đỏ biểu thị vùng có thể tích vỏ não thấp hơn, màu tím biểu thị vùng có thể tích lớn hơn (Ảnh: Feter và cộng sự, Alzheimer's & Dementia, 2026).

Ngược lại, những người dành nhiều thời gian ngồi làm việc có xu hướng ít tổn thương chất trắng hơn và thể tích lớn hơn ở một số vùng vỏ não.

Đáng chú ý, mối liên hệ này chỉ được ghi nhận ở nam giới.

"Chúng tôi nhận thấy mối liên hệ giữa việc xem TV và cấu trúc não mạnh hơn nhiều ở nam giới so với nữ giới", tác giả chính Natan Feter, thuộc Đại học Nam California (Mỹ), cho biết.

Theo nhóm nghiên cứu, sự khác biệt này có thể liên quan đến cách nam và nữ tích lũy thời gian ngồi yên hoặc sự khác biệt sinh học trong phản ứng của não với hành vi ít vận động kéo dài.

Một số nghiên cứu trước đây cũng cho thấy phụ nữ thường xem TV thành nhiều khoảng thời gian ngắn, trong khi nam giới có xu hướng ngồi xem liên tục trong thời gian dài, đặc biệt với các chương trình thể thao hoặc phim ảnh.

Ngoài ra, khác biệt về hormone, lối sống hoặc quá trình lão hóa não giữa hai giới cũng có thể là yếu tố góp phần.

"Trong nhiều năm, chúng ta chủ yếu quan tâm một người ngồi bao lâu. Kết quả này cho thấy cần chú ý cả việc họ làm gì khi ngồi", nhà sinh vật học David Raichlen, đồng tác giả nghiên cứu, nhận định.

Xem TV quá nhiều có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn - 3
Sự khác biệt rõ rệt giữa hai giới đã khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên (ảnh: pablo_rodriguez1/Canva).

Theo các tác giả, xem TV là hoạt động mang tính thụ động về nhận thức, trong khi công việc văn phòng thường đòi hỏi đọc, viết, lập kế hoạch, giải quyết vấn đề và ra quyết định. Những hoạt động này được cho là góp phần xây dựng "dự trữ nhận thức", giúp não chống chịu tốt hơn với quá trình lão hóa.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát nên không chứng minh việc xem TV trực tiếp gây ra sự thay đổi ở não.

Ngoài ra, dữ liệu về thời gian xem TV và ngồi làm việc đều do người tham gia tự khai báo, có thể ảnh hưởng đến độ chính xác. Các yếu tố khác như chế độ ăn uống, uống rượu, ngủ gật hoặc các thói quen sinh hoạt khác cũng có thể tác động đến kết quả.

Dù vậy, các tác giả cho rằng nghiên cứu có giá trị nhờ thời gian theo dõi kéo dài gần một phần tư thế kỷ và sử dụng chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá trực tiếp cấu trúc não thay vì chỉ dựa trên các bài kiểm tra nhận thức.

Theo www.sciencealert.com