Kỹ sư Việt từng lội bùn đi học trường làng tham gia sứ mệnh Artemis II
(Dân trí) - Kỹ sư gốc Việt góp mặt trong dự án kỹ thuật thuộc sứ mệnh Artemis II, tham gia giải các bài toán kết cấu phức tạp trong môi trường không gian khắc nghiệt.
Kỹ sư Huỳnh Phương Tây ( sinh ra và lớn lên tại TP Đà Nẵng), xuất thân từ một gia đình nhà giáo, anh sang Mỹ từ năm 2013 để học tập và phát triển chuyên môn.
Đến năm 2019, anh tham gia vào dự án kỹ thuật thuộc sứ mệnh Artemis II - chương trình đưa con người bay vòng quanh Mặt Trăng trong chiến lược chinh phục không gian sâu của NASA.

Kỹ sư Huỳnh Phương Tây tham gia dự án kỹ thuật thuộc sứ mệnh Artemis II (Ảnh: NVCC).
Anh chuyên sâu trong lĩnh vực thiết kế kháng chấn và phân tích động đất cho các công trình công nghiệp hạng nặng, đồng thời nghiên cứu về rung chấn và dao động - những bài toán kỹ thuật then chốt trong các hệ thống chịu tải trọng động lớn và môi trường vận hành khắc nghiệt.
Sứ mệnh Artemis II là dự án có đặc thù vận hành với tải trọng động lớn, rung chấn mạnh và môi trường năng lượng cao trong quá trình đưa tàu Orion rời bầu khí quyển Trái Đất hướng tới Mặt Trăng. Kỹ sư Huỳnh Phương Tây được bộ phận tuyển dụng liên hệ, mời tham gia quy trình tuyển chọn cho vị trí kỹ sư kết cấu cấp cao (Senior Structural Engineer).
"Tôi phải trải qua quy trình phỏng vấn nhiều vòng với các tiêu chí đánh giá nghiêm ngặt, từ tư duy logic, nền tảng kiến thức đến kinh nghiệm và năng lực nghiên cứu.
Thách thức lớn nhất nằm ở việc kiểm tra khả năng suy luận logic trong các bài toán đòi hỏi độ chính xác cao, đồng thời phải đưa ra được những giải pháp tối ưu, sáng tạo trong các điều kiện kỹ thuật khắc nghiệt", anh chia sẻ.

