Làm thế nào để con người trở thành "vô hình" trước muỗi đói?

Dân trí Các nhà sinh học phân tử từ Hoa Kỳ tiết lộ bí mật về cách những con muỗi ranh ma nhận biết mùi mồ hôi của con người khi chúng tìm kiếm “nạn nhân” mới, và tìm ra cách khiến con người trở thành vô hình trước đám muỗi đói.

“Việc phong tỏa thụ thể IR8A khiến muỗi “săn” người ít hơn khoảng hai lần. Thứ mùi gây cản trở cho công việc kiếm tìm của muỗi có thể được thêm vào các loại thuốc trừ hiện dùng như DEET. Trong tương này có thể nói rằng khám phá của chúng tôi sẽ giúp mọi người trở nên vô hình trước những kẻ hút máu ranh ma”, — ông Matthew DeGennaro từ Đại học Tổng hợp Quốc tế Florida ở Miami (Hoa Kỳ) cho biết.

muoi.jpg

Muỗi và các loài côn trùng hút máu khác tìm kiếm nạn nhân tiếp theo của chúng theo lượng carbon dioxide dư thừa trong hơi thở và mùi cơ thể, kết hợp cả các phân tử dễ bay hơi từ da và các cơ quan khác của con người cũng như các chất do vi sinh vật tiết ra.

Từ lâu nay các nhà khoa học đã nghiên cứu sở thích khứu giác của muỗi, cố gắng tạo ra các loại thuốc xua đuổi hoặc mồi nhử an toàn và hiệu quả hơn đối với muỗi và đồng bọn của chúng. Các tìm kiếm tương tự có thể đưa ra giải đáp cho câu hỏi khiến nhiều người bình thường băn khoăn — tại sao muỗi lại ưa chọn một số thành viên trong gia đình làm “món ăn ngon” hơn là nhè vào người khác cùng nơi ở, và muỗi mòng luôn nhằm đốt những người có vẻ “máu ngọt” này.

Chuyên gia DeGennaro và các đồng nghiệp đã tìm thấy lời giải  cho câu hỏi tương tự, nhưng hơi khác chút — tại sao nhiều con muỗi cố tình tìm kiếm và đốt người chứ không “dùng bữa” trên cơ thể  các động vật có vú khác? Điển hình nổi bật về điều này là muỗi Aedes aegyptii khét tiếng, kẻ phân phối chính virus Zika, sốt vàng và sốt xuất huyết.

Như các nhà khoa học giả thiết từ lâu, những con côn trùng này định hướng theo mùi mồ hôi của người, thế nhưng cho đến nay chúng ta vẫn chưa hiểu thành phần nào hấp dẫn muỗi, cách chúng nhận biết và phân biệt con người với động vật ra sao.

Các nhà sinh học phân tử Mỹ đã tìm thấy giải đáp chính xác cho câu hỏi này, sau khi thử nghiệm với muỗi biến đổi gien mà họ khóa ngẫu nhiên một trong những thành tố DNA gắn với công việc của ăng-ten là cơ quan khứu giác chính của chúng.

Khi nuôi những con côn trùng như vậy, các nhà nghiên cứu đã đưa chúng vào một thùng chứa đặc biệt, ở lối ra có ngăn đặc biệt, cách nhiệt bằng lưới chống muỗi, nơi các nhà khoa học có thể đưa bàn tay vào hoặc mẫu mồ hôi của người và động vật. Theo dõi xem có bao nhiêu con muỗi cố xâm nhập qua lưới, chuyên gia DeGennaro và nhóm của ông đã đánh giá hiệu quả của "liệu pháp gien" và vai trò của các thụ thể khứu giác khác nhau trong việc phân biệt nhận biết mùi của con người.

Hóa ra đóng vai trò then chốt trong quá trình này là gien và protein IR8A có tác dụng loại bỏ làm giảm đáng kể ham muốn của muỗi khi tìm kiếm nạn nhân ở người. Sau khi phân tích cấu trúc và tương tác của nó với những thụ thể khứu giác khác, các nhà khoa học đi đến kết luận rằng muỗi nhận ra mùi của một người do các phân tử axit lactic chứa trong mồ hôi của chúng ta.

