Xe tự hành Opportunity đã ngừng hoạt động sau hơn 15 năm thám hiểm “hành tinh đỏ”

Dân trí Một trong những câu chuyện thám hiểm vĩ đại của thời đại đã chính thức kết thúc.

Hơn 8 tháng trước đây, robot chạy bằng năng lượng mặt trời của Opportunity đã mất tín hiệu do ảnh hưởng của một cơn bão bụi trên hành tinh đỏ. Và kể từ ngày 12/2/2019 vừa qua, chiếc xe tự hành đã không còn trả lời Trái Đất nữa. Vì vậy, một ngày sau, tức là kể từ ngày 13/2/2019 nó được coi là vĩnh viễn ngừng hoạt động.

Ông Thomas Zurbuchen – Giám đốc dự khuyết của Ban điều hành Khoa học của NASA đã tuyên bố “Opportunity đã hoàn thành nhiệm vụ, và như vậy dự án xe tự hành thám hiểm sao Hỏa cũng đã kết thúc”.

Opportunity đã thám hiểm bề mặt sao Hỏa gần 15 năm, di chuyển còn hơn cả một cuộc chạy marathon và phát hiện ra bằng chứng xác đáng về cấu tạo của sao Hỏa thời xa xưa chủ yếu là nước. Chiếc xe tự hành to cỡ một chiếc xe chơi golf và chiếc xe “anh em song sinh” với nó là xe tự hành Spirit cũng góp phần “đem sao Hỏa đến gần Trái Đất” hơn.

Spirit và Opportunity “đã khiến cho sao Hỏa trở nên thân thuộc. Khi chúng tôi nói rằng “thế giới của chúng ta” thì nghĩa là không chỉ nói về Trái Đất mà còn bao hàm cả sao Hỏa nữa” – Giám đốc dự án Opportunity đã nói như vậy.

Tìm kiếm dấu vết của nước

Xe tự hành Opportunity đã ngừng hoạt động sau hơn 15 năm thám hiểm “hành tinh đỏ”  - 1

Hình minh họa xe Opportunity, chiếc xe đã đổ bộ lên “hành tinh đỏ” vào tháng 1/2004 – nguồn: NASA/JPL.

Spirit và Opportunity được phóng lên vào hai thời điểm khác nhau hồi mùa hè năm 2003 và là những sự kiện khởi động của nhiệm vụ xe tự hành thám hiểm sao Hỏa. Hai chiếc xe đã đổ bổ lên sao Hỏa cách nhau vài tuần trong tháng 1/2004. Spirit đổ bộ trước và hố va chạm sử dụng luôn làm căn cứ của nó được đặt tên là Gusev, nằm vào khoảng 14 độ Nam so với xích đạo của sao Hỏa. Opportunity đổ bộ lên bình nguyên Meridiani Planum ở vùng xích đạo phía bên kia bán cầu sao Hỏa so với hố va chạm Gusev.

Cả hai xe đã tích cực thực hiện các nhiệm vụ tìm hiểu bề mặt sao Hỏa được dự kiến là kéo dài khoảng 90 ngày Trái Đất, một trong những nhiệm vụ đó là tìm kiếm các dấu hiệu của sự tồn tại của nước trên sao Hỏa trong quá khứ. Những bằng chứng đầu tiên trước đó đã được các vệ tinh Viking 1 và Viking 2 của NASA trên sao Hỏa gửi về và Opportunity đã cung cấp thêm những bằng chứng khẳng định điều đó. Những dữ liệu mà Opportunity thu thập được cho thấy trên sao Hỏa không chỉ có một đầm lầy hay một cái ao mà ít nhất là cả một vùng rộng lớn hàng km chứa nước trên bề mặt sao Hỏa.

Opportunity còn tiến hành phân tích các khoáng chất có trên bề mặt hành tinh này và kết quả cho thấy cách đây khoảng 3,5 đến 4 tỉ năm ở đây từng có nước và độ pH khá là trung tính, tức là nước ở dạng cơ bản, không quá chua. Hay có thể nói là vào thời điểm sự sống bắt đầu trên Trái Đất thì sao Hỏa cũng có điều kiện vật lí để các sinh vật có thể cư trú được.

Spirit cũng thu được những kết quả tương tự. Nó đã phát hiện ra một hệ thống thủy nhiệt cổ xưa tại hố va chạm Gusev. Điều này cho thấy ít nhất một số nơi ở sao Hỏa vừa có nước vừa có nguồn năng lượng có ích cho sự sống trong quá khứ.

Giáo sư khoa học vật lý Steve Squyres của Trường đại học Cornell, New York, Mỹ cho biết “mỗi phát hiện và đóng góp của Spirit đều tương đồng và có giá trị như của Opportunity”.