Con tàu vũ trụ Orion của sứ mệnh Artemis II đã đưa 4 phi hành gia về Trái Đất an toàn (Ảnh: NASA).
Lội bùn đi học
Trước khi sang Mỹ học tập và tham gia vào một dự án kỹ thuật thuộc sứ mệnh quan trọng của nhân loại, anh từng có tuổi thơ gắn bó với ngôi trường làng miền Trung. Mỗi lần mưa lũ kéo về, cậu bé Tây phải lội bùn ngập đến đầu gối suốt hàng giờ đồng hồ, vai đeo chiếc cặp nặng trĩu đến trường.
Sinh ra trong một gia đình có 4 anh chị em, Phương Tây chia sẻ điều kiện sống khi đó còn nhiều khó khăn dù cha anh là giáo viên dạy Ngữ văn bậc trung học cơ sở, đồng thời sáng tác thơ, mẹ là giáo viên tiểu học.
"Những trải nghiệm đó đã góp phần hình thành ý chí và sự bền bỉ, trở thành nền tảng để tôi kiên trì theo đuổi con đường nghề nghiệp sau này", anh cho biết.
Kỹ sư Tây cho biết thêm, khi đó, dù chưa có định hướng rõ ràng, anh đã sớm hình thành mong muốn được sang Mỹ học tập và đóng góp năng lực của mình cho những công việc có ý nghĩa. Có lẽ, những câu chuyện cha anh thường kể về sự phát triển của khoa học - kỹ thuật tại Mỹ đã phần nào nuôi dưỡng cảm hứng và khát vọng đó.
Trong những năm học phổ thông, Tây đã sớm có sự quan tâm ban đầu đến lĩnh vực hàng không vũ trụ thông qua các bài học vật lý, dù khi đó chưa hình thành định hướng rõ ràng.
Anh theo học ngành Xây dựng Dân dụng tại Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng (khóa 04), sau đó ở lại giảng dạy tại khoa. Song song với công tác giảng dạy, anh lựa chọn khởi nghiệp nhằm tích lũy tài chính.
Chia sẻ về hành trình của mình, anh cho biết: "Sau một vài năm, tôi chủ động được nguồn lực để sang Mỹ học tập. Từ một học sinh vùng lũ đến giảng viên, rồi khởi nghiệp, du học và tham gia vào một dự án mang tính lịch sử, đó là chặng đường nhiều thử thách nhưng cũng rất đáng nhớ".
Xử lý bài toán tối ưu khối lượng
Khi tham gia vào sứ mệnh Artemis II, kỹ sư Huỳnh Phương Tây cho biết bài toán tối ưu khối lượng luôn là một trong những yêu cầu khắt khe nhất.
Theo đó, thiết kế không chỉ phải đảm bảo các tiêu chuẩn về độ bền và an toàn, mà còn phải kiểm soát chặt chẽ khối lượng.
"Nếu kết cấu quá nặng sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của hệ thống, vì vậy mỗi phương án đều phải được tính toán, thử nghiệm và điều chỉnh nhiều lần để đạt được điểm tối ưu", anh thông tin.
Quá trình tham gia dự án của kỹ sư Huỳnh Phương Tây kéo dài qua nhiều giai đoạn, từ thiết kế, triển khai đến đưa vào vận hành. Trong đó, riêng hạng mục thiết kế kết cấu do anh đảm nhiệm được thực hiện trong khoảng hai năm, từ năm 2019 đến giữa năm 2021 hoàn thiện.
Theo tiêu chuẩn NASA, yêu cầu "đúng" về kỹ thuật là chưa đủ, thiết kế còn phải đảm bảo khả năng vận hành trong các điều kiện cực hạn, có dự phòng rủi ro, chịu được các tải trọng bất thường và duy trì độ tin cậy lâu dài.
Phần công việc mà kỹ sư Huỳnh Phương Tây tham gia thiết kế kết cấu chịu rung chấn và môi trường năng lượng cao giữ vai trò then chốt trong việc đáp ứng các yêu cầu này.

Sứ mệnh Artemis II mở đường cho các hành trình không gian sâu, hướng tới Sao Hỏa (Ảnh: NASA).
Cụ thể, thiết kế phải đảm bảo khả năng chịu rung động và dao động mạnh trong các pha vận hành có tải trọng động lớn, đặc biệt dưới điều kiện nhiệt độ cao, đồng thời duy trì độ bền và tính toàn vẹn kết cấu trong các kịch bản bất thường.
Bên cạnh đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, bảo đảm vận hành ổn định, tin cậy theo thời gian, đồng thời tối ưu khối lượng cũng là một trong những thách thức kỹ thuật đáng kể.
Khi những hạng mục mình tham gia trở thành một phần của hành trình chinh phục không gian, kỹ sư Huỳnh Phương Tây cho biết đó là trải nghiệm đặc biệt và khó quên. Theo anh, Artemis II không chỉ dừng lại ở mục tiêu đưa con người bay quanh Mặt Trăng mà còn là bước đệm cho các sứ mệnh xa hơn trong tương lai, như Sao Hỏa.
Từ góc nhìn của mình, kỹ sư Huỳnh Phương Tây cho rằng con đường trở thành kỹ sư làm việc trong môi trường quốc tế, đặc biệt tại Mỹ, không phải là điều quá xa vời nếu có sự chuẩn bị từ sớm.
Theo anh, nền tảng học lực, khả năng tiếng Anh và nguồn lực tài chính, từ học bổng hoặc tự tích lũy là những yếu tố then chốt để mở ra cơ hội du học và phát triển chuyên môn.
Anh cũng nhấn mạnh, không nhất thiết phải đặt mục tiêu làm việc tại NASA, bởi cơ hội trong lĩnh vực này không nhiều, thay vào đó, các kỹ sư hoàn toàn có thể tìm kiếm cơ hội tại nhiều doanh nghiệp kỹ thuật - công nghệ khác tại Mỹ.
"Nhiều người có thể làm được, nhưng đôi khi họ không nghĩ tới hoặc không dám bắt đầu. Khi đã xác định con đường, mỗi người sẽ tự tìm ra cách đi phù hợp với mình", anh bộc bạch.