Điều thú vị là muỗi đã ngừng phản ứng với sự bay hơi của chất này không chỉ khi IR8A bị hỏng mà còn cả trong trường hợp khi các nhà khoa học cho kích đột biến không phải phần DNA này, mà là gien orco chịu trách nhiệm phân tán lượng carbon dioxide dư thừa ra môi trường xung quanh.

Theo các nhà khoa học, điều này cho thấy liên hệ chặt chẽ giữa những bộ phận khác nhau trong ăng-ten của muỗi, cần phải tính đến và có thể sử dụng để tạo ra các chất giấu kín một người khỏi cả hai hệ thống tìm kiếm nạn nhân của muỗi, hoặc là tạo ra những “cái bẫy” lý tưởng cho đám muỗi đói.

M.P (Theo Sputnik)

MỚI NHẤT
Giải pháp ngăn ngừa loãng xương cho phi hành gia bằng cách…rung chân!
Giải pháp ngăn ngừa loãng xương cho phi hành gia bằng cách…rung chân!

(Dân trí) - Loãng xương chính là tình trạng cố hữu mà các phi hành gia luôn phải đối mặt, khi thực hiện nhiệm vụ trong không gian suốt một thời gian dài. Mới đây, nhóm nghiên cứu đến từ Vương quốc Anh đã tìm ra một hướng đi mới trong việc ngăn ngừa “căn bệnh vũ trụ” này!

Thứ tư, 03/04/2019 - 08:59

Trí thông minh nhân tạo có thể giết chết con người do… không hiểu sự hài hước
Trí thông minh nhân tạo có thể giết chết con người do… không hiểu sự hài hước

(Dân trí) - Robot với trí thông minh nhân tạo được tích hợp có khả năng trở thành mối nguy hiểm cho cuộc sống của loài người nếu chúng không nắm bắt được khiếu hài hước của con người, một chuyên gia đã tuyên bố.

Thứ tư, 03/04/2019 - 06:28

Phát hiện tàn tích của đế chế bí ẩn còn có từ trước người Inca 500 năm
Phát hiện tàn tích của đế chế bí ẩn còn có từ trước người Inca 500 năm

(Dân trí) - Hàng trăm năm trước, bờ biển phía Tây Nam Mỹ được cai trị bởi người Inca - một đế chế bí ẩn được coi là xã hội phức tạp nhất tồn tại ở châu Mỹ, trước khi Columbus đến. Tuy nhiên, còn có một đế chế khác còn nhiều bí ẩn tồn tại trước cả người Inca.

Thứ tư, 03/04/2019 - 06:24

MIT và NASA tiết lộ một loại cánh máy bay hoàn toàn mới
MIT và NASA tiết lộ một loại cánh máy bay hoàn toàn mới

(Dân trí) - Một nhóm các nhà nghiên cứu từ NASA và MIT đã tạo ra một loại cánh máy bay mới. Nó có thể giúp việc di chuyển bằng đường hàng không hiệu quả hơn rất nhiều.

Thứ tư, 03/04/2019 - 06:21

Các nhà khoa học xác nhận sự tồn tại của khí mêtan trên sao Hỏa
Các nhà khoa học xác nhận sự tồn tại của khí mêtan trên sao Hỏa

(Dân trí) - Các quan sát từ hai tàu vũ trụ riêng biệt đã xác nhận sự hiện diện của khí mêtan trên sao Hỏa, cho thấy có thể có sự sống trên hành tinh Đỏ tại một thời điểm và nhấn mạnh khả năng hành tinh này có thể hỗ trợ sự sống của con người.

Thứ tư, 03/04/2019 - 06:17

Con người sẽ bất tử nếu có thể thay thế mọi bộ phận cơ thể?
Con người sẽ bất tử nếu có thể thay thế mọi bộ phận cơ thể?

(Dân trí) - Thử đặt ra giả định về một tương lai mà chúng ta có thể cấy ghép mọi bộ phận cơ thể. Liệu con người khi ấy có thể bất tử nếu liên tục thay thế các cơ quan khi chúng có dấu hiệu già đi hay mắc bệnh?

