Giáo viên kỳ vọng gì sau sắp xếp trường học?

Tạo điều kiện để giáo viên phát huy năng lực chuyên môn

Nhìn từ góc độ của một giáo viên, thầy Phạm Thanh Tuấn, giáo viên Trường THCS-THPT Diên Hồng, phường Diên Hồng, TPHCM cho rằng, việc sắp xếp, sáp nhập trường học là chủ trương hoàn toàn đúng đắn nhằm tinh gọn tổ chức, sử dụng hiệu quả các nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục.

Thầy kỳ vọng sau sắp xếp trường lớp sẽ tạo động lực, khí thế và xung thế mới cho sự phát triển giáo dục thành phố trong kỷ nguyên mới; giúp các trường phát huy tốt hơn đội ngũ, cơ sở vật chất, công nghệ và kinh nghiệm quản lý.

Giáo viên này bày tỏ, trong câu chuyện sáp nhập, điều giáo viên mong muốn không phải là được hưởng thêm quyền lợi đặc biệt, mà trước hết là công việc, quyền lợi chính đáng được bảo đảm ổn định, giúp thầy cô yên tâm công tác, tiếp tục cống hiến. Quan trọng nhất, mọi phương án sắp xếp, sáp nhập cần hướng đến học sinh, lấy quyền lợi và sự phát triển toàn diện của học sinh làm trung tâm, bảo đảm việc học không bị gián đoạn, môi trường giáo dục ngày càng tốt hơn và chất lượng hơn.

"Sáp nhập trường học dù theo phương án nào cũng cần tạo điều kiện để giáo viên phát huy năng lực chuyên môn, có thêm cơ hội học tập, trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận cơ sở vật chất hiện đại và phương pháp quản trị hiện đại hơn. Khi đội ngũ giáo viên được ổn định tư tưởng, bảo đảm quyền lợi và tạo động lực làm việc, việc sắp xếp sẽ góp phần hình thành khí thế mới, nâng cao chất lượng giáo dục và phục vụ học sinh ngày càng tốt và đi vào chiều sâu", thầy Tuấn bày tỏ.

Thầy Tuấn kỳ vọng, sau sắp xếp, số lượng máy tính phục vụ dạy học có thể được bổ sung, số phòng tin học được tăng lên, giúp giáo viên và học sinh có thêm điều kiện tổ chức các tiết học ứng dụng công nghệ, thực hành kỹ năng số và triển khai các hoạt động STEM.

Bên cạnh đó, các phòng học bộ môn, phòng thực hành thí nghiệm vật lí, hóa học, sinh học... có thể được đầu tư đầy đủ hơn về dụng cụ, hóa chất, mô hình và thiết bị chuyên dùng; số lượng phòng cũng nhiều hơn, hạn chế tình trạng các lớp phải chờ đợi hoặc sử dụng luân phiên trong thời gian dài.

Từ đó, thầy nhấn mạnh, sắp xếp không chỉ là sự cộng gộp cơ học về trường, lớp, con người hay trang thiết bị, mà còn tạo điều kiện để quy hoạch, bổ sung và khai thác cơ sở vật chất một cách đồng bộ, hiệu quả hơn. Khi nguồn lực được tập trung và sử dụng hợp lý, giáo viên sẽ có điều kiện đổi mới phương pháp, tăng cường thực hành, trải nghiệm và nâng cao chất lượng giảng dạy; qua đó phục vụ tốt hơn nhu cầu học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh.

Dù vậy, thầy Tuấn cũng tâm tư rằng, việc sáp nhập trường học có thể khiến khối lượng công việc của giáo viên tăng lên trong giai đoạn sắp xếp, ổn định tổ chức. Việc thay đổi địa điểm công tác có thể bước đầu gây khó khăn trong đi lại đối với giáo viên khi lần đầu tiếp cận với tâm thế dạy liên trường, liên điểm trường, giáo viên trường này có thể được phân công qua điểm trường khác dạy.

"Dĩ nhiên, sau khi sáp nhập, giáo viên cần thời gian để thích nghi với môi trường làm việc, cách quản lý, nền nếp và đồng nghiệp mới. Cán bộ quản lý mới sau sáp nhập cần đủ tâm, tầm, chắc năng lực chuyên môn, quản trị để ổn định việc phân công số tiết dạy và nhiệm vụ kiêm nhiệm với năng lực, vị trí việc làm của từng giáo viên…", nam giáo viên chia sẻ thêm.

