Thứ bảy, 02/03/2019 - 05:43

Vi khuẩn có thể tự rơi vào trạng thái như “xác sống” để sinh tồn

Dân trí

Vi khuẩn có thể sẽ phải đối mặt với nhiều điều kiện bất lợi để tồn tại như thuốc kháng sinh, ánh sáng tia cực tím hoặc bất kỳ điều kiện nguy hiểm nào khác. Tuy nhiên, chúng có thể sống sót bằng cách tự đưa vào một trạng thái giống như ngủ đông hay “xác sống”, tắt tất cả các chức năng chính cho đến khi “tái xuất”.

Khoa học đã biết về trạng thái này một thời gian, nhưng một nhóm các nhà sinh vật học đã phát hiện ra một phương pháp sinh tồn mới giúp chuyển vi khuẩn sang chế độ như “xác sống”.

Vi khuẩn có thể tự rơi vào trạng thái như “xác sống” để sinh tồn - 1
Vi khuẩn bacillus subtilis dưới ống kính hiển vi.

Cái nhìn sâu sắc mới về các chiến thuật sinh tồn của vi khuẩn giúp giải thích làm thế nào các bệnh nhiễm trùng vi khuẩn có thể đột ngột bùng phát ngay cả khi chúng dường như bị chinh phục bằng cách điều trị bằng kháng sinh. Nó cũng có thể cung cấp một số manh mối về cách chúng ta có thể chinh phục một trong những mối đe dọa lớn nhất của nhân loại đó là tình trạng kháng kháng sinh.

Báo cáo trên tạp chí Nature Communications, một nhóm các nhà khoa học từ Đại học Amsterdam đã nghiên cứu cách bacillus subtilis, một loại vi khuẩn không gây bệnh mà bạn có thể tìm thấy trong đất, tồn tại trong tình trạng được gọi là đói sâu. Cùng với trạng thái ngủ đông được hiểu rõ, họ nhận thấy một trạng thái mới chưa biết của vi khuẩn.

“Chúng tôi đã thấy sự khác biệt rõ ràng giữa trạng thái hoạt động, trạng thái không hoạt động và trạng thái mới này”, giáo sư Leendert Hamoen, trưởng nhóm dự án thuộc Viện Khoa học Đời sống UvA cho biết.

Thông thường, vi khuẩn bacillus có hình que nhưng khi bị bỏ đói chúng sẽ co lại cho đến khi chúng gần như hình cầu. Tất cả các loại quá trình thường hoạt động trong vi khuẩn đã bị thay đổi. Nhưng chúng không dừng lại hoàn toàn, như đã xảy ra khi vi khuẩn rút về trạng thái bào tử ở trạng thái không hoạt động. Các vi khuẩn thậm chí tiếp tục phân chia. Không chỉ ở mức bốn mươi phút một lần, mà cứ bốn ngày một lần, chậm hơn hàng trăm lần so với bình thường.

Họ gọi nó là trạng thái tăng trưởng oligotrophic, có nghĩa là tăng trưởng nghèo dinh dưỡng. Nó giải thích cách làm thế nào vi khuẩn có thể tiếp tục phân chia và duy trì hoạt động trao đổi chất, nhưng với tốc độ chậm hơn bình thường, hơi giống như một con zombie.

Khi điều kiện được cải thiện, vi khuẩn có thể quay trở lại và có thể tiếp tục phát triển các khuẩn lạc mới như bình thường. Điều này có nghĩa là trạng thái zombie của vu khuẩn là một phương pháp hiệu quả hơn nhiều để sống sót qua khó khăn.

Câu hỏi lớn hiện các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu đó là ngoài vi khuẩn Bacillus, các loại vi khuẩn khác có biết thủ thuật này không?

Trang Phạm (Theo IFL Science)