Mặt Trời liên tục phóng bức xạ điện từ mạnh về Trái Đất, có cần lo ngại?

Liên tiếp các vụ bùng nổ Mặt Trời mạnh mẽ

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) vừa thông báo về chuỗi các vụ bùng nổ Mặt Trời mạnh mẽ. Cụ thể, ba đợt bùng nổ đã xảy ra vào Chủ nhật và một đợt khác tiếp diễn vào thứ Hai.

Bùng nổ Mặt Trời, hay còn gọi là Solar flare, là hiện tượng giải phóng năng lượng đột ngột và cực mạnh trên bề mặt Mặt Trời, có thể tương đương với hàng tỷ quả bom hydro trong vài phút.

Những vụ nổ này kéo dài từ vài phút đến vài giờ, giải phóng lượng lớn năng lượng dưới dạng tia X, tia gamma, tia cực tím và các hạt mang điện. Bức xạ điện từ di chuyển với tốc độ ánh sáng, chỉ mất chưa đầy 10 phút để đến Trái Đất.

Theo NASA, tất cả các vụ bùng nổ trong tuần này đều được xếp vào "lớp X" – loại bùng nổ mạnh nhất, có khả năng gây ảnh hưởng đáng kể đến Trái Đất. Đáng chú ý, đợt bùng nổ thứ hai đạt cường độ X8.1, một mức độ cực mạnh và hiếm gặp.

Tác động đến Trái Đất và công nghệ

Các chuyên gia NOAA cảnh báo rằng sự bùng phát đột ngột của năng lượng điện từ từ Mặt Trời có thể gây mất tín hiệu ở các dải tần số cao tại những khu vực trên Trái Đất đang hướng về phía Mặt Trời. Điều này có thể dẫn đến tình trạng mất kết nối di động hoặc vệ tinh kéo dài từ vài phút đến vài giờ.

Những đợt bùng nổ Mặt Trời này thường là dấu hiệu báo trước của các trận bão Mặt Trời, có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng hơn.

Các hệ thống vệ tinh, lưới điện có thể bị ảnh hưởng, đồng thời tăng nguy cơ phơi nhiễm bức xạ cho các phi hành gia trên quỹ đạo Trái Đất thấp (bao gồm Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS) và hành khách trên các chuyến bay qua hoặc gần hai vùng cực.

Giới khoa học cho biết mức phơi nhiễm này có thể làm tăng nhẹ nguy cơ ung thư về lâu dài, nhưng không gây tác động tức thì.

Chu kỳ hoạt động của Mặt Trời

Bùng nổ Mặt Trời và bão Mặt Trời xảy ra thường xuyên hơn trong giai đoạn cực đại Mặt Trời của chu kỳ 11 năm, một chu kỳ được định hình bởi sự thay đổi và đảo chiều định kỳ của từ trường Mặt Trời.

Trong chu kỳ hiện tại, giai đoạn cực tiểu Mặt Trời (hoạt động thấp nhất) đã bắt đầu vào tháng 12/2019, và giai đoạn cực đại Mặt Trời (hoạt động mạnh nhất) đã khởi động vào tháng 10/2024.

Mặc dù hiện tại đã ở giai đoạn giảm dần, các nhà khoa học dự báo hoạt động của Mặt Trời vẫn sẽ duy trì ở mức tương đối cao cho đến hết năm 2026, với khả năng tiếp tục xảy ra các đợt bùng nổ và bão Mặt Trời mạnh. Hoạt động này sẽ giảm dần đến năm 2030, khi một giai đoạn cực tiểu Mặt Trời mới bắt đầu.

Trước đó, vào giữa tháng 1 vừa qua, một cơn bão Mặt Trời được đánh giá là mạnh nhất trong vòng 20 năm đã đổ bộ Trái Đất, gây ra nhiều ảnh hưởng đến hoạt động hàng không và vũ trụ. NOAA đã xếp cơn bão này ở mức 4 trên thang 5 cấp độ nghiêm trọng.