Những kỉ lục bị phá vỡ

Cả Spirit và Opportunity đều “sống” lâu hơn kế hoạch dự kiến.

Spririt đã bị sa lầy vào một hố cát vào đầu năm 2010, vì thế nó không thể từ mình định hướng để hứng năng lượng mặt trời và cuối cùng đã bị đóng băng đến chết.

Opportunity không bị rơi vào bẫy cát giống như Spirit, nó tiếp tục nghiên cứu đất đá ở 4 hố va chạm khác nhau ở ngoài bình nguyên Meridiani Planum. Tổng độ dài quãng đường chiếc xe đã đi khoảng 45 km, dài hơn quãng đường đi của bất kì phương tiện, máy móc hay nhà du hành nào đã đi trên các hành tinh khác ngoài Trái Đất.

Tuy nhiên, đến cuối tháng 5/2018, khi đó Opportunity đang hoạt động ở hố va chạm Endeavour có đường kính khoảng 22 km, thì vệ tinh quan sát sao Hỏa của NASA đã phát hiện một cơn bão hình thành ở rìa hố va chạm này. Cơn bão mạnh lên rất nhanh, nhấn chìm chiếc xe và cuối cùng bao phủ toàn bộ hành tinh này.

Cơn bão bụi mịt mù che lấp cả ánh sáng mặt trời khiến cho chiếc xe không thể nạp lại ắc qui, vì thế nó rơi vào trạng thái ngủ mà không thể khởi động các máy sưởi bên trong xe. Đây là tình trạng nguy hiểm vì trên sao Hỏa nhiệt độ có thể xuống thấp tới mức làm vỡ những mối hàn máy móc hoặc những bộ phận quan trọng khác bên trong xe.

Và trên thực thế một tai nạn đã xảy ra: Opportunity đã mất tín hiệu từ ngày 10/6/2018. Các chuyên gia theo dõi hoạt động của xe nhận định khả năng là chiếc xe đã gặp sự cố cạn năng lượng.

Cho Opportunity một cơ hội

Cơn bão bắt đầu suy yếu vào cuối tháng 7 và đến giữa tháng 9 thì gần như ngừng hẳn và NASA bắt đầu tập trung để “đánh thức” Opportunity. Chiến dịch “lắng nghe tích cực” này bao gồm gửi các lệnh cho chiếc xe và lắng nghe xem có bất kì tiếng “bíp” phản hồi nào của xe hay không.

Chiến dịch này kéo dài vài tháng vì các chuyên gia của NASA nhận định nó rất quan trọng, ở nơi chiếc xe đang hoạt động, mùa gió sẽ bắt đầu vào tháng 11 và họ hi vọng gió to sẽ thổi sạch bụi khỏi những tấm pin mặt trời của Opportunity và xe có thể xạc lại ắc qui và trở lại hoạt động.

Nhưng điều đó đã không xảy ra và chắc chắn là sẽ không bao giờ xảy ra. Vì thế, lần đầu tiên trong vòng 15 năm, chúng ta phải làm quen mới một thế giới sao Hỏa, hay là cả hai thế giới sao Hỏa và Trái Đất không hề có Opportunity nữa.

Phạm Hường (Theo Live Science)

 

MỚI NHẤT
Phát hiện loài ếch mới ở vùng núi Ethiopia hẻo lánh
Phát hiện loài ếch mới ở vùng núi Ethiopia hẻo lánh

(Dân trí) - Các nhà sinh vật học đã phát hiện ra một loài ếch mới sống tại các cánh rừng ở một ngọn núi hẻo lánh ở Ethiopia. Nhà của loài ếch nhỏ này là một trong những cánh rừng không bị phá hoại cuối cùng của quốc gia này.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 02:49

Cá thể báo đen gần nhất được chụp ở Kenya sinh ra ở New York
Cá thể báo đen gần nhất được chụp ở Kenya sinh ra ở New York

(Dân trí) - Theo New Scientist và nhiều trang khác đưa tin, những bức ảnh về một con báo đen hiếm được tiết lộ ngày hôm qua thực ra không phải là những bức ảnh đầu tiên được chụp ở châu Phi trong một thế kỉ qua.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 02:34

Xuất hiện tuyết đen độc hại Siberia
Xuất hiện tuyết đen độc hại Siberia

(Dân trí) - Một khối tuyết đen kỳ lạ đã bao phủ một số thị trấn ở vùng Kuzbass thuộc Siberia, nơi có 2,6 triệu người và là một trong những mỏ than lớn nhất thế giới.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 07:24