Thứ ba, 02/04/2019 - 05:08

Kỳ lạ khoảnh khắc rắn hổ mang đẻ trứng giữa đường đông người qua lại
Kỳ lạ khoảnh khắc rắn hổ mang đẻ trứng giữa đường đông người qua lại

(Dân trí) - Nhiều người qua lại trên một tuyến đường đông đúc ở miền nam Ấn Độ đã có một phen hoảng hốt khi nhìn thấy một con rắn hổ mang bất ngờ đẻ trứng ngay giữa đường. Đây là một điều hiếm gặp vì rắn hổ mang cái thường chuẩn bị sẵn ổ để đẻ trứng, thay vì “đẻ rơi” giữa đường như vậy.

Thứ ba, 02/04/2019 - 03:11

Người phụ nữ có… hai tử cung mang thai cùng lúc hai em bé
Người phụ nữ có… hai tử cung mang thai cùng lúc hai em bé

(Dân trí) - Một tháng sau khi sinh bé đầu, người phụ nữ đặc biệt ở Bangladesh đã tiếp tục sinh bé tiếp theo ở tử cung còn lại.

Thứ ba, 02/04/2019 - 06:17

Đuổi muỗi bằng âm nhạc hiệu quả hơn các biện pháp khác?
Đuổi muỗi bằng âm nhạc hiệu quả hơn các biện pháp khác?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng nhạc dubstep là một cách hiệu quả để đuổi muỗi.

Thứ ba, 02/04/2019 - 06:13

Cá nhà táng mang thai được phát hiện đã chết với gần 23 kg nhựa trong dạ dày
Cá nhà táng mang thai được phát hiện đã chết với gần 23 kg nhựa trong dạ dày

(Dân trí) - Một con cá nhà táng mang thai đã chết dạt vào bờ biển ở Sardinia, Italia. Điều đáng nói là có gần 23g nhựa trong dạ dày con cá khổng lồ này.

Thứ ba, 02/04/2019 - 06:10

Bảng lượng giác hơn 3000 năm tuổi  “vượt mặt” toán học hiện đại
Bảng lượng giác hơn 3000 năm tuổi  “vượt mặt” toán học hiện đại

(Dân trí) - Người Hy Lạp cổ đại không phải là cha đẻ của lượng giác như đa số chúng ta vẫn nghĩ, mà trên thực tế nhánh toán học này đã xuất hiện ở một nền văn minh có từ trước đó cả ngàn năm.

Thứ ba, 02/04/2019 - 05:56

Phát hiện mới về nước ngầm trên sao Hỏa
Phát hiện mới về nước ngầm trên sao Hỏa

(Dân trí) - Sau khi nghiên cứu dữ liệu từ vệ tinh thăm dò, các nhà nghiên cứu đã đưa ra tuyên bố rằng có một hệ thống “nước ngầm” lớn tồn tại trên sao Hỏa.

Thứ hai, 01/04/2019 - 05:56

ĐÁNG QUAN TÂM
Cây robot: Một phát minh có thể cứu sống sinh mạng hàng triệu người?
Cây robot: Một phát minh có thể cứu sống sinh mạng hàng triệu người?

(Dân trí) - Ô nhiễm không khí đạt đến mức cao khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng, trên thế giới trung bình 10 người lại có chín người đang hít thở không khí chứa hàm lượng chất gây ô nhiễm cao.

Thứ hai, 01/04/2019 - 06:08

EU đã thông qua lệnh cấm sử dụng một lần vật dụng bằng nhựa
EU đã thông qua lệnh cấm sử dụng một lần vật dụng bằng nhựa

(Dân trí) - (Dân trí)-Hôm thứ tư vừa qua, Nghi viện châu Âu đã bỏ phiếu ủng hộ kế hoạch loại bỏ hầu hết các vật dụng bằng nhựa dùng một lần, từ dao kéo, ống hút tới thìa khuấy cà phê và đĩa nhựa…

Thứ hai, 01/04/2019 - 05:53

Phát hiện “nghĩa địa khủng long” lớn nhất ở Mỹ
Phát hiện “nghĩa địa khủng long” lớn nhất ở Mỹ

(Dân trí) - Sau sự kiện tuyệt chủng liên quan đến việc một tiểu hành tinh rơi xuống Trái Đất 66 triệu năm trước, một nghĩa địa gồm nhiều hoá thạch vừa được tìm thấy bởi các nhà khảo cổ học Mỹ.

Thứ hai, 01/04/2019 - 05:50

Tạo kim cương từ… tro người đã khuất
Tạo kim cương từ… tro người đã khuất

(Dân trí) - Tro cốt của người chết và thú cưng có thể được tạo thành những viên kim cương màu xanh khá đẹp.