Kỳ vọng quan tâm 4 vấn đề lớn

Thầy Phạm Lê Thanh, giáo viên Trường THPT Nguyễn Hiền, TPHCM kỳ vọng, quá trình sắp xếp không chỉ dừng lại ở việc hợp nhất về tổ chức, giảm đầu mối một cách cơ học mà phải tiến tới hợp nhất tri thức, văn hóa và năng lực chuyên môn. Giá trị cốt lõi của một nhà trường không chỉ nằm ở cơ sở vật chất, mà trước hết nằm ở con người.

Theo thầy Thanh, mỗi giáo viên là một "kho tri thức", một nguồn kinh nghiệm nghề nghiệp quý giá. Nếu có cơ chế phù hợp, tri thức ấy có thể được chia sẻ và nhân rộng để phục vụ cho sự phát triển chung của cả hệ thống.

Để những kỳ vọng thành hiện thực, thầy Thanh cho rằng quá trình sắp xếp cần quan tâm đến 4 vấn đề lớn. 

Thứ nhất, việc bố trí và phân công giáo viên cần căn cứ vào năng lực chuyên môn thực tế, sở trường, hiệu quả công việc và nhu cầu thực tế, thay vì chỉ dựa vào thâm niên hoặc những tiêu chí hành chính đơn thuần.

Thứ hai, cần có cơ chế ghi nhận và đãi ngộ phù hợp đối với những giáo viên tham gia giảng dạy, bồi dưỡng, hỗ trợ chuyên môn tại nhiều điểm trường. Không nên xem sự cống hiến thêm của giáo viên là nghĩa vụ mặc nhiên mà phải có sự động viên cả về vật chất, thời gian và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Thứ ba, lãnh đạo nhà trường sau sáp nhập cần bảo đảm công bằng, minh bạch trong phân công nhiệm vụ, đánh giá, thi đua và cơ hội phát triển. Giáo viên cần cảm nhận mình là thành viên bình đẳng của một chỉnh thể mới, không còn sự phân biệt "người của trường này" hay "người của trường kia".

Thứ tư, cần chú trọng xây dựng văn hóa chung. Mỗi trường trước khi sắp xếp đều có lịch sử, truyền thống, thế mạnh và bản sắc riêng. Vì vậy, không nên để văn hóa của một đơn vị lấn át hoặc phủ nhận đơn vị còn lại, mà cần chọn lọc những giá trị tốt đẹp để hình thành bản sắc mới có tính kế thừa và đồng thuận.

Giáo viên này nhấn mạnh, việc sáp nhập các cơ sở giáo dục cần được nhìn nhận và triển khai dưới góc nhìn nhân văn, tích cực. Điều này chỉ thực sự thành công khi sau sáp nhập học sinh có môi trường để học tập tốt hơn, giáo viên có thêm cơ hội phát triển, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và tập thể nhà trường đoàn kết hơn. Nếu chỉ giảm được đầu mối nhưng làm tăng áp lực, phát sinh tâm lý so bì hoặc khiến chất lượng dạy học bị gián đoạn thì cần tiếp tục điều chỉnh.

"Chắc hẳn không chỉ tôi mà đa số đội ngũ thầy cô giáo đều cảm nhận được việc sáp nhập trường học là một cơ hội tích cực để ngành giáo dục tổ chức lại nguồn lực theo hướng tinh gọn, hiệu quả và công bằng hơn; đồng thời mở ra một không gian phát triển rộng hơn cho cả giáo viên và học sinh", thầy Thanh tâm sự.

Thầy phân tích thêm, nếu tổ chức tốt, sắp xếp không chỉ tạo ra một đơn vị lớn hơn về quy mô, mà phải hình thành một hệ thống mạnh hơn về năng lực, rộng hơn về cơ hội tiếp cận và đủ sức đáp ứng mục tiêu nâng cao tỷ lệ người dân hoàn thành giáo dục THPT hoặc tương đương trong thời gian tới.

Khi ranh giới giữa các trường được tổ chức lại, năng lực chuyên môn của giáo viên cũng không nên bị giới hạn trong phạm vi một cơ sở. Người có thế mạnh về bồi dưỡng học sinh giỏi, chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học, giáo dục hướng nghiệp hay tổ chức hoạt động giáo dục đều có thể chia sẻ và đóng góp cho toàn hệ thống.

“Tất nhiên, giáo viên vẫn có những lăn tăn chính đáng về vị trí việc làm, phân công chuyên môn, điều kiện di chuyển và quá trình hòa nhập giữa các tập thể. Tuy nhiên, nếu việc sắp xếp được thực hiện công khai, công bằng, có lộ trình và biết lắng nghe đội ngũ, tôi tin những băn khoăn ấy sẽ dần được tháo gỡ”, thầy Thanh khẳng định.