Tàu vũ trụ mới của NASA sẽ tìm kiếm người ngoài hành tinh
Tàu vũ trụ mới của NASA sẽ tìm kiếm người ngoài hành tinh

(Dân trí) - Tàu vũ trụ mới có tên SphereX được cho sẽ là nguồn cung cấp cho các nhà nghiên cứu quan điểm mới về vũ trụ sơ khai.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 07:20

Hang động lâu đời nhất nước Anh được bao phủ với các dấu hiệu của "phù thuỷ"
Hang động lâu đời nhất nước Anh được bao phủ với các dấu hiệu của "phù thuỷ"

(Dân trí) - Có một hang động ở Anh có niên đại từ Kỷ băng hà cuối cùng, người cổ đại đã khắc những hình ảnh về thế giới của họ vào tường.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 07:01

Khu vực đáy biển bí ẩn xa xôi cuối cùng cũng đã được khám phá
Khu vực đáy biển bí ẩn xa xôi cuối cùng cũng đã được khám phá

(Dân trí) - Khu vực đáy biển chưa từng được biết đến cuối cùng con người cũng đã chạm tới.

Chủ nhật, 17/02/2019 - 06:57

“Khó tin” thế giới sống cực kỳ đa dạng chỉ nằm gọn trong vũng nước!
“Khó tin” thế giới sống cực kỳ đa dạng chỉ nằm gọn trong vũng nước!

(Dân trí) - Bạn sẽ khó có thể tin được rằng, toàn bộ thế giới sống cực kỳ đa dạng được ghi lại trong video dưới đây lại có thể nằm gọn trong một vũng nước nhỏ ở vệ đường!

Thứ bảy, 16/02/2019 - 02:48

Xem chim cánh cụt thực hiện điệu nhảy “bắt chước” để tìm bạn đời!
Xem chim cánh cụt thực hiện điệu nhảy “bắt chước” để tìm bạn đời!

(Dân trí) - Để bắt cặp, chim cánh cụt hoàng đế sẽ bắt chước toàn bộ hành động của bạn tình. Tập tính này không chỉ dừng lại ở mục đích “tán tỉnh”, mà còn tạo ra sự liên kết gia đình chặt chẽ cho cặp đôi,trước khi phải rời xa nhau hàng tháng trời!

Thứ bảy, 16/02/2019 - 02:47

Sữa mẹ khi vắt ra liệu còn an toàn với trẻ?
Sữa mẹ khi vắt ra liệu còn an toàn với trẻ?

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới cho thấy những trẻ em khi uống sữa mẹ được vắt ra có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn, do vi khuẩn mới đã thâm nhập vào lượng sữa này.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 10:29

Giải mã bí ẩn lớn của nước Úc hoang dã
Giải mã bí ẩn lớn của nước Úc hoang dã

Các nhà nghiên cứu bang Victoria – Úc đang gần vén màn một trong những bí ẩn lớn: cuộc di cư của lươn nước ngọt.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 06:33

Tìm thấy hàng triệu tấn dầu dưới đáy hồ nước ngọt lớn nhất thế giới
Tìm thấy hàng triệu tấn dầu dưới đáy hồ nước ngọt lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Các nhà khoa học Siberia đã phát hiện ra rằng ở đáy hồ Baikal có khoảng 250-300 triệu tấn dầu đang dần dâng lên và làm ô nhiễm nước tinh khiết của hồ Baikal, ấn phẩm "Khoa học ở Siberia" cho biết.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 06:29

Phát hiện ra mối nguy hiểm nghiêm trọng của tình trạng thiếu ngủ
Phát hiện ra mối nguy hiểm nghiêm trọng của tình trạng thiếu ngủ

(Dân trí) - Các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts ở Hoa Kỳ kết luận rằng giấc ngủ ít hơn bảy giờ mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Thứ bảy, 16/02/2019 - 06:24

ĐÁNG QUAN TÂM
Lý do nào khiến Trung Quốc trở thành trang trại gián lớn nhất thế giới?
Lý do nào khiến Trung Quốc trở thành trang trại gián lớn nhất thế giới?

(Dân trí) - Với hàng tỷ con gián đang được chăn nuôi mỗi năm, Trung Quốc đã trở thành “trang trại gián” lớn nhất thế giới. Và lý do khiến khiến loài vật khó ưa này lại trở nên “hot” đến vậy sẽ khiến bạn phải bất ngờ.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 09:32

Xưởng chế biến gỗ theo công nghệ hiện đại ở nước ngoài vận hành như thế nào?
Xưởng chế biến gỗ theo công nghệ hiện đại ở nước ngoài vận hành như thế nào?

(Dân trí) - Cùng chiêm ngưỡng cận cảnh cách người nước ngoài biến thân cây thành gỗ thành phẩm, với quy trình tự động hiện đại ở một xưởng gỗ quy mô lớn!