Thứ hai, 01/04/2019 - 05:47

Nhật Bản chế tạo robot “công nhân” để thay con người trên công trường!
Nhật Bản chế tạo robot “công nhân” để thay con người trên công trường!

(Dân trí) - Bằng việc tích hợp hàng loạt những công nghệ tiên tiên, mẫu người máy, được chế tạo bởi các nhà khoa học Nhật Bản này có thể đáp ứng tốt nhiều tác vụ đặc thù của ngành xây dựng như: mang vác vật liệu, di chuyển ván gỗ, dùng máy khoan…

Chủ nhật, 31/03/2019 - 10:19

Mẹo chỉ cần 12 phút để cải thiện tâm trạng không tốt ngay lập tức
Mẹo chỉ cần 12 phút để cải thiện tâm trạng không tốt ngay lập tức

(Dân trí) - Bạn đang cảm thấy xuống dốc hay có tâm trạng không tốt? Nếu bạn muốn ngừng đắm chìm trong sự khốn khổ của chính mình, nghiên cứu mới sẽ cho thấy phương pháp tốt nhất giúp bạn.

Chủ nhật, 31/03/2019 - 06:04

Phát hiện hai loài quạ đặc biệt ở châu Âu vẫn đang tiến hóa
Phát hiện hai loài quạ đặc biệt ở châu Âu vẫn đang tiến hóa

(Dân trí) - Loài quạ mỏ nhỏ Corvus corone và quạ Corvus cornix có ngoại hình trông khác biệt với nhau nhưng thực chất có xuất xứ từ một loài duy nhất và đang tiếp tục tiến hoá.

Chủ nhật, 31/03/2019 - 05:55

Giải thưởng Nhân tài Đất Việt tại Paris đặc biệt thu hút các nhà khoa học
Giải thưởng Nhân tài Đất Việt tại Paris đặc biệt thu hút các nhà khoa học

(Dân trí) - Trong khuôn khổ Diễn đàn Người Việt có tầm ảnh hưởng đang diễn ra tại Paris, Pháp, khu vực giới thiệu giải thưởng Nhân tài Đất Việt của báo điện tử Dân trí như một điểm nhấn, thu hút các nhà khoa học tới từ nhiều nơi trên thế giới.

Chủ nhật, 31/03/2019 - 05:33

Nghĩ về cà phê cũng khiến bạn tỉnh táo
Nghĩ về cà phê cũng khiến bạn tỉnh táo

(Dân trí) - Nếu bạn cảm thấy hơi chuếnh choáng vào buổi sáng, hãy thử nghĩ tới một cốc cà phê ngon lành.

Chủ nhật, 31/03/2019 - 04:51

Khai mạc Diễn đàn Người Việt có tầm ảnh hưởng: Việt Nam lớn hay nhỏ?
Khai mạc Diễn đàn Người Việt có tầm ảnh hưởng: Việt Nam lớn hay nhỏ?

(Dân trí) - Vào lúc 9h ngày 30/3 (giờ địa phương), Lễ khai mạc Diễn đàn Người Việt có tầm ảnh hưởng (Vietnam Global Leaders Forum - VGFL 2019) chính thức bắt đầu tại lâu đài Salomon de Rothschild, Paris.

Thứ bảy, 30/03/2019 - 04:50

Phát hiện 3 chi ếch tí hon mới ở Madagascar
Phát hiện 3 chi ếch tí hon mới ở Madagascar

(Dân trí) - Mini mum, Mini scule và Mini ature là ba chi ếch mới được phát hiện. Điều đặc biệt là 3 chi ếch này đều có hình dạng rất nhỏ bé.

Thứ bảy, 30/03/2019 - 09:21

Sắp phát động Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2019 tại Paris, Pháp
Sắp phát động Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2019 tại Paris, Pháp

(Dân trí) - Tại Diễn đàn Người Việt có tầm ảnh hưởng (Vietnam Global Leaders Forum - VGLF 2019) diễn ra tại lâu đài Salomon de Rothschild, Paris, Cộng hòa Pháp trong 2 ngày 30-31/3, Tổng biên tập báo điện tử Dân trí Phạm Huy Hoàn sẽ chính thức phát động Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2019.

Thứ bảy, 30/03/2019 - 06:30