Thứ sáu, 15/02/2019 - 09:30

Phát hiện loài rùa mới ở miền trung Việt Nam
Phát hiện loài rùa mới ở miền trung Việt Nam

(Dân trí) - Một loài rùa mới được các nhà khoa học quốc tế tìm ra ở một khu vực đầm lầy miền trung Việt Nam và đảo Hải Nam ở Trung Quốc.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 06:24

Kì lạ loài nhện độc có sừng mọc trên lưng
Kì lạ loài nhện độc có sừng mọc trên lưng

(Dân trí) - Một loài nhện tarantula mới được phát hiện gần đây ở Angola có một đặc điểm khá kì lạ đó là sự xuất hiện của một "chiếc sừng" nổi bật trên lưng.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 06:21

Nghiên cứu mới về “chốt chặn” ngăn cản các tinh trùng chậm đến gặp trứng
Nghiên cứu mới về “chốt chặn” ngăn cản các tinh trùng chậm đến gặp trứng

(Dân trí) - Những điểm “thắt cổ chai” trong cơ quan sinh sản nữ có thể giúp loại bỏ những tinh trùng yếu kém, và cần một cơ chế di chuyển đặc biệt để vượt qua nó.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 06:11

Cá mập trắng lớn đã quét sạch siêu cá mập Megalodon khổng lồ?
Cá mập trắng lớn đã quét sạch siêu cá mập Megalodon khổng lồ?

(Dân trí) - Cá mập trắng lớn (Carcharodon carcharias) được cho có thể là hung thủ đã quét sạch siêu cá mập Megalodon khổng lồ (Otodus megalodon) đến bờ vực tuyệt chủng.

Thứ sáu, 15/02/2019 - 05:57

Ngỡ ngàng với hình ảnh tuyệt đẹp của... những cơn bão
Ngỡ ngàng với hình ảnh tuyệt đẹp của... những cơn bão

(Dân trí) - Nhắc đến bão lốc, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến sự “nổi giận” của thiên nhiên và sự tàn phá kinh hoàng do chúng gây ra. Tuy nhiên đôi khi những cơn bão và gió lốc lại tạo nên một cảnh tượng đẹp ngỡ ngàng, một vẻ đẹp của sự chết chóc và tàn phá...

Thứ năm, 14/02/2019 - 02:30

Ngôn ngữ kí hiệu của tinh tinh giống tiếng nói của loài người
Ngôn ngữ kí hiệu của tinh tinh giống tiếng nói của loài người

(Dân trí) - Theo phát hiện của các nhà nghiên cứu, ngôn ngữ kí hiệu của tinh tinh tuân theo những quy tắc tương tự như tiếng nói của con người.

Thứ năm, 14/02/2019 - 02:28

Biến đổi khí hậu sẽ làm thay đổi màu sắc của các đại dương vào cuối thế kỷ
Biến đổi khí hậu sẽ làm thay đổi màu sắc của các đại dương vào cuối thế kỷ

(Dân trí) - Hơn 50% các đại dương trên thế giới sẽ đổi màu vào cuối thế kỷ do hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Thứ năm, 14/02/2019 - 02:25

Tận mắt chiêm ngưỡng bản đồ 3D chi tiết nhất về  vũ trụ
Tận mắt chiêm ngưỡng bản đồ 3D chi tiết nhất về  vũ trụ

(Dân trí) - Bản đồ 3D cực kỳ chi tiết về 1,7 tỷ ngôi sao trong bầu trời đêm được xây dựng từ những dữ liệu thu thập từ tàu không gian Gaia chính là một trong những thành tựu lớn nhất của ngành khoa học vũ  trụ thế giới.

Thứ năm, 14/02/2019 - 02:22

Con người thực sự có thể đào sâu được đến đâu?
Con người thực sự có thể đào sâu được đến đâu?

(Dân trí) - Sau gần 3 thập kỷ, các nhà khoa học Nga đã đạt đến độ sâu hơn 12 km dưới lòng đất với một dự án mang tên “Hố khoan siêu sâu Kola”. Liệu đây có phải là cột mốc cho giới hạn của con người?

Thứ năm, 14/02/2019 - 02:19

Phát hiện trường hợp ung thư xương hiếm gặp ở tổ tiên loài rùa các đây 240 triệu năm
Phát hiện trường hợp ung thư xương hiếm gặp ở tổ tiên loài rùa các đây 240 triệu năm

(Dân trí) - Đây là trường hợp ung thư sớm nhất được ghi nhận ở động vật có màng ối.

Thứ năm, 14/02/2019 - 06:23